De Belastingdienst stopt pas in 2028 met het gebruik van een omstreden systeem, waarvan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) de fiscus had opgedragen om het op korte termijn uit te faseren. Dat laat demissionair staatssecretaris Heijnen van Financiën in een brief aan de Tweede Kamer weten. De AP is kritisch over de voorgestelde termijn en zal daarom eind volgend jaar of begin 2027 onderzoek doen om vast te stellen of het systeem niet eerder moet worden uitgeschakeld.

Het systeem in kwestie wordt het ‘Klant Toezicht Model’ (KTA) genoemd. Het is een applicatie met schermen die voor één BSN praktisch alle (persoons)gegevens toont die binnen de Belastingdienst beschikbaar zijn. Met KTA wordt op meerdere punten de AVG overtreden, zo oordeelde de AP eerder dit jaar. Zo is er slechts één rol voor alle medewerkers die toegang hebben, waardoor voor elk van deze medewerkers alle schermen met (persoons)gegevens ingezien kunnen worden.

"Door het combineren in KTA van verschillende gegevens wordt voor personen die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben indirect de seksuele gerichtheid zichtbaar", liet de toezichthouder verder weten. Verder bevat KTA verouderde en te raadplegen gegevens over studiefinanciering, WOZ en vaartuigen. Daarnaast beschikt de applicatie over een exportfunctie waarvan het gebruik niet wordt gelogd en is onduidelijk voor welke doelen KTA wordt gebruikt. Als laatste stelde de AP dat er privacyonderzoeken ontbreken voor de verwerkingen van persoonsgegevens in de applicatie.

De AP had overwogen om het systeem per direct stil te laten zetten, maar besloot hier vanaf te zien omdat dit ingrijpende gevolgen zou hebben voor de uitvoering van de publieke taak van de Belastingdienst. De fiscus werd vervolgens opgedragen het systeem op korte termijn uit te faseren. Staatssecretaris Heijnen laat nu weten dat de Belastingdienst van plan is om KTA pas in 2028 uit te schakelen. Wel zal worden bijgehouden waarom Belastingmedewerkers het systeem gebruiken. Daarnaast zal de logging strenger worden gecontroleerd.

"Het uitfaseren van KTA loopt door tot in 2028. Dat is lang, gegeven de risico's die het systeem oplevert voor de grondrechten van burgers", reageert de Autoriteit Persoonsgegevens op de voorgestelde termijn. De toezichthouder voegt toe dat de aangekondigde maatregelen de risico's op onrechtmatige inzage door medewerkers van de Belastingdienst verkleinen, maar het de vraag is of dit voldoende zal zijn.

De AP zal daarom eind volgend jaar of begin 2027 onderzoek doen om vast te stellen of de risico's voor burgers, door de ingevoerde maatregelen, voldoende zijn teruggebracht om in te kunnen stemmen met het stopzetten van het systeem per medio 2028. Is dit niet het geval dan is het opleggen van een verwerkingsverbod per december 2027 een reële optie, aldus de toezichthouder.