D66, VVD en CDA hebben vandaag hun coalitieakkoord gepresenteerd, waarin de partijen onder andere pleiten voor digitale autonomie, het scholen van jongeren in cybersecurity en digitale vaardigheden en het delen van meer gegevens voor zorg, justitie en fraudebestrijding. Ook wil het nieuwe kabinet social media onder de 15 jaar verbieden, meer it'ers en salaris voor it'ers bij de overheid en uitbreiding van defensieve en offensieve cybercapaciteiten.

Het nieuwe kabinet zegt dat digitale autonomie het uitgangspunt voor de overheid moet zijn. "We kiezen voor een Europese digitale infrastructuur, bouwen strategische afhankelijkheden in cloud, data en cruciale systemen doelgericht af, en we splitsen grote projecten op zodat meer Nederlandse en Europese mkb’ers kunnen meedoen." Inkoop en aanbestedingen zullen onder andere op soevereiniteit worden gestuurd.

Meer it-personeel en salaris

Volgens het coalitieakkoord komt er ook een "Nederlandse Digitale Dienst", die de digitalisering bij het Rijk moet gaan ondersteunen. Ook moet deze dienst kwaliteitsstandaarden stellen en voor goede ontwerpkeuzes zorgen. Verder wil het nieuwe kabinet de afhankelijkheid van externe it-leveranciers afbouwen door meer it-talent in dienst van het Rijk te nemen. Daarnaast moet er een "concurrerend salarispad" voor it-specialisten bij de overheid komen.

Digitale weerbaarheid en gegevensdeling

Het coalitieakkoord bevat een aparte paragaaf over "digitale weerbaarheid". Zo moet de NIS2-richtlijn snel worden ingevoerd. Daarnaast wil het nieuwe kabinet met overheid, mkb en vitale sectoren oefenen met grootschalige digitale aanvallen, ethische hackers stimuleren en snel en gericht dreigingsinformatie tussen overheid en bedrijfsleven uitwisselen. Tevens willen de partijen jonge mensen, "van kind tot student", in cybersecurity en digitale vaardigheden scholen.

Het coalitieakkoord pleit op verschillende onderdelen ook voor het delen van gegevens. "Het is volstrekt onwenselijk dat daders van misdrijven soms vrijuit gaan omdat de overheid het delen van gegevens belemmert. We verbeteren daarom de gegevensdeling ten behoeve van de justitieketen", staat in het document vermeld. Verdere details worden niet gegeven.

Ook in de zorg wil het nieuwe kabinet gegevens delen. "We zorgen voor een landelijk dekkende infrastructuur voor gegevensuitwisseling, zodat samenwerking tussen zorgverleners – en waar passend met het sociaal domein – wordt ondersteund en hoogwaardig onderzoek ten behoeve van patiëntenzorg mogelijk wordt." Tevens moet het Informatieknooppunt Zorgfraude (IKZ) meer gegevens kunnen uitwisselen om zorgfraude sneller op te sporen.

Het nieuwe kabinet wil ook de defensieve en offensieve cybercapaciteiten uitbreiden, onder andere door het ontwikkelen van actieve cyberverdedigingsmaatregelen. "We zetten hierbij in op het eerder en beter onderkennen van de cyberdreiging, door middel van een geïntegreerd inlichtingenbeeld op basis van data van diverse (private) organisaties. We versterken de wettelijke grondslag voor het delen van data met private partijen."

Cybercrime en social media

D66, VVD en CDA zeggen dat ze meer cyberrechercheurs willen opleiden en inzetten. Daarnaast moeten er hogere straffen op zware cyberdelicten komen te staan en de aanpak van online fraude worden versterkt. "De behoeften van de politie en het lokale gezag om de openbare orde op straat, in onze wijken en online goed te kunnen handhaven zijn leidend. Zij moeten daarvoor goed toegerust zijn met alle bevoegdheden en middelen die zij nodig achten", laat het coalitieakkoord verder weten.

De partijen willen dat er ook een handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media komt, met "privacyvriendelijke leeftijdsverificatie voor jongeren". Verdere details worden niet gegeven, zoals hoe de leeftijdsverificatie alleen voor jongeren zou zijn. Het nieuwe kabinet wil verder de mobieltjesrichtlijn voor scholen aanscherpen. "Telefoons gaan de gehele schooldag ‘thuis of in de kluis’, met de mogelijkheid voor noodzakelijke uitzonderingen." Verder wordt ingezet op het aanpakken van "desinformatie".

"Wat offline strafbaar is, accepteren we online ook niet. Content die misdrijven toont, wordt online niet getolereerd, behalve in journalistieke verslaglegging. We onderzoeken of we deze content kunnen verbieden en verwijderen", staat verder in het coalitieakkoord vermeld. Het nieuwe minderheidskabinet heeft voor alle plannen zowel in de Tweede als Eerste Kamer steun van oppositiepartijen nodig.