image

AP beboet gemeenten voor illegaal verwerken persoonsgegevens inwoners

donderdag 5 februari 2026, 09:49 door Redactie, 14 reacties

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft tien gemeenten beboet voor het illegaal verwerken van persoonsgegevens van inwoners. Het gaat om de gemeenten Delft, Ede, Eindhoven, Gooise Meren, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Tilburg, Veenendaal en Zoetermeer. Volgens de AP verwerkten deze gemeenten dossiers met gevoelige informatie over islamitische inwoners, zonder dat deze inwoners dat wisten en zonder dat er grondslag voor de verwerking was.

De gemeenten lieten op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) of op eigen initiatief een extern onderzoeksbureau "krachtenveldanalyses" opstellen, waarbij sociale structuren en sleutelfiguren van islamitische gemeenschappen in kaart werden gebracht. Deze analyses bevatten bijzondere persoonsgegevens, onder andere over de religie en politieke voorkeuren van mensen. Het verwerken van deze gegevens is vrijwel altijd verboden, aldus de AP.

"De gemeenten hadden geen enkele grond om die informatie te hebben. De privacy van de getroffen mensen is ernstig geschonden. Dat heeft het vertrouwen in veel gemeenten geschaad", aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen. Een aantal gemeenten heeft de rapporten daarnaast verstrekt aan onder meer de politie, de NCTV en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De tien gemeenten kregen in totaal een boete van 250.000 euro opgelegd. Bij het bepalen van de hoogte van de boete liet de AP meewegen dat de overtredingen zeer ernstig zijn, vooral omdat het om gevoelige gegevens gaat over de geloofsovertuiging van mensen. "Boeteverlagende factoren zijn dat de overtredingen van relatief korte duur waren, voor een belangrijk deel inmiddels zijn verjaard en plaatsvonden in een complex politiek-bestuurlijk krachtenveld", aldus de toezichthouder.

De betreffende gemeenten erkennen dat zij de wet hebben overtreden en zijn bereid zich in de boete te schikken, zo laat de AP verder weten. Naast de boete heeft de toezichthouder een aantal gemeenten die nog over de rapporten beschikken een verwerkingsverbod opgelegd, waarin is bepaald dat de rapporten, totdat ze worden vernietigd, uitsluitend mogen worden opgeslagen en gebruikt om de rechten van getroffen mensen in lopende zaken te faciliteren.

Reacties (14)
05-02-2026, 09:55 door Anoniem
Het mag gevierd worden dat AP een zeldzame boete uitdeelt.
05-02-2026, 10:43 door Anoniem
AP goed gedaan! Super fijn voor de inwoners. Gaat de gemeentelijke belasting weer omhoog.
05-02-2026, 10:50 door Anoniem
250.000 voor tien gemeenten. Dat is gemiddeld 25.000 euro per gemeente. Dat is helemaal niets. Jaarbudget van een kleine gemeente is al tientallen miljoenen, de gemeente Eindhoven, die ook in het lijstje staat, wil in 2026 1,36 miljard euro uitgeven. Dat is meer dan 50.000 keer zoveel als die boete. Die boete is dus 0,00002 maal het gemeentelijke budget, ofwel 0,002% van dat budget.

Als de overtredingen "zeer ernstig zijn" zoals de AP zegt, dan moet de boete dat ook pijn doen. Deze boetes zijn niet proportioneel, d.w.z. ze zijn veel te laag. Ze hebben geen effect.
05-02-2026, 10:58 door Anoniem
Door Anoniem: 250.000 voor tien gemeenten. Dat is gemiddeld 25.000 euro per gemeente. Dat is helemaal niets. Jaarbudget van een kleine gemeente is al tientallen miljoenen, de gemeente Eindhoven, die ook in het lijstje staat, wil in 2026 1,36 miljard euro uitgeven. Dat is meer dan 50.000 keer zoveel als die boete. Die boete is dus 0,00002 maal het gemeentelijke budget, ofwel 0,002% van dat budget.

Als de overtredingen "zeer ernstig zijn" zoals de AP zegt, dan moet de boete dat ook pijn doen. Deze boetes zijn niet proportioneel, d.w.z. ze zijn veel te laag. Ze hebben geen effect.
En wie betaald die boete uiteindelijk? Dat wordt toch echt doorbelast op de inwoners. Het is niet zo dat het van de winst af gaat en er dus minder winstdeling voor de aandeelhouders is. Dat is het moeilijke bij het beboeten van gemeenten helaas.
05-02-2026, 11:01 door Anoniem
De overtreding ving aan in maart 2018. In die maand heeft het college de krachtenveldanalyse ontvangen.
De AP stelt vast dat de overtreding is geëindigd op 15 oktober 2021
link AP

De onderzoeken worden betaald door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), onder verantwoordelijkheid van demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA). De NCTV bracht gemeenten in contact met het bedrijf dat het undercover onderzoek uitvoerde, Nuance door Training en Advies (NTA) uit Deventer.
link naar artikel NRC genoemd in dit AP boetebesluit.

Toch best pikant gezien wat de afgelopen dagen naar buiten kwam over die NCTV man die staatsgeheime documenten, waaronder EU protect aan staatsveiligheidsdienst Marokko verkocht en in oktober '23 werd gearresteerd, en Dick Schoof als getuige wilde laten horen.


https://www.nrc.nl/nieuws/2021/10/15/undercover-naar-de-moskee-hoe-gemeenten-al-jaren-een-bedrijf-inhuren-om-heimelijk-islamitische-organisaties-te-onderzoeken-a4061964/

https://www.telegraaf.nl/binnenland/justitie-eist-12-jaar-cel-tegen-nctv-analist-ab-el-m.-wegens-lekken-staatsgeheimen-aan-marokko/128765538.html
05-02-2026, 11:19 door Anoniem
Keer op keer blijkt dat je uiteindelijk van ambtenaren niet veel ethisch besef hebt te verwachten. Geheel buiten beeld blijft dat deze ontsporing begonnen is op instignatie van de diensten, die bij het naar hun werk gaan hun integriteit bij het tuinhekje achterlieten.
05-02-2026, 12:28 door Anoniem
Door Anoniem: Als de overtredingen "zeer ernstig zijn" zoals de AP zegt, dan moet de boete dat ook pijn doen. Deze boetes zijn niet proportioneel, d.w.z. ze zijn veel te laag. Ze hebben geen effect.
Heb je gelezen wat AP erover schrijft? Daar staat dit in:
De afgelopen decennia waren er in de samenleving zorgen over extremisme en terrorisme, mede door de oorlog in Syrië (vanaf 2011) en aanslagen in Europa (2015 en 2016). Onder meer de Rijksoverheid en de NCTV drongen aan op een stevige lokale aanpak van radicalisering en het voorkomen van uitreizen. Gemeenten kregen hierin een centrale rol. Ook zijn er gemeenten die op eigen initiatief onderzoek lieten uitvoeren.

Diverse gemeenten kozen er toen voor om op advies van de NCTV een extern onderzoeksbureau in te schakelen om informatie over islamitische gemeenschappen te verzamelen. Dit bureau bracht via ‘krachtenveldanalyses’ of ‘quickscans’ de sociale structuren en belangrijke mensen binnen moskeeën in kaart.
De Rijksoverheid en NCTV drongen aan op een stevige lokale aanpak, en NCTV adviseerde gemeenten om via een extern onderzoeksbureau gegevens te gaan verzamelen. Misschien moeten die een stevige boete daarvoor krijgen. Je mag als gemeente hopelijk erop vertrouwen dat als het Rijk een taak bij gemeenten neerlegt én adviezen geeft over hoe dat aan te pakken die taak en die adviezen niet in strijd met de wet zijn.

Ik heb over het algemeen niet zo'n moeite met lage boetes en andere lage straffen, het gaat erom de situatie te verbeteren en niet om maximaal wraakzuchtig te zijn, lijkt mij, dus doe wat de situatie verbetert. Waar ik wel moeite mee heb is dat bijvoorbeeld AP tegenover overheden en bedrijven vaak genoeg mild is geweest terwijl bijvoorbeeld het CJIB boetes jarenlang automatisch met 50% en 100% heeft verhoogd is, zonder ook maar een greintje compassie voor mensen die het al niet op konden brengen. Dat meten met verschillende maten deugt voor geen meter, ook niet als het door verschillende overheidsdiensten wordt gedaan.
05-02-2026, 13:43 door Anoniem
Door boetes aan gemeentes gaan inderdaad onze belastingen weer omhoog.
Naming en shaming zou wellicht beter zijn.
05-02-2026, 14:14 door EersteEnigeEchte M.J. - EEEMJ - Bijgewerkt: 05-02-2026, 14:15
Door Anoniem:
Door Anoniem: Als de overtredingen "zeer ernstig zijn" zoals de AP zegt, dan moet de boete dat ook pijn doen. Deze boetes zijn niet proportioneel, d.w.z. ze zijn veel te laag. Ze hebben geen effect.
Heb je gelezen wat AP erover schrijft? Daar staat dit in:
De afgelopen decennia waren er in de samenleving zorgen over extremisme en terrorisme, mede door de oorlog in Syrië (vanaf 2011) en aanslagen in Europa (2015 en 2016). Onder meer de Rijksoverheid en de NCTV drongen aan op een stevige lokale aanpak van radicalisering en het voorkomen van uitreizen. Gemeenten kregen hierin een centrale rol. Ook zijn er gemeenten die op eigen initiatief onderzoek lieten uitvoeren.

Diverse gemeenten kozen er toen voor om op advies van de NCTV een extern onderzoeksbureau in te schakelen om informatie over islamitische gemeenschappen te verzamelen. Dit bureau bracht via ‘krachtenveldanalyses’ of ‘quickscans’ de sociale structuren en belangrijke mensen binnen moskeeën in kaart.
De Rijksoverheid en NCTV drongen aan op een stevige lokale aanpak, en NCTV adviseerde gemeenten om via een extern onderzoeksbureau gegevens te gaan verzamelen. Misschien moeten die een stevige boete daarvoor krijgen.
Dat kan niet, want de Rijksoverheid en NCTV waren in dit geval geen verwerkingsverantwoordelijke en ook geen verwerker. Ze hebben de AVG dus niet overtreden, maar alleen gemeenten aangezet om de AVG te overtreden. En die gemeenten hebben daaraan meegewerkt. Nu zijn die gemeenten de "fall guy", maar worden tegelijk in bescherming genomen omdat ze feitelijk gehoorzaamden aan een illegale opdracht. Resultaat: niemand wordt werkelijk verantwoordelijk gehouden. Zo gaat dat in het Nederland dat zo hoog en schoonschijnend in de top van de minst corrupte landen staat van de "Corruption Perceptions Index" (in 2024 op nummer 9, deze maand wordt de score voor 2025 verwacht). perceptions is hier het sleutelwoord.*

Je mag als gemeente hopelijk erop vertrouwen dat als het Rijk een taak bij gemeenten neerlegt én adviezen geeft over hoe dat aan te pakken die taak en die adviezen niet in strijd met de wet zijn.
Nee, het is al dertig jaar duidelijk dat dat idee niet klopt. Dat zou toch inmiddels moeten zijn ingedaald bij de gemeenten. Op 1 februari 1996 werd namelijk het rapport van de parlementaire onderzoekscommissie over de IRT-affaire gepubliceerd. Uit Wikipedia:
De enquêtecommissie bracht op 1 februari 1996 haar rapport aan de Tweede Kamer uit. Het rapport – dat 5500 pagina's beslaat – wordt vergezeld van in totaal 11 bijlagen waarin onder andere alle verhoren en deelonderzoeken zijn opgenomen. De voornaamste conclusie van de enquête was dat er sprake was van een crisis in de opsporing. Deze crisis kende drie elementen:
- Ontbrekende normen. De commissie constateerde dat er een gebrek was aan een adequate normstelling voor het optreden van politie en justitie tegen de georganiseerde criminaliteit. Er werd door de wetgever maar ook door de rechter naar het oordeel van de commissie te veel ruimte gelaten voor politie en justitie.
- Een niet goed functionerende organisatie van de opsporing als gevolg van onduidelijke besluitvorming over wie nu waarvoor verantwoordelijk was. De bevoegdheden en verantwoordelijkheden van betrokkenen bij de opsporing in Nederland waren diffuus volgens de commissie.
- Problemen in de gezagsverhoudingen. Hoewel expliciet is geregeld dat het Openbaar Ministerie het gezag over de opsporing heeft bleek dit in de praktijk van de opsporing nog niet vanzelfsprekend.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Parlementaire_enqu%C3%AAte_opsporingsmethoden

(vetmarkeringen van mij)

Het is nu dertig jaar later en we zien nu in essentie weer precies hetzelfde gebeuren. Dit keer zijn het niet politiekorpsen, maar gemeenten die op aandringen van "hogerhand" de wet hebben overtreden.

Ik heb over het algemeen niet zo'n moeite met lage boetes en andere lage straffen, het gaat erom de situatie te verbeteren en niet om maximaal wraakzuchtig te zijn, lijkt mij, dus doe wat de situatie verbetert.
Een zeer lage boete verbetert de situatie niet. Hoe dat komt? Omdat zo'n lage boete, precies zoals @Anoniem hierboven zegt, geen pijn doet. Daardoor leert men er niet van.

Natuurlijk wordt een door de gemeente betaalde boete uiteindelijk betaald door de inwoners van die gemeente. Een serieuze boete doet de inwoners dus pijn. Het idee daarachter is dat als het de inwoners pijn doet, er politieke druk op het gemeentebestuur en de daarin vertegtenwoordige, democratisch gekozen politieke partijen ontstaat om zich beter te gaan gedragen.

Overheden tonen steeds vaker geen empathie voor individuele burgers. Ze complimenteren zichzelf dan met hun "zero tolerance"-beleid. Maar als het om henzelf gaat, dan veranderen diezelfde overheden opeens in zeer zachte heelmeesters die langdurig stinkende wonden tolereren.

M.J.

* Uit Wikipedia:

In a 2013 Foreign Policy article, Alex Cobham argues that the CPI reflects an elite bias in popular perceptions of corruption, potentially contributing to a vicious cycle and incentivizing inappropriate policy responses. Cobham writes, "the index corrupts perceptions to the extent that it's hard to see a justification for its continuing publication." He noted that "many of the staff and chapters" at Transparency International, "protest internally" over concerns about the index. The original creator of the index, Johann Graf Lambsdorff, withdrew from work on the index in 2009, stating that he was "no longer available for doing the Corruption Perceptions Index."

Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Corruption_Perceptions_Index
05-02-2026, 16:09 door Anoniem
Door Anoniem: Door boetes aan gemeentes gaan inderdaad onze belastingen weer omhoog.(..)
Inclusief voor de islamitische burgers.
Dubbel gepakt.
Is dat nog rechtvaardig?
Ik vind van niet.
Oplossen door alle islamitische burgers voor een x aantal jaren vrijstelling van gemeentelijke belastingen te geven?
Dan hebben die tenminste nog enige financiële tegemoetkoming ("schadeloosstelling").
05-02-2026, 17:03 door Anoniem
Dit is toch te gek voor woorden. Los van het feit dat men niet inziet dat er wel degelijk polarisatie is in Nederland, is het weer dezelfde groep die wordt benadeeld. Omdat een kleine groep mensen het 'verpest' voor de rest. Net zoals dat ik niet elke Amerikaan ga bestempelen als 'idioot' omdat onze grote vriend Trump op hol is geslagen.

Deze gemeente moeten zich schamen en de boete is meer dan terecht (ook al is het onze belastinggeld). + 1 voor de AP.
05-02-2026, 19:57 door Anoniem
Leuk om te zien dat mensen staan te juichen voor verhoging van gemeentelijke belastingen. Wanneer is de AP zo doortastend opgetreden tegen de commerciele overtreders van de AVG?
05-02-2026, 21:24 door Anoniem
ad EEEMJ 14:14

Goed dat je de voort-etterende IRT problematiek uit de jaren '90 nog eens noemt. Aanvulling op je betoog: het probleem werd in 2013 gelegaliseerd, met het weer toestaan in de opsporing van "de groei informant van de politie".

https://www.youtube.com/watch?v=9YBFTKr8kHU


Denk daar nog eens aan, met wat we weten aan participatie in chatapps en social media outlets, de criminele infiltrant keerde terug in 2013, en hoe die zich manifesteerde.

Virtual Agents:
https://tweakers.net/nieuws/92905/aivd-hackt-internetfora-en-verzamelt-data-alle-gebruikers.html
06-02-2026, 10:54 door dingetje - Bijgewerkt: 06-02-2026, 10:57
Wat een onzin weer.

Wat zegt het nou helemaal als je een lijstje van gezindten hebt, zoals wie 'moslim' is, 'katholiek', 'protestant' ?
Dat is net zo achterlijk als een lijstje wie welke talen spreekt. Dat is geen kwestie van 'ja' of 'nee', er zijn zoveel verschillende gradaties. Daarbij worden er zoveel onjuiste aannames gedaan. Alsof je moslim zou zijn als je een paar keer een moskee hebt bezocht.

De volgende aanname is dat moslims tegen 'ons' zouden zijn, in ieder geval voldoende om die gegevens te willen verzamelen en verstrekken aan het NCTV. Maar waaruit blijkt dat mensen meer criminele activiteiten ontplooien vanwege de religie die ze aanhangen? Als er aanleiding is mogen zeker christenen niet ongemoeid blijven (kruistochten, beeldenstorm, etc.). En wat als je agnostisch bent maar het niet zeker weet? Of als je atheïstisch bent en dus God nodig hebt om je er tegen af te zetten? Moet dat dan ook in het Excel-etje gemaild?
Als we dan toch bezig zijn kunnen we meteen de rassenleer ook weer uit de koelkast halen.

Nee dat alles is een ontzettend achterlijk idee. Dat jij als individu wordt beoordeeld op basis van gegevens van een grotere statische dataset. Alsof jij iemand moet zijn omdat je op een bepaalde postcode woont, opleiding hebt genoten, etc.
Het is achterlijk dat het wel zo werkt in onze maatschappij: banken beoordelen je hypotheek op die manier, als je overgewicht hebt betaal je zelfs extra (vanwege de levensverzekering) maar dat vindt iedereen maar normaal. Doktoren beoordelen je op die manier, zoals bij het consternatiebureau, dat je kinderen niet snel genoeg groeien vergeleken met de groeicurve (mag je ook niet vergelijken van de samenstellers van de curve).

Daarbovenop blijken onze overheden kwade opzet te hebben, zich willens en wetens niet te willen houden aan hun eigen wetten. Ambtenaren valt nooit wat te verwijten. Denken ze. Want ze hebben (als het goed is) wel een eed afgelegd dat ze een goede ambtenaar zullen zijn. Ze mogen blij zijn dat ik hen niet ook over één kam scheer: alsof alle gemeenteambtenaren schuldig zijn aan het verstrekken van de gegevens, onder het motto "waar rook is, is vuur". Want dat klopt gewoon niet.

Wat worden er toch weer een boel zinloze en nutteloze acties uitgezet in ons land. Wat een geldverslindende bezigheidstherapie!

Ook als het mijn gemeente zou zijn had de AP die boete mogen vertienvoudigen, en de verantwoordelijke ambtenaren op staande voet mogen ontslaan.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.