Heb jij een interessante vraag op het snijvlak van privacy, cybersecurity en recht? Stuur je vraag naar juridischevraag@security.nl. Elke week geeft ict-jurist Arnoud Engelfriet in deze rubriek antwoord.
Juridische vraag: Verschillende banken, waaronder de Britse bank HSBC en de Deense bank Danske Bank, laten hun apps niet werken op Androidtelefoons met gesideloade apps. Hiertoe scannen zij de telefoon met een speciale Android-feature, echter zonder toestemming te vragen. Ook wordt gebruik van alternatieve appstores hiermee feitelijk onmogelijk, immers iedereen moet internetbankieren. Is dit wel legaal, en hoe verhoudt zich dit tot de Digital Markets Act die juist dergelijke appstores aanmoedigt?
Antwoord: De speciale feature waar het over gaat, is een Androidpermissie genaamd QUERY_ALL_PACKAGES waarmee kan worden gecontroleerd welke apps een klant allemaal op zijn telefoon heeft geïnstalleerd en waarvandaan de apps afkomstig zijn. Deze permissie is eigenlijk ontworpen voor virusscanners en dergelijke, maar Google staat gebruik ervan toe bij bankieren- en wallet-apps "solely for security-based purposes".
Het securitydoel hier is het voorkomen van fraude bij internetbankieren door malafide apps. Apps die buiten de officiële appwinkel binnenkomen, zouden sneller malware kunnen bevatten, is dan het argument. Door de bankieren-app dan niet te laten werken, wordt voorkomen dat je rekening wordt geplunderd. Klinkt eng, maar is natuurlijk aardig speculatief. En genoeg mensen worden slachtoffer van fraude ook met enkel 'officiële' apps.
Tegelijkertijd: het klinkt realistisch genoeg en voor de meeste mensen (inclusief dus de meeste beleidsmakers, juristen en toezichthouders) is sideloaden een rare, waarom-zou-je-dat-willen activiteit. Iets dergelijks als veiligheidsrisico afdoen, is dan een vrij normale actie van een serieuze partij als een bank. Die zullen daar wel over nagedacht hebben.
Of een app van de Telecommunicatiewet mag uitlezen wat er op je telefoon staat, is een lastige. Deze wet verbiedt het uitlezen via een netwerk van informatie op een randapparaat (art. 11.7a), maar of je zo'n scan daaronder kunt rekenen, is de vraag. (Lid 3 verklaart de toestemmingseis ook van toepassing wanneer "op een andere wijze" informatie wordt uitgelezen.) Toestemming is dan weer niet nodig als het uitlezen nodig is om een communicatie over het netwerk uit te lezen, maar of dat opgerekt kan worden tot "voor de veiligheid moeten we dit uitlezen", weet eigenlijk niemand.
De DMA verplicht grote platforms zoals Android om open te staan voor alternatieve appstores. Deze maatregel van banken maakt het nogal lastig om daarmee te werken, want inderdaad, internetbankieren zul je. Dat kun je zien als een effectieve ondermijning van die plicht. Alleen krijg je dan het probleem dat niet Google maar de banken deze maatregel nemen. Het gaat nogal ver om te zeggen dat Google dit de banken moet weigeren omdat Google een DMA-plicht heeft.
De enige manier om dit echt op te lossen, is door de financiële toezichthouders richtsnoeren te laten uitgeven die zeggen wat hierin wel mag en wat niet. En dan komen we weer bij het aloude probleem: hoe laat je praktisch en onderbouwd zien dat sideloaden en alternatieve appstores niet meer risico introduceren dan de gewone appstore?
Arnoud Engelfriet is ict-jurist, gespecialiseerd in internetrecht waar hij zich al sinds 1993 mee bezighoudt. Hij werkt als chief knowledge officer bij juridisch adviesbureau ICTRecht en blogt dagelijks over internetrecht. Hij schreef onder meer de boeken ICT&Recht en AI&Algorithms, en verzorgt de opleiding tot Certified Cybersecurity Compliance Officer.
Je bent niet ingelogd en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.