Nah aangezien de flater met open source Solvinity (picard kubernetes) valt de overheid met open source niet te redden

Goed zo. En laat de overheid open source-projecten steunen, en laat ze zich op dezelfde manier richten op open standaards.

Ik heb liever vrije software, dan mogen anderen het ook herdistribueren en wordt het een erfgoed. En al helemaal wanneer we belasting voor de desbetreffende software betalen.

Ok overheid, put your money where your mouth is. Wanneer stoppen we met het overmaken van gigantische bedragen aan commerciële aanbieders en gaan we van dat geld open source projecten steunen?

Gewoon GEEN lock-in. Een Europese aanbieder kan ook overgenomen worden door een Amerikaans bedrijf. Zit je dan met je lock-in. En met open source is er niet eens sprake van een lock-in.


Nog een open deur... Weet je, Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA) hanteert een soortgelijk credo: "Civiel waar mogelijk, militair waar nodig". Need to say more....

Ofwel: leuke leuze maar toe te passen zoals men dat wenst...

"Practice what you preach" zou men in eh Amerika zeggen dan, met andere woorden, ga eerst een jaartje zelf open source gebruiken daar in den Haag en in Brussel ook, dan ben je geloofwaardig. En kun je ook het gebruik van open source tot beleid maken. Zolang Den Haag en Brussel één grote tenzij blijft, blijft tenzij het beleid, en niet de uitzondering die het moet zijn...

Dat sloeg op open standaarden niet op open source. Vreselijk jammer dat er nooit op is gehandhaafd. begin maar eens ODF default te maken in M365!! en docx etc te verbieden.

Draait al een boel opensource software onder de kap in De Haag hoor, meer dan men denkt

Uhm... Ik ben voorstander maar ik zie het nog niet echt gebeuren.
FOSS vereist eigenaarschap en dat botst met de hartstochtelijke wens om verantwoordelijkheid uit te besteden.
De vereiste expertise heeft de overheid ook de deur uitgewerkt.
En FOSS kost ook geld, maar ze hebben nog niet eens genoeg voor wegenonderhoud buiten de randstad.
Kortom, leuk praatje maar de overheid doet geen daadje bij het plaatje.

Klopt, vrije software wordt vaak verward met open source software. Dat doet me hieraan denken;
Is Richard Stallman the father of open source?
https://youtu.be/hFXvAaiXJNk

Inderdaad.
Alle Microsoft Office software bij de overheid is dus verkeerd geïnstalleerd!
Handhaven is moeilijk, wanneer er geen straf en/of boete tegenover staat.

Rijksoverheid gebruik intern al ODF, als je niet weet waar je het over hebt zeg dan niks

Als je ze als twee categorieën naast elkaar ziet zijn ook nog niet alle muntjes gevallen. Alle vrije software is ook open source (het valt binnen de definitie daarvan), maar niet alle open source is vrije software. Ter vergelijking: elke fiets is een voertuig, maar niet elk voertuig is een fiets. Open source is een bredere categorie dan vrije software en vrije software valt volledig binnen de open source-categorie.

Voor alle open source software, inclusief vrije software, geldt dat als je de software ontvangt om te gebruiken je ook recht hebt op de broncode. Je hebt ook recht om die aan te passen en recht om de al dan niet aangepaste software weer verder te verspreiden.

De extra voorwaarde voor vrije software is dat als je die inderdaad verder verspreidt je dat onder dezelfde (of compatibele) voorwaarden moet doen als waaronder je de software zelf hebt ontvangen. Je hebt nog steeds het recht om de software al dan niet gewijzigd verder te verspreiden, maar ook de plicht om dan ook de broncode weer ter beschikking te stellen en om te zorgen dat de ontvangers dezelfde rechten weer hebben, en dus ook weer de software (al dan niet met hun wijzigingen) verder mogen verspreiden.

Een voorbeeld waar dat niet zo werkt is macOS. Dat is gebaseerd op (onder meer) FreeBSD. FreeBSD is open source maar geen vrije software. Apple verspreidt macOS als gesloten, propriëtaire software. Dat mag volgens de open source-definitie (FreeBSD houdt niet op open source te zijn door wat Apple doet), maar met vrije software mag dit absoluut niet. Apple had macOS niet op Linux kunnen baseren, dan had het althans niet gesloten/propriëtair kunnen zijn.

Er zijn mensen die vrije software daardoor juist als minder vrij zien dan overige open source. Degene die het ontvangt heeft bij vrije software immers niet de vrijheid om het als gesloten software verder te verspreiden, die heeft persoonlijk dus minder vrijheid. Die restrictie waarborgt alleen dat de overige vrijheden worden doorgegeven en dus in stand blijven, waardoor het de gemeenschap als geheel juist meer vrijheid oplevert. Dit is een voorbeeld van hoe het waarborgen van gemeenschappelijke vrijheid soms vereist dat persoonlijke vrijheid wordt ingeperkt. Een deel van de mensen ziet dat dus niet zitten, die kiezen voor individuele vrijheid, ook als dat ten koste van de vrijheid voor de gemeenschap als geheel gaat. Persoonlijk denk ik dat de opgetelde individuele vrijheid groter is bij vrije software.

Dat Linux zo is aangeslagen bij techbedrijven komt omdat de vrije softwarelicentie (GPLv2 voor de Linux-kernel) voorkomt dat een concurrent wel jouw bijdragen eraan kan gebruiken maar de eigen verbeteringen voor zichzelf kan houden. Als een bedrijf het aan klanten beschikbaar stelt moet het ook met de billen bloot en alle eigen verbeteringen met de wereld delen. En dan is het efficiënter om aan het originele project bij te dragen dan om een eigen fork in de lucht te houden. Als concurrenten de inspanning delen levert een vrije licentie ze de zekerheid op dat het delen geen eenrichtingsverkeer wordt, iedereen profiteert van elkaar. Juist de restrictievere licenties bevorderen samenwerking, zelfs tussen bedrijven die verder keiharde concurrenten van elkaar zijn.

Apple heeft met macOS duidelijk een andere weg gekozen.

Veel van hun communicatie naar buiten is nog wel in docx gek genoeg, als ze het dan toch converteren voor het publiceren, waarom niet gelijk naar pdf dan ?

En open standaarden is niet hetzelfde als open source ! microsoft word = closed source, libreoffice = open source bijvoorbeeld, beiden kunnen zowel docx als odf lezen en schrijven.

Er zijn in het verleden al zo vaak plannen, regels, richtlijnen gemaakt:
- Motie vendrik
- Actieplan Nederland Open in Verbinding
En vast nog veel meer.
Al meer dan 20 jaar gebakkelei , en waar staan we nu?
https://www.nrc.nl/nieuws/2025/11/13/nederland-liet-zich-voor-het-karretje-van-microsoft-spannen-a4912240
Waarom zou er nu wel ineens beweging in komen? Beter 'erg laat' dan 'te laat' natuurlijk maar dat het 2031 scenario utikomt is waarschijnlijker dan dat er nu wel iets verandert.

Niet verkeerd geïnstalleerd, maar verkeerd geconfigureerd heet het dan, je kunt instellen dat je standaard open document format gebruikt. Andersom kun LibreOffice ook zo instellen om docx en xlsx formaten op te slaan.

Straffen en boetes om een verkeerd document formaat gebruiken gaat wel erg ver. Maak (publieke) dashboards en breng de odf acceptatie in beel. leuk en luchtig, Breidt het daarna uit met het daadwerkelijke gebruik van open source programmatuur. Per afdeling.
Bouw na een tijdje een filter op je uitgaande mail die een afzender van het proprietary formaat waarschuwt.
Zo ben je sneller van docx en xlsx af dan je denkt.

Aangezien jij duidelijk wel weet waar je het over hebt, kan jij misschien uitleggen waarom, als je bij de kamerstukken op de website van de Tweede Kamer kijkt, nagenoeg nooit ODT tegenkomt en volop DOCX? De stukken die afkomstig zijn van ministers en staatssecretarissen hebben duidelijk templates gebruikt van hun ministeries, en ik kan me ook goed voorstellen dat ze die lang niet altijd volledig zelf hebben geschreven maar dat ambtenaren op die ministeries een hoop daarvan doen. Dat wekt de indruk dat ze daar wel degelijk gewend zijn om primair DOCX te gebruiken. Kan jij dat verklaren als ze intern al ODF gebruiken?

Het zou natuurlijk allemaal PDF moeten zijn, het zijn allemaal documenten die de ontvanger niet moet gaan gebruiken. Ik heb de indruk dat dat nog wel eens achteraf wordt aangepast, maar als ik even kijk zie ik dat als er een proces is om dat recht te zetten ze daar niet bepaald vlot mee zijn.

Zulke domme opmerkingen moet je gewoon negeren, het is gewoon een troll. Zoals iedereen al opmerkt is dit echt niet zo en is die uitspraak met twee seconden googlen al onderuit te halen.

Ik zit zelf in het veld waar we van .docx af willen en de grootste tegenstander is, tromgeroffel, de lokale gemeenten en overheid. Die weigeren open formaten te hanteren, ondanks dat je ze zelfs de link doorstuurt dat ze dit wettelijk zouden moeten doen...

Ik werk zelf veel met ministeries en de incompetentie is echt van een ander niveau. Het lijkt daar wel een andere planeet.
Er zitten daar alleen maar 'managers' die vanalles lopen te schreeuwen en elkaar de hele dag zitten te ondermijnen. Vriendjespolitiek is het belangrijkste en men drijft van hype naar hype.

Ik moet ook altijd huilen als ik deze berichten lees. De burger heeft geen idee hoe het er echt aan toe gaat daar in Den Haag. Het is macht, politiek en geld. Het interesseert echt niemand of het nou om open source of digitale soevereiniteit gaat. Het draait alleen maar om wie het project (en dus macht en geld) krijgt.

quote]
Ook met open source kan er sprake zijn van Vendor Lock-in. Of denk je dat de overheid geen support koopt bij Red Hat of iets dergelijks?

Ik ken het ook, en ik moet dan altijd denken aan de TV-serie "I Claudius". En gaat het een enkele keer wel ergens over, dan is dat ook vaak van tijdelijke aard.

Maar er is wel één ding dat ik daar aan toe wil voegen. Hoewel vrije software in de breedte achter loopt op commerciële software geeft FOSS eigenlijk nooit terrein terug.
Behalve dan wanneer big tech open source onderuit haalt omdat het niet echt vrij is, zoals Google dat doet met Android (https://www.androidsage.com/2026/03/31/how-to-sideload-apps-on-android-after-april-2026/).
Maar over het algemeen geldt dat mensen (en juist de overheid) niet gaan betalen voor iets dat alom aanwezig is.

Maar dan toch wel fundamenteel minder, omdat het voor andere dienstverleners, systeem-integratoren enz. beter mogelijk is dezelfde dienst te leveren, dan wanneer closed source producten zijn toegepast. Los daarvan is het met FOSS ook mogelijk derden te vragen programmatuur aan te passen of fouten te repareren.

Nog even zeiken over Microsofts OpenXML "standaard". Standaard gebruikt MS Office / MS365 de "transitional" en niet de "strict" variatie van dat formaat. Alleen strict voldoet aan het OSI standaard formaat. Die standaard is overigens monstrueus (duizenden pagina's) en de totstandkoming was dubieus zo niet crimineel (omkoping).

Geen van deze formaten is een goedgekeurde open standaard !

Waarom gebruikt de overheid deze dan wel als default bestandssysteem, terwijl hun eigen beleid zegt dat dit niet mag?
Ik heb bij de ZA een keer om opheldering gevraagd. Het antwoord was u wordt door een advocaat teruggebeld.

De voorschriften van de overheid zelf zijn duidelijk:
https://www.forumstandaardisatie.nl/pas-toe-leg-uit-beleid
en natuurlijk:
https://www.forumstandaardisatie.nl/publicaties/lijst-verplichte-open-standaarden

Waarom passen ze het dan niet toe? want de afwijking is niet uit te leggen. Na 20 jaar tijd voor harde sancties.

Er staan geen sancties of boetes tegenover, dus waarom zou je gehoorzamen?
Zelf ben ik een voorstander van een korting op de gelden van het rijk als boete, of 10% van het salaris van de verantwoordelijke ambtenaar als boete :-)

Ik ook maar mag wel veel meer dan 10% Vind ontslag wel op zijn plaats wegens niet uitvoeren van beleid. Wij hebben 90% bespaard op IT door over te stappen. De harde besparing als boete zou op zijn plaats zijn.

Voor zover ik het heb begrepen moest er voldaan worden aan een of andere ISO-norm qua open standaarden. Toen die eis gesteld werd door Europa heeft Microsoft het Office Open formaat bedacht en gepubliceerd, dat wemelde van dingen als " Vet afdrukken moet volgens de normen van Microsoft Word versie zus en zo¨, dus een niet gepubliceerde manier.

De gehele ISO-commissie was (dus) tegen het toekennen van de betreffende ISO-standaard.

Microsoft is toen bij bedrijven en instellingen mensen gaan ronselen om in de ISO-commissies plaats te nemen.

Omdat er geen echte toelatingseisen voor deze commissies waren, moesten ze toegelaten worden en werden het er (veel) meer dan het oorspronkelijke aantal.
De nieuwelingen waren ingehuurd om vóór het toekennen van de ISO-norm van het Office Open formaat te stemmen, dus was er ineens een meerderheid in de commissies om dat te laten gebeuren, al waren degenen die er écht verstand van hadden faliekant tegen.

We zijn er (weer) ingeluisd door Microsoft.

(Als dit verhaal niet klopt, graag rectificatie).

Zie groklaw.net op archive.org, met name
- https://web.archive.org/web/20240528083037/http://www.groklaw.net/staticpages/index.php?page=20051216153153504
- https://web.archive.org/web/20240528083039/http://www.groklaw.net/staticpages/index.php?page=20080719233709726
- https://web.archive.org/web/20240528083037/http://www.groklaw.net/staticpages/index.php?page=20051216153153504#objections