Stichting Privacy First maakt zich grote zorgen over de impact van de nieuwe inlichtingenwet die het kabinet wil invoeren en waarmee de AIVD en MIVD meer bevoegdheden krijgen. "Grootschalige massasurveillance ligt in het verschiet", aldus de organisatie. "De balans tussen privacy en de gestelde doelen rond nationale veiligheid is daarbij dusdanig ver afgedreven van het fundamentele recht op privacy dat het wetsvoorstel in zichzelf een bedreiging kan gaan vormen voor de democratische rechtsstaat en het democratisch proces."

Afgelopen augustus presenteerde het kabinet het voorstel, waardoor de inlichtingendiensten veel meer mogen, terwijl het toezicht wordt afgeschaald. Zo mogen onder andere de eerste fases van een hackoperatie zonder toezicht vooraf worden uitgevoerd en kunnen de diensten individuen en organisaties dwingen om gegevens af te staan. Wanneer niet wordt meegewerkt kunnen er gevangenisstraffen worden opgelegd.

Verder wil het kabinet dat de huidige twee toezichthouders, de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) en de Commissie van Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), worden samengevoegd tot een nieuw op te richten toezichthouder, het College van Toetsing en Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTT). Deze toezichthouder zal ook veel minder vooraf toetsen. Het aantal leden dat vooraf toetst gaat van drie naar twee.

Het publiek kon de afgelopen weken via Internetconsultatie.nl op het voorstel reageren. Er zijn inmiddels meer dan 250 reacties op het voorstel openbaar gemaakt. Privacy First en diverse andere organisaties zijn zeer kritisch op het voorstel en hebben talloze fundamentele bezwaren tegen het huidige concept-wetsvoorstel geuit. "De noodzaak en proportionaliteit van diverse bevoegdheden ontbreken. Zorgwekkend zijn met name de bevoegdheden om het internet grootschalig te kunnen tappen en (daaruit verkregen) bulkdata te kunnen gebruiken", aldus de privacystichting.

Volgens Privacy First zijn de nieuwe bevoegdheden niet voldoende beperkt en gespecificeerd, waardoor zij in de huidige vorm niet zullen voldoen aan de eisen van voorzienbaarheid die nodig zijn om de talloze beperkingen van het recht op privacy te kunnen legitimeren. Naast massasurveillance stelt de stichting dat het voorstel ook een bedreiging voor de democratische rechtsstaat en het democratisch proces kan vormen.

"Het huidige concept-wetsvoorstel komt daarmee, in de woorden van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, neer op “destroying democracy on the ground of defending it”. Het huidige voorstel dient daarom te worden ingetrokken of grondig te worden herzien", aldus Privacy First, dat hoopt dat zowel de AIVD en MIVD als de verantwoordelijke ministeries en ministers de kritiek en aanbevelingen ter harte zullen nemen. Een aantal dagen geleden liet ook oud-AIVD'er en voormalig toezichthouder Bert Hubert zich via EenVandaag kritisch uit over het voorstel.