Het gebruik van een Europese digitale identiteit als mogelijke vorm van online leeftijdsverificatie blijft vrijwillig, zo stelt staatssecretaris Aerdts voor Digitale Economie. Verder mag leeftijdscontrole geen middel worden voor bredere identificatie of permanente monitoring van gebruikers, aldus de bewindsvrouw, die reageerde op Kamervragen over Europese plannen voor online leeftijdsverificatie en de positie van Nederland.

FVD-Kamerlid Al Biyati had de staatssecretaris om opheldering gevraagd. Ze wilde onder andere weten of Aerdts het ermee eens is dat de opvoeding van kinderen, waaronder de vraag op welke leeftijd en op welke manier zij toegang krijgen tot sociale media, in de eerste plaats de verantwoordelijkheid is van de ouders en niet van de overheid. Aerdts stelt in haar antwoord dat ouders een verantwoordelijkheid hebben voor de opvoeding van hun kinderen. "Desondanks vind ik dat de verantwoordelijkheid, als het gaat om veiligheid online, niet alleen bij ouders moet liggen. Ook platforms hebben een verantwoordelijkheid om te zorgen voor een veilige online omgeving voor kinderen."

Al Biyati wilde ook weten of kabinet van plan is om een vorm van digitale identiteit voor online leeftijdsverificatie te verplichten. Dat is het kabinet niet van plan, aldus de staatssecretaris. Ze stelt dat gebruikers de vrijheid moeten hebben om hun voorkeursmethode te kiezen, mits deze methode voldoet aan de eisen van het EU-systeem voor leeftijdsverificatie. "Zo blijft bijvoorbeeld het gebruik van Europese digitale identiteit wallets (EDI-wallets) als mogelijke vorm van leeftijdsverificatie vrijwillig."

Monitoring, identificatie en anoniem gebruik internet
Verder stelt de staatssecretaris dat leeftijdscontrole geen middel mag worden voor bredere identificatie of permanente monitoring van gebruikers. Het FVD-Kamerlid vroeg ook of Aerdts het recht op anoniem of pseudoniem gebruik van het open internet als een te beschermen recht beschouwt. "De mogelijkheid om anoniem of pseudoniem gebruik te maken van internet is belangrijk omdat dit de vrije meningsuiting kan bevorderen. Tegelijkertijd mag het belang hiervan niet misbruikt worden om strafbare feiten te plegen", antwoordt de staatssecretaris.

Al Biyati merkte op dat leeftijdscontroles eenvoudig via vpn-diensten zijn te omzeilen. "Het is inderdaad niet volledig uit te sluiten dat de minimumleeftijd te omzeilen is via bijvoorbeeld een vpn", reageert Aerdts. Ze voegt toe dat het invoeren van een minimumleeftijd kan bijdragen aan het stellen van een norm, net als bij alcohol, tabak, gokken en vuurwerk. "Deze normen worden ook niet perfect nageleefd en zijn omzeilbaar, maar hebben wel effect."

Afsluitend wilde het FVD-Kamerlid de garantie dat Nederland online leeftijdsverificatie alleen steunt als dit niet leidt tot een verplichte of centraal gekoppelde digitale identiteit en anonieme toegang tot het open internet voor volwassenen gewaarborgd blijft. "Ik wil benadrukken dat er momenteel geen voorstel ligt voor het invoeren van een verplichte digitale identiteit, beperking van anonieme toegang voor volwassenen of uitholling van de Nederlandse soevereiniteit over identiteitsbeleid", laat Aerdts daarop weten.