image

AP: gemeenten zien misbruik van persoonsgegevens door eigen ambtenaren niet

dinsdag 27 januari 2026, 10:20 door Redactie, 17 reacties

Nederlandse gemeenten zien niet altijd dat hun eigen ambtenaren misbruik van persoonsgegevens van burgers maken, zo stelt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op basis van eigen onderzoek. Volgens de privacytoezichthouder blijkt uit het onderzoek dat het voor gemeenten lastig is om misbruik van persoonsgegevens door eigen ambtenaren te signaleren.

Regelmatig wordt misbruik van persoonsgegevens bij gemeenten pas ontdekt nadat de Rijksrecherche of een inwoner hierover aan de bel trekt. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt bezorgd te zijn dat misbruik hierdoor nog vaak onontdekt blijft. Gemeenten die het misbruik wel ontdekten, beschouwden het misbruik niet altijd als datalek en meldden het niet aan de AP. Daardoor worden slachtoffers van het datalek niet geïnformeerd en weten zij niet wat er met hun gegevens is gebeurd en wat zij kunnen doen tegen de gevolgen.

Tien gemeenten

Jaarlijks ontvangt de AP van ongeveer tien gemeenten een datalekmelding waarbij een ambtenaar onrechtmatig persoonsgegevens bekeek. Het gaat bijvoorbeeld om gevallen waarbij een ambtenaar onder druk of tegen betaling gegevens deelt met een criminele organisatie, vanwege een familieconflict informatie opzoekt over familie in gemeentesystemen of uit nieuwsgierigheid de gegevens van een BN’er bekijkt.

Meerdere gemeenten ontdekten deze datalekken pas nadat zij hier door de Rijksrecherche op werden gewezen. Of nadat een burger een klacht indiende vanwege vermoedens van misbruik. Hierdoor vermoedt de Autoriteit Persoonsgegevens dat gemeenten deze datalekken niet zelf ontdekken. "Zulke privacyschendingen kunnen verstrekkende gevolgen hebben. Het is belangrijk dat gemeenten dit soort datalekken beter voorkomen, opsporen en aanpakken", zegt AP-vicevoorzitter Monique Verdier.

Verdier voegt toe dat gemeenten veel gevoelige informatie over hun inwoners gebruiken en bewaren. "Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat de informatie vertrouwelijk blijft." De toezichthouder stelt dat gemeenten maatregelen kunnen nemen die datalekken kunnen helpen voorkomen, opsporen en aanpakken. Daarnaast is het belangrijk dat datalekken worden gemeld. "Zodat de AP kan bijsturen als onvoldoende beveiligingsmaatregelen worden getroffen of kan ingrijpen als slachtoffers niet worden geïnformeerd", aldus de toezichthouder.

Reacties (17)
27-01-2026, 11:10 door Anoniem
De gemeenten, provincies en landelijke overheden zien heel veel misbruik van persoonsgegevens niet. Of ze willen het niet zien. Ondertussen gewoon doordrammen.
27-01-2026, 11:25 door Anoniem
Het (kunnen) weten is nog niet eens het belangrijkste. Het snappen dat je er niet over praat is nog veel belangrijker.

En dan heb je nog databases.

Het besef dat de computer het ook niet altijd goed weet, dan ben je koning en keizer tegelijk.
27-01-2026, 11:37 door Anoniem
Het zou helpen als de AP eens een keer duidelijker beslissingen neemt over welke gegevens gemeenten wel of niet mogen verwerken. De labbekakkers bij de AP houden het altijd maar vaag en nemen nooit een echt standpunt in. Maar als de grenzen dan worden opgezocht gaat men wel klagen dat er zo onvoorzichtig met gegevens wordt omgegaan. Tja, beetje boter op het hoofd he AP? Ga er zelf eens iets aan doen ipv achteraf klagen dat het niet goed gaat. Waarom hebben we zo'n kostbaar instituut als er nooit iets nuttigs uitkomt?
Ik weet nog goed hoe de voorganger van de AP de AV23 invoerde aan de WBP. Dat was klip en klaar en geen woord spaans bij. Maar de lobby groepen zagen dat al die verplichte maatregelen veel geld gingen kosten en zo ook niet maar lukraak alle gegeven van burgers meer konden misbruiken dus werd er een lobby opgezet om die AV23 de nek om te draaien. Uiteindelijk kwam er in EU verband een slap aftreksel van in de vorm van de GDPR en later een nog slapper aftreksel de AVG. En nu de EC ook nog eens aan dat slappe aftreksel van privacy gaat sleutelen om Big Tech meer rechten op onze gegevens te geven, kunnen we beter die privacy wet afschaffen of naar VS voorbeeld inrichten. Als burger heb je gewoon geen rechten meer, met dank aan de politici=lobby groepen en dezelfde AP overigens.
27-01-2026, 11:50 door Anoniem
En dan gaan we dit soort gegevens ook nog beschikbaar stellen aan de banken
https://www.security.nl/posting/922123/Kabinet+wil+dat+banken+toegang+krijgen+tot+Basisregistratie+Personen

Wie volgt? De Albert Heijn voor de verificatie van de klantenkaarten?
Security by design is zo lastig!
27-01-2026, 11:59 door Anoniem
Dit is ook extreem intensief om allemaal te controleren of iedere keer persoonsgegevens worden ingekeken dit te controleren en vast te leggen. Dit komt ook omdat veel systemen los van elkaar werken en juiste logging en detectie methodes niet altijd beschikbaar zijn. Aan de ene kant eisen inwoners dat alles gecontroleerd wordt en aan de andere kant wordt er afgevraagd waarom er zoveel mensen bij de gemeente werken, waarom het zoveel kost en waarom alles zo stroperig gaat. Het is een lastige balans waarin gemeentes zich vinden. Ik heb het wel met ze te doen.

Daarbuiten worden gemeentes altijd extreem nauw gecontroleerd en moeten alles melden. Het bedrijfsleven (in het speciaal social media) lapt allerlei regels aan de loopband aan hun laars en melden dingen alleen als het hun uitkomt. Maarja over de gemeente klagen is natuurlijk net zo Nederlands als over het weer klagen.
27-01-2026, 11:59 door Anoniem
Het probleem is vaak niet dat men het niet ziet, maar dat men het gewoon toelaat.
Onze FG hamert er regelmatig op, maar aangezien het advies niet bindend is, blijft veel bij het oude.
Meer gegevens dan nodig worden vastgelegd, want het is makkelijk. En men heeft toch een ambtseed afgelegd (alsof dat dan misbruik tegengaat).
Maar vaak weet een ambtenaar gewoon ook niet wat ECHT noodzakelijk is voor het werk en wat handig is (lees service-gericht).
Intussen wel bedrijven bashen dat ze niet AVG-complient werken, maar intussen de overheid zelf...
27-01-2026, 13:06 door Anoniem
Dat komt omdat die ambtenaren zelf ook niet deugen..
27-01-2026, 13:09 door Anoniem
Corruptie heet dat
27-01-2026, 14:44 door Anoniem
Door Anoniem: Dit is ook extreem intensief om allemaal te controleren of iedere keer persoonsgegevens worden ingekeken dit te controleren en vast te leggen. Dit komt ook omdat veel systemen los van elkaar werken en juiste logging en detectie methodes niet altijd beschikbaar zijn.

Maarja over de gemeente klagen is natuurlijk net zo Nederlands als over het weer klagen.

Dus het probleem is dat Nederlanders klagen? Is dat echt je mening en ben je toevallig ambtenaar?

Het echte probleem is dat inderdaad zoals je beschrijft de vele versnippering. Maar dat is natuurlijk helemaal geen excuus.
Het is gewoon weer de zoveelste keer dat blijkt dat er geen kennis en verantwoordelijkheidsgevoel is bij de overheid. Er zijn al decennia genoeg oplossingen voor dit probleem en het heeft zelfs een naam: SIEM systemen.
https://en.wikipedia.org/wiki/Security_information_and_event_management

Maar er zit geen ambtenaar die zijn vuist op tafel slaat omdat er weer een nieuw systeem wordt geïnstalleerd zonder dat het aan basis beveiligingseisen voldoet... Sterker nog, ze zullen de term SIEM niet eens kennen... Er is geen innovatie of kennis te vinden...
27-01-2026, 15:22 door Anoniem
Uiteindelijk kwam er in EU verband een slap aftreksel van in de vorm van de GDPR en later een nog slapper aftreksel de AVG.
De AVG is niet slapper dan de GDPR, het is precies dezelfde wet in twee talen. Europese wetten en verordeningen worden in een hele reeks talen gepubliceerd.

Hier kan je kiezen uit alle beschikbare talen:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/nl/TXT/?uri=CELEX:32016R0679

En hier zie je Nederlands en Engels naast elkaar. Vergelijk ze maar:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL-EN/TXT/?from=nl&uri=CELEX%3A32016R0679
27-01-2026, 16:45 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: Dit is ook extreem intensief om allemaal te controleren of iedere keer persoonsgegevens worden ingekeken dit te controleren en vast te leggen. Dit komt ook omdat veel systemen los van elkaar werken en juiste logging en detectie methodes niet altijd beschikbaar zijn.

Maarja over de gemeente klagen is natuurlijk net zo Nederlands als over het weer klagen.

Dus het probleem is dat Nederlanders klagen? Is dat echt je mening en ben je toevallig ambtenaar?

Het echte probleem is dat inderdaad zoals je beschrijft de vele versnippering. Maar dat is natuurlijk helemaal geen excuus.
Het is gewoon weer de zoveelste keer dat blijkt dat er geen kennis en verantwoordelijkheidsgevoel is bij de overheid. Er zijn al decennia genoeg oplossingen voor dit probleem en het heeft zelfs een naam: SIEM systemen.
https://en.wikipedia.org/wiki/Security_information_and_event_management

Maar er zit geen ambtenaar die zijn vuist op tafel slaat omdat er weer een nieuw systeem wordt geïnstalleerd zonder dat het aan basis beveiligingseisen voldoet... Sterker nog, ze zullen de term SIEM niet eens kennen... Er is geen innovatie of kennis te vinden...

Ja ik ben technisch gezien ambtenaar en nee ik vind het niet erg dat iedereen klaagt ;^) Ik vind wel waarover mensen klagen soms de plank misslaan (los van mijn functie), op andere gebieden is veel meer te halen. In het commerciële leven wordt er gelekt als een zeef en als een keer een ambtenaar het adres van een persoon bekijkt is de wereld te klein. Natuurlijk als er misbruik gezien wordt is het belangrijk dat dat gemeld wordt. Natuurlijk is de term SIEM wel bekend, maar veel producten die in de gemeente wereld gebruikt worden zijn daar simpelweg gewoon niet klaar voor. Daarnaast kun je wel alles lekker in een SIEM stoppen, maar dan is het werk niet gedaan. Ga dan maar eens bepalen wanneer een alarm af moet gaan en wie dat allemaal maar moet gaan beoordelen.

Maar ik geef je wel gelijk, verantwoordelijkheid, innovatie en daadkracht is soms ver te zoeken.
27-01-2026, 17:10 door Anoniem
Door Anoniem:
Uiteindelijk kwam er in EU verband een slap aftreksel van in de vorm van de GDPR en later een nog slapper aftreksel de AVG.
De AVG is niet slapper dan de GDPR, het is precies dezelfde wet in twee talen. Europese wetten en verordeningen worden in een hele reeks talen gepubliceerd.

Hier kan je kiezen uit alle beschikbare talen:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/nl/TXT/?uri=CELEX:32016R0679

En hier zie je Nederlands en Engels naast elkaar. Vergelijk ze maar:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL-EN/TXT/?from=nl&uri=CELEX%3A32016R0679
Potato vs. aardappel. Het is gewoon een heel zooi slappe was. En dat was ook precies de bedoeling van de lobby clubs om het zo slap te maken. Helaas kwam daar AI voorbij en nu wordt de slappe zooi ook nog eens aangepast om al onze gegevens op een rechtmatige wijze door de plee heen te trekken. Tja, van je eigen overheid moet je het niet hebben.
27-01-2026, 23:24 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: Dit is ook extreem intensief om allemaal te controleren of iedere keer persoonsgegevens worden ingekeken dit te controleren en vast te leggen. Dit komt ook omdat veel systemen los van elkaar werken en juiste logging en detectie methodes niet altijd beschikbaar zijn.

Maarja over de gemeente klagen is natuurlijk net zo Nederlands als over het weer klagen.

Dus het probleem is dat Nederlanders klagen? Is dat echt je mening en ben je toevallig ambtenaar?

Het echte probleem is dat inderdaad zoals je beschrijft de vele versnippering. Maar dat is natuurlijk helemaal geen excuus.
Het is gewoon weer de zoveelste keer dat blijkt dat er geen kennis en verantwoordelijkheidsgevoel is bij de overheid. Er zijn al decennia genoeg oplossingen voor dit probleem en het heeft zelfs een naam: SIEM systemen.
https://en.wikipedia.org/wiki/Security_information_and_event_management

Maar er zit geen ambtenaar die zijn vuist op tafel slaat omdat er weer een nieuw systeem wordt geïnstalleerd zonder dat het aan basis beveiligingseisen voldoet... Sterker nog, ze zullen de term SIEM niet eens kennen... Er is geen innovatie of kennis te vinden...

Zeker weer een systeembeheerder die zichzelf te belangrijk vindt ?
Of een verkoper/consultant die altijd teveel belooft ?

SIEM is een mooie tool. Nog mooier zou zijn als de verkopers (en gebruikers) eerlijk waren over wat het kan en wat het NIET kan.

Wat de AP beschrijft is de , qua security , worst case casus : een geauthoriseerde gebruiker met een geauthoriseerde access doet iets wat - afhankelijk van de omstandigheden - soms gewoon mag, en anders NIET mag .

Ambtenaar belastingzaken bekijkt belastingaangiften vanaf de organisatie-werkplek. Nou SIEM consultant , alarmeren of niet ?

Het foute eraan _kan zijn_ dat ie niet kijkt om de aangiften te verwerken, maar om te zien wat de schoonzoon verdient. Of hoeveel geld die ondernemer eigenlijk heeft (en dat met z'n privacy-no-logging app platform aan criminelen doorgeeft).

Het zijn dezelfde procedureel-foute (niet 'technisch foute') zaken als medisch personeel dat gluurt in het dossier van de BN-patient-op-de-andere-afdeling, of de agent die kentekens natrekt voor 'kennissen' en niet omdat ie iets verdachts ziet.

We horen zo af en toe dat men in de medische hoek (en bij de politie) wel eens dat soort misbruik uit de logging vist - en aangezien gemeente-ambtenaren echt geen heiligen zijn - is er daar waarschijnlijk inderdaad onderreportage .
Alleen SIEM is niet van nature de tool/laag waarin dit soort insider-misbruik gevonden wordt.
Feitelijk hebben ze dus hun zaken niet op orde. Ze weten niet wie welke data inziet, waarom en of dat wel bij de functie en werkzaamheden past.
Wel weer typisch.
Door Anoniem: Het zou helpen als de AP eens een keer duidelijker beslissingen neemt over welke gegevens gemeenten wel of niet mogen verwerken. De labbekakkers bij de AP houden het altijd maar vaag en nemen nooit een echt standpunt in. Maar als de grenzen dan worden opgezocht gaat men wel klagen dat er zo onvoorzichtig met gegevens wordt omgegaan. Tja, beetje boter op het hoofd he AP? Ga er zelf eens iets aan doen ipv achteraf klagen dat het niet goed gaat. Waarom hebben we zo'n kostbaar instituut als er nooit iets nuttigs uitkomt?
Ik weet nog goed hoe de voorganger van de AP de AV23 invoerde aan de WBP. Dat was klip en klaar en geen woord spaans bij. Maar de lobby groepen zagen dat al die verplichte maatregelen veel geld gingen kosten en zo ook niet maar lukraak alle gegeven van burgers meer konden misbruiken dus werd er een lobby opgezet om die AV23 de nek om te draaien. Uiteindelijk kwam er in EU verband een slap aftreksel van in de vorm van de GDPR en later een nog slapper aftreksel de AVG. En nu de EC ook nog eens aan dat slappe aftreksel van privacy gaat sleutelen om Big Tech meer rechten op onze gegevens te geven, kunnen we beter die privacy wet afschaffen of naar VS voorbeeld inrichten. Als burger heb je gewoon geen rechten meer, met dank aan de politici=lobby groepen en dezelfde AP overigens.
Zorg eens dat je je kennis op orde heeft ipv. dit soort onzin te spuien.
De AVG en GDPR zijn namelijk precies hetzelfde.
Daarnaast heeft het AP veel meer mogelijkheden dan dat slappe college bescherming persoonsgegevens had onder de WBP.
Overigens is het, was ook onder de WBP al zo, de verplichting van organisaties te bepalen wa wat ze wel of niet verwerken. de AP oud daar toezicht op en is neit de partij die daar in voorschrijft. Zouden ze dat wel doen, staat dat haaks op toezicht.
28-01-2026, 13:46 door Anoniem
Door Drs Security en Privacy:
Feitelijk hebben ze dus hun zaken niet op orde. Ze weten niet wie welke data inziet, waarom en of dat wel bij de functie en werkzaamheden past. Wel weer typisch.
Dat is helemaal niet gesteld.

Het gaat in veel gevallen om misbruik door mensen die gegevens inzien die wel degelijk bij hun functie en werkzaamheden passen, maar die niet voor een daadwerkelijk relevante reden worden ingezien. Een verpleger in het ziekenhuis kijkt op een dag tien dossiers in van de patiënten die hij verpleegt, vijf dossiers van patiënten die hij van een afwezige collega overneemt, en van één patiënt waar hij niets mee te maken heeft, maar gewoon nieuwsgierig naar is. Dan moet je die laatste dus wel kunnen herkennen als een onrechtmatige inzage.

Of in het geval van gemeenten kan het prima zijn dat er een ambtenaar is die voor het werk wel degelijk regelmatig gegevens uit de Basisregistratie Personen moet (kunnen) opvragen, maar dat soms ook in het geniep doet voor personen die op dat moment niets te maken hebben met zijn/haar dossiers.

Dan is het leuk dat je kunt nagaan wie welke gegevens heeft geraadpleegd of duidelijk gedefinieerde toegangsniveaus hebt, maar om te beginnen voorkom je het niet, en om het na afloop adequaat te kunnen detecteren moet je of heel intensieve controle uitvoeren of heel gespecialiseerde systemen hebben die ook vaak weer legitieme werkzaamheden in de weg zitten. En allebei kost tijd en geld.

Een systeem met geheimhoudingsverklaringen, steekproefsgewijze controles, en strikte sancties is dan vaak de gekozen oplossing, maar dat gaat nooit 100% dekkend zijn, zeker niet bij daadwerkelijk kwade opzet.
29-01-2026, 08:17 door dingetje - Bijgewerkt: 29-01-2026, 08:18
Regelmatig wordt misbruik van persoonsgegevens bij gemeenten pas ontdekt nadat de Rijksrecherche of een inwoner hierover aan de bel trekt.
Dan wordt het toch eens tijd om boetes uit te gaan delen aan de gemeenten! AP?!
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.