De EVP-fractie van het Europees Parlement wil dat er deze week opnieuw wordt gestemd over een voorstel voor het verlengen van 'chatcontrole 1.0', nu onderhandelingen met de Europese Commissie en EU-lidstaten onlangs stukliepen. Daardoor ligt volgens critici het ongericht en massaal scannen van berichten van internetgebruikers opnieuw op de loer.

Een tijdelijke uitzondering op de ePrivacy Verordening, ook wel 'chatcontrole 1.0 genoemd', staat aanbieders van interpersoonlijke communicatiediensten toe om het verkeer van gebruikers vrijwillig op misbruikmateriaal te controleren. Het gaat dan bijvoorbeeld om chatapps. Dit verschilt van het plan van de Europese Commissie voor 'chatcontrole 2.0', waarbij chatapps en andere partijen verplicht zouden worden om alle berichten van hun gebruikers te controleren.

De tijdelijke uitzondering verloopt op 3 april en de onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de EU-lidstaten over een verlenging zijn onlangs stukgelopen. Afgelopen december kwam de Europese Commissie met een voorstel om de uitzondering met twee jaar te verlengen tot 3 april 2028. Eerder ging de Europese Raad al akkoord met een voorstel om de uitzondering zelfs permanent te maken. Europese wetgeving vindt plaats via een trialoog, waarbij de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van Ministers onderhandelen over wetgevende voorstellen en elk een eigen positie innemen.

Onlangs kwam het Europees Parlement met een eigen voorstel, waarin werd gesteld dat de uitzondering onder voorwaarden met een jaar kan worden verlengd. Zo moet het scannen proportioneel en gericht zijn en niet worden toegepast op end-to-end versleutelde communicatie. Het scannen van verkeersdata naast contentdata wordt niet toegestaan. Daarnaast mag het scannen alleen bij personen die door een gerechtelijke instantie als verdachte zijn aangewezen.

De lidstaten en het parlement konden het niet eens worden over de voorwaarden voor de verlenging, waardoor er geen akkoord is bereikt. De EVP-fractie van het Europees Parlement, de grootste parlementsfractie, wil nu opnieuw over het onderwerp stemmen. Daarbij wil het de eerder goedgekeurde amendementen door het parlement verwerpen en het verlengingsvoorstel van de Europese Commissie zonder verdere aanpassingen accepteren.

Internetgebruikers worden nu opgeroepen om op grote schaal via FightChatcontrol.eu Europarlementariërs een bericht te versturen waarin ze worden opgeroepen om het verzoekt te steunen om het stemmingsvoorstel van de agenda te halen. Mocht de stemming er toch komen, is het verzoek om de eerder goedgekeurde amendementen te stemmen, waaronder het amandement dat het ongericht op grote schaal scannen van privéberichten verbiedt.

"Geen thriller, maar werkelijkheid: De Conservatieven (EPP) willen de historische stemming tegen onbeperkte #ChatControl van donderdag ongedaan maken en een nieuwe stemming afdwingen. Dit is een directe aanval op de democratie en de privacy!", zegt voormalig Europarlementariër en digitale rechtenexpert Patrick Breyer. De fractie van de Europese Volkspartij (EVP, in het Engels EPP) is zoals gezegd de grootste parlementsfractie. Van de Nederlandse politieke partijen zijn CDA en NSC lid van de EVP.