Heb jij een interessante vraag op het snijvlak van privacy, cybersecurity en recht? Stuur je vraag naar juridischevraag@security.nl. Elke week geeft ict-jurist Arnoud Engelfriet in deze rubriek antwoord.
Juridische vraag: Bij cookiebanners valt me regelmatig op dat "alles accepteren" veel eenvoudiger is dan keuzes of zelfs gewoon alles weigeren. Websites halen willens en wetens allerlei trucs uit om je toestemming te laten geven voor tracking en gepersonaliseerde advertenties. Ik dacht altijd dat toestemming geven net zo makkelijk moest zijn als deze weigeren te geven?
Antwoord: Toestemming geven moet net zo makkelijk zijn als deze niet geven, inderdaad. Dit is al sinds jaar en dag een standaard lezing van de AVG, die je bijvoorbeeld terugvindt bij de AP in haar adviezen over cookiebanners.
Onlangs werd de Oostenrijkse omroep ORF op de vingers getikt omdat de knoppen voor het weigeren en accepteren van cookies misleidend waren vormgegeven. De 'accepteren' knop was opvallend in kleur weergegeven terwijl de optie om te weigeren veel minder zichtbaar was. Het oordeel van de rechter was dat ORF haar cookiebanner moet aanpassen om deze in overeenstemming te brengen met de AVG.
Het probleem is natuurlijk: als je dat advies opvolgt, dan krijg je minder mensen die op de "accepteren" knop drukken, en daar zit niemand op te wachten. Een ongebalanceerde uitvoering "ja/instellingen" en onder instellingen twaalf vinkjes weghalen om alles te weigeren levert wél veel acceptaties op. En nee, dat mag niet, maar daar zit de pijn: een gebrek aan handhaving.
Ik ken in Nederland twee boetebesluiten voor een cookiebanner, en dat was bij de Kruidvat en bij Coolblue in 2024. Bij beiden stond accepteren zelfs standaard aan en moest je flink moeite doen om cookies tegen te houden. Dat leverde de drogist maar liefst zes ton boete op, al werd dat een jaar later in bezwaar verlaagd naar 50.000 euro. Het elektronicabedrijf kreeg 40.000 euro boete. De AP verklaarde cookies toen tevens tot aandachtspunt, maar daar heb ik niet zo veel meer van gemerkt sindsdien.
Arnoud Engelfriet is ict-jurist, gespecialiseerd in internetrecht waar hij zich al sinds 1993 mee bezighoudt. Hij werkt als chief knowledge officer bij juridisch adviesbureau ICTRecht en blogt dagelijks over internetrecht. Hij schreef onder meer de boeken ICT&Recht en AI&Algorithms, en verzorgt de opleiding tot Certified Cybersecurity Compliance Officer.
Je bent niet ingelogd en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.