Online leeftijdsverificatie is het einde van de vrije toegang tot internet, zo waarschuwt de Europese digitale burgerrechtenbeweging EDRi. Die stelt ook dat de leeftijdsverificatie-app van de Europese Commissie het mogelijk maakt om te achterhalen voor welke websites mensen hun leeftijd verifiëren. Zo kan worden achterhaald wie er bijvoorbeeld achter een bepaald account zit.

"De wet zegt dat het systeem niet-koppelbaarheid moet "garanderen" waar nodig. Dit houdt in dat niemand via de Wallet je online activiteiten waarvoor leeftijdsverificatie is vereist aan je echte identiteit kan koppelen. De Commissie verandert deze vereiste naar alleen het "lastiger maken" van koppelbaarheid, wat inhoudt dat het lastig moet zijn maar niet onmogelijk. Dat is geen geruststellend uitgangspunt voor de nieuwe leeftijdsverificatiemaatregel", aldus EDRi.

De burgerrechtenbeweging merkt op dat het mogelijk is om een leeftijdscontrole uit te voeren zonder dat hiervoor de identiteit moet worden gecontroleerd. Dit kan via een systeem genaamd Zero Knowledge Proofs (ZKP's). Brussel heeft het gebruik van ZKP's echter niet voor leeftijdsverificatie-apps verplicht gesteld. Het is vrijblijvend. "Anders gezegd, het systeem vereist niet dat betrokken partijen de best mogelijke technologieën gebruiken om de privacy te beschermen", aldus EDRi.

Verder hekelt de burgerrechtenbeweging dat nationale leeftijdsverificatie-apps en onderliggende infrastructuur niet verplicht open source zijn en sommige landen inmiddels apps met proprietary code ontwikkelen. Verder hebben meerdere landen aangegeven de technische specificaties van de Europese Commissie niet te zullen volgen, wat voor een lappendeken aan apps zorgt en het lastiger maakt om die allemaal te controleren.

Een ander risico dat EDRi noemt is dat als de infrastructuur er straks ligt, de gedane privacybeloftes kunnen worden ingetrokken. Mensen zouden dan kunnen worden verplicht om zich eerst te identificeren voordat ze op social media mogen. "Leeftijdsverificatie is het einde van de vrije toegang tot het internet. We moeten het weigeren te bouwen, of het nu op EU of nationaal niveau is, nu weigeren nog een optie is. Online veiligheid is op andere manieren te bereiken."