image

Toezichthouders bezorgd over voorstel dat AIVD meer bevoegdheden geeft

woensdag 9 september 2026, 09:59 door Redactie, 5 reacties

De toezichthouders op de inlichtingendiensten maken zich zorgen over het wetsvoorstel van het kabinet dat de AIVD en MIVD meer bevoegdheden geeft. Cruciale rechtsstatelijke waarborgen worden verminderd, zo waarschuwen de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) en de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). De toezichthouders vinden dat het wetsvoorstel niet in balans is. Bevoegdheden van de diensten worden namelijk uitgebreid, terwijl waarborgen om de rechten van burgers te beschermen worden verminderd.

De CTIVD en TIB stellen dat het wetsvoorstel op verschillende onderdelen vragen oproept over de noodzakelijkheid, proportionaliteit en voorzienbaarheid van de voorgestelde bevoegdheden. Het gaat onder andere om het brede opponentenregime, de ruime algemene bevoegdheden, de verwerving en verwerking van bulkgegevens, de verlenging van toestemmingsduur en bewaartermijnen, de verplichting tot afdracht van gegevens door vele private en (semi-) overheidspartijen, de brede bevoegdheid tot gebruik van OSINT, AI en automatisering en de vermenging van het civiele en militaire inlichtingendomein.

De toezichthouders waarschuwen ook voor vermindering van de ministeriële betrokkenheid bij ingrijpende besluiten, doordat bevoegdheden en verantwoordelijkheden verder binnen de diensten kunnen worden gemandateerd. "Daarmee komt ook de parlementaire controle meer op afstand", aldus de TIB en CTIVD. Verder wordt het uitgangspunt dat de zwaarte van de waarborgen moet aansluiten bij de daadwerkelijke inbreuk op fundamentele rechten niet consequent toegepast.

Een ander punt waar de toezichthouders zich zorgen over maken is dat cruciale rechtsstatelijke waarborgen zoals de onafhankelijke externe toetsing en het toezicht op belangrijke punten worden verminderd of naar een later moment worden verschoven. "Het wetsvoorstel biedt bovendien te weinig garanties voor een onafhankelijk College voor Toets en Toezicht, met voldoende bevoegdheden en middelen om zijn taken naar behoren uit te voeren", laten de CTIVD en TIB verder weten.

In een uitgebreide reactie op het wetsvoorstel geven de toezichthouders aan zich op meerdere punten zorgen te maken. Ze stellen ook dat de afzonderlijke wijzigingen niet alleen op zichzelf moeten worden beoordeeld. "Ook de onderlinge samenhang en het cumulatieve effect zijn van belang. De optelsom laat zien dat de bevoegdheden en mogelijkheden van de diensten op belangrijke terreinen worden uitgebreid, terwijl democratische en rechtsstatelijke waarborgen worden verminderd." Volgens de CTIVD en de TIB is de nieuwe wet dan ook niet in balans is, zowel op onderdelen als geheel.

Reacties (5)
Vandaag, 12:09 door EersteEnigeEchte M.J. - EEEMJ - Bijgewerkt: Vandaag, 12:12
In een uitgebreide reactie op het wetsvoorstel geven de toezichthouders aan zich op meerdere punten zorgen te maken. Ze stellen ook dat de afzonderlijke wijzigingen niet alleen op zichzelf moeten worden beoordeeld. "Ook de onderlinge samenhang en het cumulatieve effect zijn van belang. De optelsom laat zien dat de bevoegdheden en mogelijkheden van de diensten op belangrijke terreinen worden uitgebreid, terwijl democratische en rechtsstatelijke waarborgen worden verminderd." Volgens de CTIVD en de TIB is de nieuwe wet dan ook niet in balans is, zowel op onderdelen als geheel.

Heel belangrijk dat de toezichthouders ook het cumulatieve effect van de voorgestelde nieuwe arrangementen benadrukken. Het allermooiste zou zijn als daar nog een analyse van de situatie waarin deze wetswijziging wordt voorgesteld in wordt betrokken, maar ik kan me voorstellen dat daar geen tijd/capaciteit voor is.

Nu maar hopen dat de regering en het parlement deze kritiek serieus ter harte zullen nemen en die niet slechts als aanleiding zullen beschouwen om wat "wisselgeld" in te leveren om op die manier de volgende stap in het optuigen van totalitaire massasurveillance toch te kunnen zetten. Fundamentele bezinning op en heroverweging van de koers van de afgelopen zes jaar (en eigenlijk al de afgelopen 25 jaar) is nodig.

M.J.
Vandaag, 12:39 door Anoniem
Door EersteEnigeEchte M.J. - EEEMJ:
In een uitgebreide reactie op het wetsvoorstel geven de toezichthouders aan zich op meerdere punten zorgen te maken. Ze stellen ook dat de afzonderlijke wijzigingen niet alleen op zichzelf moeten worden beoordeeld. "Ook de onderlinge samenhang en het cumulatieve effect zijn van belang. De optelsom laat zien dat de bevoegdheden en mogelijkheden van de diensten op belangrijke terreinen worden uitgebreid, terwijl democratische en rechtsstatelijke waarborgen worden verminderd." Volgens de CTIVD en de TIB is de nieuwe wet dan ook niet in balans is, zowel op onderdelen als geheel.

Heel belangrijk dat de toezichthouders ook het cumulatieve effect van de voorgestelde nieuwe arrangementen benadrukken. Het allermooiste zou zijn als daar nog een analyse van de situatie waarin deze wetswijziging wordt voorgesteld in wordt betrokken, maar ik kan me voorstellen dat daar geen tijd/capaciteit voor is.

Nu maar hopen dat de regering en het parlement deze kritiek serieus ter harte zullen nemen en die niet slechts als aanleiding zullen beschouwen om wat "wisselgeld" in te leveren om op die manier de volgende stap in het optuigen van totalitaire massasurveillance toch te kunnen zetten. Fundamentele bezinning op en heroverweging van de koers van de afgelopen zes jaar (en eigenlijk al de afgelopen 25 jaar) is nodig.

M.J.

Ach joh, was gewoon deep fake, die vliegtuigen tegen flatgebouwen, laten we een conspiracy clubje beginnen. Fundamentele bezinning en heroverweging op de toen ingezette koers, kan iedereen vergeten.

Ik ben de consultatiereactie van CTIVD en TIB aan het doorlezen en er veranderen zovele zaken op details. Wat mij vooral opvalt hoe veel militaristischer het wordt, en dit ism met andere overheden en private partijen. En dat allemaal buiten parlementaire controle om, hoewel het functioneren van Commissie Stiekem vaak genoeg ter discussie is gesteld.

AIVD en MIVD worden nog veel meer aansturende instanties dan ze al waren, waarbij steeds mee samengewerkt gaat worden met buitenlandse entiteiten. Uit consultatiereactie:

Een gevolg van dit wetsvoorstel is dat bijvoorbeeld de meest ingrijpende strategische hackoperaties
kunnen worden uitgevoerd op basis van toestemming die via ondermandaat is verleend. Een
voorafgaande, bindende toets ontbreekt. Het is bepaald zorgelijk dat dit wetsvoorstel ertoe
leidt dat dergelijke hackoperaties kunnen plaatsvinden zonder een onafhankelijke voorafgaande
toetsing door het CTT en daarnaast buiten het zicht van de verantwoordelijk minister. Ook voor
vergaande samenwerkingen met buitenlandse entiteiten (ruimer dan buitenlandse inlichtingen en
veiligheidsdiensten) en private partijen waarbij gegevens uit het inlichtingen en veiligheidsdomein
gaan, is volgens het wetsvoorstel toegestaan dat de minister zijn toestemmingsbevoegdheid
overdraagt aan de dienstleiding of zelfs lager in de organisatie belegd.

Dit is recept voor verdergaande uitholling rechtsstaat en zet deur open voor heimelijk staatsterrorisme zoals we dat nog kunnen herinneren uit de Koude Oorlog, toen Gladio genoemd. Zal wel niet meer met bommen op treinstations gaan, want met cybercriminaliteit en malversaties met medische dossiers kan de gehele samenleving ook ontwricht worden. Minder spectaculair, maar net zo effectief.

Relatie tussen democratie, burger en geheime diensten is sinds '45 altijd al een lastige gebleken. Zovelen zijn zelf op onderzoek gegaan, of hebben zelf getracht te infiltreren in die organisaties en bevindingen geopenbaard.
Vandaag, 12:46 door Anoniem
TIB-voorzitter Anne Mieke Zwaneveld zegt: "Als de bevoegdheden groter worden, moeten ook de bescherming en het toezicht worden versterkt. En dat gebeurt in het wetsvoorstel niet." Volgens CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar "moeten we niet vergeten wát we willen beschermen: onze democratische rechtsstaat. Daarom is het belangrijk dat de democratische rechtsorde door de herziening van de wet niet zelf in de gevarenzone komt".

https://www.ad.nl/binnenland/toezichthouders-slaan-alarm-over-meer-bevoegdheden-voor-aivd-en-mivd-ook-staatsnoodrecht-roept-zorgen-op~a36a85d4/
Vandaag, 12:57 door Anoniem
De colleges erkennen dat de geopolitieke situatie ingrijpend is veranderd, maar vinden dat het kabinet doorslaat. Je moet niet willen worden wat je bestrijdt, zo valt bij de toezichthouders te horen. [...] Nu moeten de diensten iedere drie maanden toestemming vragen als ze iemand willen hacken, volgen of afluisteren. In de nieuwe wet kunnen ze een hele organisatie aanwijzen als "evidente tegenstander" en vervolgens een jaar lang iedereen bespioneren die daar lid van is.

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2630253-nieuwe-spionagewet-gaat-toezichthouders-veel-te-ver-stevige-kritiek-op-kabinetsbesluit
Vandaag, 14:12 door Anoniem
Ook tech-expert Bert Hubert sprak eerder al van een "enorme versoepeling en verruiming" van de operationele mogelijkheden van de diensten. Volgens hem blijkt nu uit de omvang van de reactie van de toezichthouders, die zo'n vijftig pagina's telt, dat de zorgen groot zijn. "Ze zijn enorm onthutst, maar als toezichthouders schrijven ze dat dan beleefd op." [...] Hubert vindt vooral de ruimere mogelijkheden om AI op grote schaal in te zetten zorgelijk.

https://www.bnr.nl/nieuws/tech-innovatie/10609911/aivd-en-mivd-krijgen-meer-macht-maar-minder-controle-toezichthouders-slaan-alarm
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.