Privacy - Wat niemand over je mag weten

DNA-speekseltest verplicht bij ophalen paspoort in 2030

29-10-2026, 19:13 door Neo27, 16 reacties
Een inwoner van mijn gemeente heeft onlangs een opmerkelijke ervaring gehad bij het ophalen van zijn nieuwe paspoort.

Sinds 1 januari 2030 geldt er een aanvullende biometrische identificatieprocedure. Volgens een woordvoerder zijn de bestaande vingerafdrukcontrole en gezichtsherkenning niet voldoende om identiteitsfraude volledig uit te sluiten.

Daarom moeten inwoners voortaan ook een speekselmonster afstaan voor DNA-verificatie. Daarnaast wordt bloed afgenomen voor een aanvullende controle. Om de identiteit definitief vast te stellen, moeten bovendien enkele familieleden van de aanvrager worden geverifieerd.

De inwoner in kwestie werkte netjes mee aan alle controles. Zijn vingerafdrukken werden gescand, zijn gezicht werd herkend, zijn speeksel en bloed werden afgenomen en ook zijn familieleden doorliepen de verificatieprocedure.

Na afloop keek de baliemedewerker tevreden naar haar scherm.

‘Alle controles zijn succesvol afgerond. Ik ga uw paspoort erbij pakken.’

Ze voerde nog enkele gegevens in. Plotseling verscheen er een melding op het scherm.

FOUTMELDING: DEZE PERSOON IS NIET BEKEND IN HET SYSTEEM.

De inwoner begreep er niets van.

‘Maar hoe kan dat nou? U hebt mijn vingerafdrukken, mijn gezicht, mijn DNA én mijn familie gecontroleerd!’

De baliemedewerker keek nog eens naar het scherm.

‘Dat klopt, meneer. Alle controles zijn succesvol afgerond.’

‘Dus ik kan mijn paspoort meekrijgen?’

‘Helaas niet. Volgens het systeem bestaat u niet.’

‘Maar ik sta hier toch?’

De baliemedewerker glimlachte beleefd.

‘Dat begrijp ik, meneer. Maar ik mag niet afgaan op wat ik zelf zie. Ik moet het systeem volgen.’

De inwoner verliet het gemeentehuis zonder paspoort.....


Gelukkig is dit een fictief toekomstscenario. Maar de vraag die erachter zit, is wel degelijk serieus.

Bij de aanvraag van een paspoort of ID-kaart worden al vingerafdrukken afgenomen. Inmiddels wordt ook gezichtsvergelijking ingezet bij gemeentelijke balies.

Volgens 1Twente kostte de aanbesteding voor Enschede en Losser samen € 535.000. Inmiddels zouden circa 180 gemeenten deze methode gebruiken.

Wat mij verbaast, is dat niet de juiste vragen centraal lijken te staan.

De discussie gaat vooral over de juridische grondslag, de AVG en de proportionaliteit. Maar wat voegt deze extra biometrische controle aantoonbaar toe aan de bestaande procedure?

Welk concreet probleem wordt ermee opgelost dat met de bestaande procedure niet voldoende wordt ondervangen? Hoeveel gevallen van identiteitsfraude worden hiermee daadwerkelijk voorkomen? En is die meerwaarde onderzocht en de investering van publiek geld waard?

Dat een nieuwe techniek beschikbaar is, betekent nog niet dat zij noodzakelijk is. Ik vind dat de overheid eerst overtuigend moet aantonen wat een extra controlemethode oplevert, voordat we de kosten en de aanvullende verwerking van biometrische gegevens als vanzelfsprekend accepteren.

Want als we iedere nieuwe controletechniek invoeren omdat die nóg meer zekerheid belooft, waar trekken we dan de grens?

Moeten we wachten tot het absurd klinkt voordat we serieus vragen of een extra controle werkelijk noodzakelijk is?
Reacties (16)
29-10-2026, 19:19 door Anoniem
Kan DNA meteen op overerfelijke ziektes geanalyseerd worden. Dual use.
29-10-2026, 19:27 door Anoniem
1. Hoeveel topics ga je nog aanmaken voor dezelfde vraag?
2. Denk je nu dat het deponeren van jouw ergernis op dit forum het verschil maakt?
29-10-2026, 19:31 door Anoniem
Ongeveer elk topic wat je hebt aangemaakt is gelocked door de redactie hier.

Wat is dit?
29-10-2026, 19:42 door Anoniem
Een absurd fictief scenario als spiegel voor een heel serieus en bestaand debat over de grens tussen fraudebestrijding, de drang naar technologische controle en de bescherming van burgerrechten.
29-10-2026, 20:02 door Anoniem
Dat inmiddels 180 gemeenten (dat is meer dan de helft van alle gemeenten in Nederland) dir ook al doen, is een claim van de gemeente Enschede in het artikel van 1Twente.

Ik denk dat je die claim met een grote korrel zout moet nemen.
Ik kan namelijk geen andere bronnen vinden die diezelfde claim ondersteunen.

Tel daarbij op dat Enschede haar eigen beleid in dezen op alle mogelijke manier probeert te rechtvaardigen.
Ze heeft echter geen praktijkvoorbeelden van identiteits-fraude in de eigen gemeente of bij andere gemeenten aangevoerd in haar DPIA. En er is geen verplichting in de wet om dit te doen.

Het beste wat je kan doen, als je in Losser of Enschede woont, is verhuizen naar een andere gemeente en daar je paspoort of ID-bewijs aanvagen.
Of het gemeentebestuur naar huis laten sturen, door zoveel mogelijke inwoners te laten protesteren tegen deze maatregel.
Een laatste optie is om geen documenten meer aan te vragen waar deze identificatie voor vereist is.
Dan verliezen ze een inkomstenbron (vs een hoge kostenpost)
30-10-2026, 06:07 door Anoniem
Zoals elke keer weer blijkt, zeker bij Enschede: de overheid is de vijand.
Of het nou lokaal, regionaal of landelijk is. Ze zijn er voornamelijk TEGEN de burger. Controle, controle, controle.

Die vingerafdruk... Die gaat heus op korte termijn misbruikt worden. Mijn digitale smoelwerk ook (erg makkelijk voor de popo om binnen 10 jaar camera beelden van zo'n beetje elke camera direct op een persoon te kunnen matchen en zo maar een database op te bouwen van wie waar was. Veel makkelijker, dan hoeft het niet meer via de telefoon en de providers die continu loggen met welke paal dat ding kletst!
30-10-2026, 09:33 door Anoniem
Door Neo27:
Volgens 1Twente kostte de aanbesteding voor Enschede en Losser samen € 535.000. Inmiddels zouden circa 180 gemeenten deze methode gebruiken.

Wat mij verbaast, is dat niet de juiste vragen centraal lijken te staan.
Wat mij verbaast, is dat ik geen enkel bron hiervan kan vinden. En jij blijkbaar dit direct al waarheid aanneemt.

De discussie gaat vooral over de juridische grondslag, de AVG en de proportionaliteit. Maar wat voegt deze extra biometrische controle aantoonbaar toe aan de bestaande procedure?
Tot hoever ben jij bekend met deze procedures en waaraan dit allemaal moet voldoen?
Ben jij eind gebruiker deskundige, uitvoerende deskundige of de persoon die dit soort procedures ontwikkeld vanuit de juridische eisen.

Welk concreet probleem wordt ermee opgelost dat met de bestaande procedure niet voldoende wordt ondervangen? Hoeveel gevallen van identiteitsfraude worden hiermee daadwerkelijk voorkomen? En is die meerwaarde onderzocht en de investering van publiek geld waard?

Dat een nieuwe techniek beschikbaar is, betekent nog niet dat zij noodzakelijk is. Ik vind dat de overheid eerst overtuigend moet aantonen wat een extra controlemethode oplevert, voordat we de kosten en de aanvullende verwerking van biometrische gegevens als vanzelfsprekend accepteren.
Laten we vooral niet voorbereid zijn in de toekomst.

Want als we iedere nieuwe controletechniek invoeren omdat die nóg meer zekerheid belooft, waar trekken we dan de grens?

Moeten we wachten tot het absurd klinkt voordat we serieus vragen of een extra controle werkelijk noodzakelijk is?
Laten we vooral niet vooruit denken en dan achteraf ons afvragen waarom we niet voorbereid waren.,
30-10-2026, 10:14 door Anoniem
leuk maar gaat niet gebeuren.
Tenzij we nog verder afzakken naar Idiocracy. Dan wel.
30-10-2026, 13:16 door Anoniem
Door Anoniem: Ongeveer elk topic wat je hebt aangemaakt is gelocked door de redactie hier.

Wat is dit?
O? Ik vind de kwestie die @Neo27 aansnijdt juist super relevant.
Eindelijk iemand die de wezenlijke vraag stelt bij al dat bureaucratisch biometrisch "uitkleden" van mensen. (of is de term "uitbenen" beter?)
30-10-2026, 14:35 door Anoniem
De DPIA staat gewoon online, inclusief motivatie en maatregelen.

En dat zit er prima uit.
30-10-2026, 16:06 door majortom
Door Anoniem:
Door Neo27:
Volgens 1Twente kostte de aanbesteding voor Enschede en Losser samen € 535.000. Inmiddels zouden circa 180 gemeenten deze methode gebruiken.

Wat mij verbaast, is dat niet de juiste vragen centraal lijken te staan.
Wat mij verbaast, is dat ik geen enkel bron hiervan kan vinden. En jij blijkbaar dit direct al waarheid aanneemt.
Neo27 geeft toch zijn bron aan, nl 1Twente. Even zoek en je vindt het https://www.1twente.nl/artikel/6298908/geen-scan-geen-paspoort-aan-de-gemeentebalie-van-enschede-en-losser-is-gezichtsvergelijking-nu-verplicht
30-10-2026, 17:09 door Anoniem
Door majortom:
Door Anoniem:
Door Neo27:
Volgens 1Twente kostte de aanbesteding voor Enschede en Losser samen € 535.000. Inmiddels zouden circa 180 gemeenten deze methode gebruiken.

Wat mij verbaast, is dat niet de juiste vragen centraal lijken te staan.
Wat mij verbaast, is dat ik geen enkel bron hiervan kan vinden. En jij blijkbaar dit direct al waarheid aanneemt.
Neo27 geeft toch zijn bron aan, nl 1Twente. Even zoek en je vindt het https://www.1twente.nl/artikel/6298908/geen-scan-geen-paspoort-aan-de-gemeentebalie-van-enschede-en-losser-is-gezichtsvergelijking-nu-verplicht

Maar vervolgens geeft 1Twente in dat artikel zelf aan dat ze die claim van 180 gemeenten alleen van de gemeente Enschede gehoord hebben. En dat is de slager die zijn eigen vlees keurt.
30-10-2026, 17:40 door Anoniem
Door Anoniem: De DPIA staat gewoon online, inclusief motivatie en maatregelen.

En dat zit er prima uit.

In de DPIA claimt de gemeente dat

1. identiteitsfraude voorkomt concreet in de zaak Taghi maar ook in andere grote ondermijningszaken.

Hier heeft de gemeente Enschede hoe last van gehad? Het noemt geen incidenten.
Ook de verantwoordelijke wethouder kon geen voorbeelden noemen die in de gemeente plaatsgevonden hadden.


2. de wet (BRP, bijvoorbeeld art. 1.8, 2.4, 2.55) eist daarvoor van het college een ‘deugdelijke identiteitsvaststelling’, maar geeft verder geen invulling van het begrip ‘deugdelijk’. lemands identiteit bestaat uit persoonsgegevens en fysieke kenmerken. De identiteit wordt vastgesteld door een echt, eigen, geldig en gekwalificeerd identiteitsdocument (met de persoonsgegevens en fysieke kenmerken) te vergelijken met de persoon in kwestie.

Er staat nergens in de BRP dat dit via biometrie-vergelijking moet gebeuren.


3. De vergelijking van de biometrische- en persoonsgegevens van de verschillende bronnen wordt door de
apparatuur gedaan op basis van Al.
De resultaten Al-verordening Beslishulp van de overheid geeft aan dat het gaat om een Al-systeem met
hoog risico, maar zonder transparantieverplichtingen,


Dit AI-risico (en mogelijke upload naar en hergebruik door die AI) negeert de gemeente. Of in ieder geval schaalt het het in als onbelangrijk vs het doel wat ze wil bereiken.


4. Het gebruik van gezichtsvergelijking voor identificatie bij de gemeente is de laatste jaren veelvuldig in het nieuws
geweest en wordt al bij heel vele gemeenten ingezet. Ook de marechaussee maakt gebruik van gezichtsvergelijking
op de luchthavens.


Voor deze claim heeft de gemeente echter geen bronnen vermeldt.
Volgens 1Twente is biometrische controle aan de grens (lees: luchthavens) vaker voorkomend. En zelfs dan is identiteitsfraude maar weinig voorkomend.
Dat is alles wat bekend is.
Is Enschede nu ook al een grote luchthaven met veel internationeel verkeer?


Uit het artikel van 1Twente:

"De gemeente moet in die DPIA dan met concrete cijfers kunnen aantonen dat het gebruik van gezichtsherkenning noodzakelijk is", aldus een woordvoerder van de AP. "Als er geen DPIA is gedaan of als er wel een DPIA is gedaan, maar de noodzakelijkheid niet voldoende is onderbouwd, dan overtreedt de gemeente de regels van de AVG.

Ik kom geen cijfermatige onderbouwing in die DPIA tegen.


Een foto, voorzien van het rapport met de uitkomsten van de vergelijking en andere persoonsgegevens zoals je naam, wordt namelijk wel opgeslagen in het digitale systeem van de gemeente, dat iBurgerzaken heet. En dat blijft er afhankelijk van de aard van dienstverlening soms 10 jaar, maar soms wel 110 jaar bewaard.

Dus itt wat de gemeente claimt in de DPIA worden er dus wel gegevens bewaard. Voor langere tijd.


De gemeente Enschede is gevraagd naar hoe vaak er identiteitsfraude is gepleegd aan de gemeentebalie. Maar die cijfers zijn er niet. "De invoering van deze maatregel is dan ook niet gebaseerd op lokale incidentcijfers, maar op landelijke ontwikkelingen op het gebied van identiteitsfraude en ondermijning", aldus een woordvoerster.

Maar zonder cijfermatige onderbouwing.


In de DPIA wordt verwezen naar een rapport van de Koninklijke Marechaussee. Maar daaruit blijkt dat deze specifieke vorm van fraude - zogeheten 'look-a-like-fraude' - zich vooral afspeelt aan de landsgrenzen en op vliegvelden, met vervalste of geleende papieren.

Niet relevant voor de gemeentelijke situatie.


Aan gemeentebalies wordt deze niet of nauwelijks waargenomen; er zijn in ieder geval geen concrete cijfers. De gemeente wijst in dat kader op de zaak van Ridouan Taghi, waarin is gebleken dat er aan de gemeentebalie is gefraudeerd. Maar in deze zaak was het juist een corrupte ambtenaar die de vervalste papieren mogelijk maakte.

Ook hier: biometrie controle helpt niet als de gemeente een corrupte ambtenaar in dienst heeft.


Een korte enquete:
Zijn er lezers van Security.nl wiens gemeente (Niet Losscher of Enschede) ook aan biometrie controles doen?
Ik kan er geen bronnen voor vinden.


Mijn advies aan de inwoners van Enschede en Losscher:
Ga verhuizen naar een gemeente zonder dystopische AI-biometrie controles.
30-10-2026, 18:31 door Anoniem
Uit het artikel:
"Allereerst is het goed om te beseffen dat het hier niet gaat om gezichtsherkenning, maar om gezichtsvergelijking. Het mag hetzelfde klinken, maar het verschil zit in het gebruik van een database. Een camera met gezichtsherkenning, gebruikt de biometrische scan van een gezicht om de unieke kenmerken van de persoon te vergelijken met (alle) foto's die in een systeem zijn opgeslagen. "

Dit is een overtreding van de AVG. Daarnaast proportionaliteit en subsidiariteit, etc.

Gaat niet vliegen.
30-10-2026, 18:31 door Anoniem
Door majortom:
Door Anoniem:
Door Neo27:
Volgens 1Twente kostte de aanbesteding voor Enschede en Losser samen € 535.000. Inmiddels zouden circa 180 gemeenten deze methode gebruiken.

Wat mij verbaast, is dat niet de juiste vragen centraal lijken te staan.
Wat mij verbaast, is dat ik geen enkel bron hiervan kan vinden. En jij blijkbaar dit direct al waarheid aanneemt.
Neo27 geeft toch zijn bron aan, nl 1Twente. Even zoek en je vindt het https://www.1twente.nl/artikel/6298908/geen-scan-geen-paspoort-aan-de-gemeentebalie-van-enschede-en-losser-is-gezichtsvergelijking-nu-verplicht
Verder geen enige informatie dus. Alleen een claim zonder enige onderbouwing verder.

Dus blijkbaar heb ik goed gezocht en is er dus eigenlijk geen enkel bewijs hiervan. Terwijl dit bijna 50% zou moeten zijn van het totaal aantal gemeentes.

Dus waar ik de exacte bron vinden van deze onderbouwing? Ik kan ook websites vinden die mij vertellen dat de aarde plat is. Ik zie dus graag iets meer bewijs.
31-10-2026, 13:53 door Anoniem
Door Anoniem:
Door majortom:
Door Anoniem:
Door Neo27:
Volgens 1Twente kostte de aanbesteding voor Enschede en Losser samen € 535.000. Inmiddels zouden circa 180 gemeenten deze methode gebruiken.

Wat mij verbaast, is dat niet de juiste vragen centraal lijken te staan.
Wat mij verbaast, is dat ik geen enkel bron hiervan kan vinden. En jij blijkbaar dit direct al waarheid aanneemt.
Neo27 geeft toch zijn bron aan, nl 1Twente. Even zoek en je vindt het https://www.1twente.nl/artikel/6298908/geen-scan-geen-paspoort-aan-de-gemeentebalie-van-enschede-en-losser-is-gezichtsvergelijking-nu-verplicht
Verder geen enige informatie dus. Alleen een claim zonder enige onderbouwing verder.

Dus blijkbaar heb ik goed gezocht en is er dus eigenlijk geen enkel bewijs hiervan. Terwijl dit bijna 50% zou moeten zijn van het totaal aantal gemeentes.

Dus waar ik de exacte bron vinden van deze onderbouwing? Ik kan ook websites vinden die mij vertellen dat de aarde plat is. Ik zie dus graag iets meer bewijs.


Als lezer die deze discussie volgt, valt mij op dat verschillende mensen wel degelijk inhoudelijk op het oorspronkelijke onderwerp reageren. Maar één reactie lijkt de discussie steeds verder naar zijsporen te verplaatsen.

Eerst wordt één cijfer uit de publicatie uitvergroot, vervolgens wordt de vergelijking met de platte aarde erbij gehaald (wat ik echt een zwaktebod vind). Daarna wordt de deskundigheid van degene die het onderwerp aansnijdt ter discussie gesteld en nu volgt ook nog de sneer: 'Laten we vooral niet voorbereid zijn in de toekomst.'

Maar kritisch vragen stellen betekent toch niet dat je tegen vooruitgang bent? Je mag als burger best vragen of een nieuwe techniek noodzakelijk is, wat die aantoonbaar oplevert en of de investering gerechtvaardigd is. Daar hoef je geen ontwikkelaar of uitvoerder voor te zijn.

Dit doet sterk denken aan eristische dialectiek: steeds nieuwe zijpaden creëren, de ander in een verdedigende positie drukken en de oorspronkelijke inhoudelijke vraag uit beeld laten verdwijnen.

Of het nu 180, 160 of 10 gemeenten zijn, verandert niets aan de kernvraag:

Wat voegt deze extra biometrische controle aantoonbaar toe?

Dat is een heel normale en legitieme vraag. Kritisch nadenken over nieuwe technologie is niet hetzelfde als tegen de toekomst zijn. Het is juist een manier om ervoor te zorgen dat vooruitgang ook verantwoord plaatsvindt.

En misschien ook een oproep aan de andere lezers: blijf vooral inhoudelijk reageren. Een andere mening is prima en mag er absoluut zijn. Graag zelfs! Maar onderbouw die mening dan ook met argumenten en feiten. Alleen insinuaties, persoonlijke vragen, vergelijkingen met de platte aarde of steken onder water dragen weinig bij aan een serieuze discussie.

Uiteindelijk wordt een discussie beter van verschillende inzichten en goed onderbouwde argumenten, niet van het steeds verleggen van het onderwerp.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.