Steeds meer systemen en apparaten zijn aangesloten op de digitale infrastructuur, zoals energie- en watervoorziening, betalingsverkeer en communicatie. Het omgaan met de groeiende afhankelijkheid van de digitale infrastructuur is één van de grootste vraagstukken van nu en de nabije toekomst, zo stelt de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) in de vandaag verschenen Trendradar. Het rapport moet in kaart brengen welke ontwikkelingen de komende tien jaar de Nederlandse digitale infrastructuur zullen raken.

Eén van de trends die de RDI noemt is de verdere digitalisering van de samenleving. Het gaat dan niet alleen om systemen en processen. "Met name de steeds verdergaande vervlechting met het persoonlijke, dagelijkse leven is opzienbarend", aldus de toezichthouder. De sterke verwevenheid van digitale infrastructuur met maatschappelijke en economische processen zorgt ervoor dat verstoringen grote gevolgen hebben, die tot diep in het persoonlijke leven reiken.

De omgang met de groeiende afhankelijkheid van de digitale infrastructuur is dan ook een groot vraagstuk, aldus de toezichthouder. Die stelt dat er allerlei scenario's mogelijk zijn, van verdere stimulering van digitale groei door overheid en bedrijfsleven tot meer fragmentatie van het digitale landschap door geopolitieke ontwikkelingen en maatschappelijke weerstand.

"Er zijn nu maatschappelijke bewegingen zichtbaar die bewust nadenken over (meer) onafhankelijkheid van de digitale infrastructuur. Dit uit zich in meer aandacht voor autonomie, zelfredzaamheid en het zoeken naar technologische alternatieven", schrijft de RDI in de Trendradar. "Recente geopolitieke en culturele ontwikkelingen laten op kleine schaal zien dat de interesse groeit in alternatieven die analoog of zelfstandig opereren, zoals decentrale en lokale netwerken, microgrids en thuisbatterijen."

De RDI waarschuwt ook dat digitale infrastructuur als geopolitiek machtsinstrument kan worden ingezet. Nederland is voor vitale onderdelen van de digitale infrastructuur namelijk afhankelijk van andere landen. "Deze afhankelijkheid wordt nu en in de toekomst mogelijk nog vaker als drukmiddel benut in de geopolitiek", aldus de toezichthouder.