In de Tweede Kamer zijn vragen gesteld over een aangepast Europees voorstel over chatcontrole. EU-voorzitter Denemarken kwam een aantal maanden geleden met een voorstel dat chatdiensten en andere providers kan verplichten om de inhoud van berichten van gebruikers te controleren. Volgens critici wordt hiermee end-to-end encryptie ondermijnd en vormt dit een grote bedreiging voor privacy en andere burgerrechten.

Denemarken besloot het voorstel uiteindelijk niet in stemming te brengen omdat er onder de EU-lidstaten onvoldoende voorstemmers waren. Deze week werd een aangepast voorstel besproken wat chatcontrole nog steeds niet uitsluit. Chatdiensten moeten in het nieuwe voorstel 'alle passende maatregelen nemen om risico’s te beperken'. Verder bevat het voorstel een verplichte identificatie voor minderjarigen, bijvoorbeeld voor het openen van een e-mail- of messengeraccount.

“Dit is feitelijk het einde van anonimiteit - een ramp voor klokkenluiders, journalisten, activisten en hulpzoekenden die vertrouwen op de bescherming van anonimiteit”, zo stelde voormalig Europarlementariër Patrick Breyer. Naar aanleiding van het aangepaste voorstel stelde GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kathmann Kamervragen aan demissionair minister Van Oosten van Justitie en Veiligheid.

"Is in het nieuwe compromisvoorstel volledig uitgesloten dat chatcontrole in Europa wordt ingevoerd? Waaruit blijkt dat deze absolute garantie bestaat, zodat het compromisvoorstel nooit kan leiden tot het omzeilen van end-to-end encryptie?", wil Kathmann van de minister weten. Die moet ook duidelijk maken welke zekerheid hij kan bieden dat vrijwillige detectie van materiaal door techbedrijven nooit verplicht wordt. "Vindt u het onwenselijk als dit wel het geval zou zijn?", vraagt het Kamerlid verder.

"Bent u het met de indiener eens dat Nederland niet in kan stemmen met een compromisvoorstel, zolang chatcontrole niet 100 procent is uitgesloten conform de aangenomen motie-Kathmann, zowel nu als in de toekomst?", is een andere vraag van Kathmann aan de minister. Die moet tevens laten weten of hij advies bij de AIVD heeft opgevraagd over de mogelijke veiligheidsgevolgen van het Deense compromisvoorstel, en als dat niet zo is, hij bereid is dit te doen. De Kamervragen moeten binnen drie weken zijn beantwoord.