image

Belastingdienst investeerde 14,4 miljoen euro in uitrol van Microsoft 365

maandag 16 februari 2026, 14:00 door Redactie, 24 reacties

De Belastingdienst heeft sinds 2021 zo'n 14,4 miljoen euro in de uitrol van Microsoft 365 geïnvesteerd. Daarnaast kan de fiscus nu niet op opensource-software overstappen en is het niet zo eenvoudig om Linux en andere losse opensource-oplossingen tot één werkplek te integreren, zo stelt demissionair staatssecretaris Heijnen van Financiën. De bewindsman reageerde op vragen vanuit de Tweede Kamer over de beslissing van de fiscus om op Microsoft 365 over te stappen.

De Belastingdienst besloot in 2021 om de huidige werkplekken te vervangen door een combinatie van Windows 11 en Microsoft 365. Volgens de staatssecretaris was dat destijds "de algemeen geldende standaard voor kantoorautomatisering" en was de (geo)politieke situatie toen anders. De BBB wilde van Heijnen weten hoeveel er sinds 2021 is geïnvesteerd in de nieuwe kantooromgeving en in welke mate het kiezen voor alternatieve omgevingen, en daarom het afschrijven van gedane investeringen, een rol heeft gespeeld bij het uiteindelijke besluit om met Microsoft 365 te blijven doorgaan.

"Sinds 2021 is er 14,4 miljoen euro geïnvesteerd in de uitrol van M365 binnen de Belastingdienst, Douane en Toeslagen (dit bedrag is inclusief 2026). Deze kosten hebben geen rol gespeeld bij het uiteindelijke besluit om de overstap naar M365 voort te zetten", aldus de staatsecretaris. Die stelt dat het onderzoeken en testen van alternatieve soevereine oplossingen tijd kost. "Implementatie van een alternatief kost de Belastingdienst zoals eerder aangegeven meerdere jaren. Daarmee is een overstap naar een open-source alternatief gezien de huidige situatie van de Belastingdienst niet mogelijk."

Linux en andere alternatieven

Volgens de BBB zijn er wel degelijk alternatieven beschikbaar waarvoor de fiscus kan kiezen. "Een populair voorbeeld is Linux in combinatie met Proton. Linux vervangt als gratis, open-source OS daarbij Windows, terwijl Proton (een Zwitsers privacygericht platform) diensten zoals e-mail, opslag en kalender overneemt van Microsoft 365. Proton is end-to-end versleuteld en voldoet aan strenge EU-privacyregels en biedt apps voor Linux", aldus de partij. Die noemde ook LibreOffice uit Duitsland en OnlyOffice uit Letland als alternatieven voor Microsoft 365.

"Tegelijkertijd kan Microsoft Teams (communicatie en samenwerking) worden vervangen door Nextcloud Talk (Zwitserland), Jitsi Meet of Element", liet de partij verder aan de staatssecretaris weten. De BBB vroeg Heijnen of de Belastingdienst deze alternatieven heeft bekeken en waarom ze zijn afgevallen. "De Belastingdienst herkent de genoemde alternatieven. Dit wil niet zeggen dat deze ook geschikt zijn voor implementatie in de context en schaal van een grote overheidsorganisatie zoals de Belastingdienst. Deze alternatieven zijn dan ook niet specifiek bekeken als alternatief voor M365", reageert de staatssecretaris.

Heijnen voegt toe dat de complexiteit van de integratie van verschillende losse opensource-oplossingen om tot één werkomgeving te komen niet kan worden onderschat. "Tot slot moet worden opgemerkt dat het gebruik van Linux en een aantal andere opensource-oplossingen gratis is, maar dat het gemeengoed is voor grote organisaties dat bij implementatie hiervan wel een onderhouds- en beheercontract wordt afgesloten. Deze zijn niet gratis. De complexiteit van de integratie van verschillende losse opensource-oplossingen om tot één werkomgeving te komen kan niet worden onderschat. M365 is daarentegen één geïntegreerde werkomgeving."

Reacties (24)
Vandaag, 14:07 door Anoniem
hahaha...bbb.die hebben toch verstand van groenten.
Vandaag, 14:27 door Anoniem
Als je de licentie en onderhoud kosten stopt in eigen onderhoud en een gezamenlijke overheid helpdesk dan denk ik dat je goedkoper uit bent met opensource en niet afhankelijk bent van een big tech
Vandaag, 14:41 door Anoniem
"Heijnen voegt toe dat de complexiteit van de integratie van verschillende losse opensource-oplossingen om tot één werkomgeving te komen niet kan worden onderschat."


ze zijn lui en kunnen het niet meer zelf.... andere partijen laten duidelijk zien dat het wel kan, al kies je voor Google [andere issues natuurlijk, maar het toont aan dat het niet M365 perse hoeft te zijn].
Vandaag, 14:50 door Anoniem
De onderhoudscontracten van de opensource providers zijn vele malen goedkoper dan de licentiekosten van Microsoft...
Vandaag, 14:56 door _R0N_
Door Anoniem: Als je de licentie en onderhoud kosten stopt in eigen onderhoud en een gezamenlijke overheid helpdesk dan denk ik dat je goedkoper uit bent met opensource en niet afhankelijk bent van een big tech

Dat valt best tegen. Het klinkt leuk "gratis" software maar waar je bij de grote bedrijven gewoon een helpdesk hebt (ja zakelijk werkt dat) en een SLA op de dienstverlening is dat een stuk lastiger dan binnen de eigen muren alles regelen. Zelf doen is best kostbaar als je ineens zelf engineers moet inhuren en faciliteren.
Vandaag, 14:57 door _R0N_
Door Anoniem: De onderhoudscontracten van de opensource providers zijn vele malen goedkoper dan de licentiekosten van Microsoft...

Dat valt best tegen eigenlijk.
Vandaag, 15:15 door Bitje-scheef
Ja er zijn alternatieven. Allemaal even goed? Mwah.
Werken die net zo samen als onder MS? Mwah.
Vandaag, 15:16 door Anoniem
Is het gebruik van 365 niet in strijd met de gegevensbescherming? De sharepoint en onedrive integratie maakt het triviaal om persoonsgegevens "per ongeluk" in de microsoft wolk op te slaan, in plaats van onder beheer bij de belastingdienst.
Vandaag, 15:19 door Bitje-scheef
Door _R0N_:
Door Anoniem: De onderhoudscontracten van de opensource providers zijn vele malen goedkoper dan de licentiekosten van Microsoft...

Dat valt best tegen eigenlijk.

Ja en Nee. Je wilt als groter geheel zekerheid en/of ondersteuning. Dat is niet per definitie met open source het geval.
Soms toch vanuit de ontwikkelaars in een contract naast het product, maar regelmatig ook gewoon niet. Dan moet je dus ontwikkelaars in huis hebben. Dat laatste is ook niet altijd gemakkelijk.

Voor simpele producten komt je nog wel weg. Maar ingewikkeldere software heb je nog echt een probleem.
Vandaag, 15:31 door Anoniem
Het heeft vast ook de maken met alle microsoft opgeleide MCSA/MCSE mensen hier in nederland. Zo lang je geen Linux admins in dienst hebt, zal de keuze voor Linux en andere open source software gauw afvallen.
Vandaag, 15:47 door Anoniem
Door Anoniem: "Heijnen voegt toe dat de complexiteit van de integratie van verschillende losse opensource-oplossingen om tot één werkomgeving te komen niet kan worden onderschat."


ze zijn lui en kunnen het niet meer zelf.... andere partijen laten duidelijk zien dat het wel kan, al kies je voor Google [andere issues natuurlijk, maar het toont aan dat het niet M365 perse hoeft te zijn].
Gelukkig zijn er ITers genoeg te vinden tegenwoordig, die allemaal exotische applicaties goed aan elkaar kunnen knoppen met config files.....

..... Natuurlijk.......

Door Anoniem: De onderhoudscontracten van de opensource providers zijn vele malen goedkoper dan de licentiekosten van Microsoft...
Aldus iemand onder enige ervaring in het MKB of een enterprise omgeving hoe IT kosten in elkaar zitten.
Vandaag, 16:05 door Anoniem
Door Bitje-scheef: Ja er zijn alternatieven. Allemaal even goed? Mwah.
Werken die net zo samen als onder MS? Mwah.

Als de EU 1 alternatief voor Office 365 kiest (b.v. Open Office of LibreOffice), en daar gezamenlijk een potje geld voor vrijmaakt, kan het snel gaan met ontwikkelen. Open Source heeft nu eenmaal een cashflow probleem, en een financiële injectie/extra 'handjes' via de EU kan wonderen doen.

Net als Whatsapp....
Waarom maakt de EU niet een vervanger, waarin dan gelijk EU breed alle (semi)rijk gebruik van gaat maken?
Als de basisfunctionaliteit gelijk is, waarom dan de VS versie kiezen?
Een kleine groep ontwikkelaars zou dit toch redelijk snel moeten kunnen doen, betaald uit een centrale EU pot.

En voeg een aantal diensten samen (b.v. een Fixi) zodat er 1 app is voor diverse diensten.
Dat zou het voor de burger eenvoudiger maken om zich los te weken van Meta en 'collega's'.

We hebben gezien dat de VS niet te vertrouwen is, en teveel met de '4 jaars winden' meewaait.
Investeren in goede infrastructuur, en eigen software ontwikkeling zal toch echt hoger op de lijst moeten komen te staan voor de EU.
Vandaag, 16:14 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: "Heijnen voegt toe dat de complexiteit van de integratie van verschillende losse opensource-oplossingen om tot één werkomgeving te komen niet kan worden onderschat."


ze zijn lui en kunnen het niet meer zelf.... andere partijen laten duidelijk zien dat het wel kan, al kies je voor Google [andere issues natuurlijk, maar het toont aan dat het niet M365 perse hoeft te zijn].
Gelukkig zijn er ITers genoeg te vinden tegenwoordig, die allemaal exotische applicaties goed aan elkaar kunnen knoppen met config files.....

..... Natuurlijk.......

Door Anoniem: De onderhoudscontracten van de opensource providers zijn vele malen goedkoper dan de licentiekosten van Microsoft...
Aldus iemand onder enige ervaring in het MKB of een enterprise omgeving hoe IT kosten in elkaar zitten.

ach hou toch op met die onzin. er zijn genoeg grote bedrijven die google gebruiken en er zijn ook genoeg grote bedrijven die geen google en geen MS gebruiken. omdat een groepje kantoor tuin tijgers het allemaal moeilijk maar vindt wil dat nog niet zeggen dat iets ineens niet kan!
Vandaag, 16:36 door Anoniem
Door Bitje-scheef: Ja er zijn alternatieven. Allemaal even goed? Mwah.
Werken die net zo samen als onder MS? Mwah.
Zetten die alternatieven ook de privé gegevens van burgers bij voorkeur in een Amerikaanse wolk?
Is Microsoft cloud-integratie geen plot om nog meer lock-in te creëren?
Wat is een goed Microsoft alternatief voor OODraw/LODraw?
Vandaag, 17:02 door Anoniem
De overheid kan dit zelf niet maar wat ze wel kunnen doen is een aantal ontwikkelbedrijven inschakelen, afspraken maken en zich daar ook aan houden.
Als je een paar slimme creatieve ondernemers bij elkaar zoekt die deze toepassingen op de juiste manier samen kunnen voegen en er een compleet pakket van kunnen maken.

Daarnaast zul je ook iets aan opleiding van personeel moeten doen om de applicaties goed te gebruiken en beheren.
Vandaag, 18:07 door Anoniem
Een kant en klaar geïntegreerde suite voor de Belastingdienst: Mijnbureau. Een initiatief van oa MinBzk. Zie: https://minbzk.github.io/mijn-bureau/
Vandaag, 18:17 door Anoniem
Door Anoniem: Als je de licentie en onderhoud kosten stopt in eigen onderhoud en een gezamenlijke overheid helpdesk dan denk ik dat je goedkoper uit bent met opensource en niet afhankelijk bent van een big tech
Hoogstwaarschijnlijk zijn ze veeeeeel goedkoper uit met M365.
Maar je bent wel afhankelijk van een big tech.

Met een enterprise licentie van M365 krijg je echt heel veel waar voor je geld. Die licentiekosten bij Microsoft zijn extreem laag.
Vandaag, 19:15 door Anoniem
"" Er zijn wel degelijk alternatieven beschikbaar waarvoor de fiscus kan kiezen. "" zegt de BBB
"" Er is op dit moment geen Europees alternatief beschikbaar "" zegt staatsecretaris Heijnen van de BBB

Dat klinkt best wel tegenstrijdig toch

En "Linux in combinatie met Proton" ? is vast niet de ideale combinatie ook. Hoeveel zou er in "Mijn Bureau" geïnvesteerd zijn, of in het Franse Visio Project, vast geen 14,4mln, maar noem dat als opties als daar en pilots mee lopen. En als nederland te klein is: sla de handen ineen met DE en FR, die willen vast wel.

En maak een nationale-datacenter-wet: de alle datacenters op nederlandse bodem aan dezelfde soevereine principes onderwerpt.
Vandaag, 19:23 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Bitje-scheef: Ja er zijn alternatieven. Allemaal even goed? Mwah.
Werken die net zo samen als onder MS? Mwah.
Zetten die alternatieven ook de privé gegevens van burgers bij voorkeur in een Amerikaanse wolk?
Is Microsoft cloud-integratie geen plot om nog meer lock-in te creëren?
Wat is een goed Microsoft alternatief voor OODraw/LODraw?
ms paint, nu ook met ingebouwde copilot. jawel, dat is wat microsoft wil dat je gebruikt, doen dus.
Vandaag, 19:40 door Anoniem
Er zijn genoeg andere oplossingen als de MS omgeving. En zelfs onderdelen vanuit de MS suite werken allemaal niet zo vlekkeloos als men wilt doen geloven.

Echter, het eco-systeem zelf, als je daar in zit, als gebruiker, beheerder, organizatie, dan is het lastig om over te stappen. Ik denk dat je met de organisatie en de beheerders redelijk snel stappen kunt zetten, mits je beheerders openstaan voor de verandering. Het grootste struikelblok zullen de gebruikers zijn. In elke organisatie, van groot tot klein en overheid of niet overheid, is er een enorme weerstand om iets anders te doen.Denk even terug aan de ribbon die tijdens office 2007 werd geintroduceerd; maar ja, het was van MS dus er was geen keuze... Die was er wel. Maar de naam was toen niet echt bekend dus dan bestaat het niet.

Uiteraard is een overstap van MS omgeving naar Google Workspace ook niet vlekkeloos, zaken werken anders, maar het idee is hetzelfde. Waar MS uitgaat van een mix van lokaal en cloud, is Workspace volledig cloud en 'leeft' alleen in de browser. Ongeveer dezelfde functionaliteiten, maar toch anders. Hetzelfde met nextcloud en mijn-bureau (https://minbzk.github.io/mijn-bureau/)

Als je de licentie en hosting kosten gaat afbouwen en reserveren voor een eigen product, kan dit veel sneller opgepakt worden. Sterker, je kunt dan een team van mensen aan het project zetten om missende functionaliteit te bouwen. Echter, de overheid zal dan niet met mijpaalproduct, aanbesteding en weet ik veel wat moeten werken, maar moeten wennen aan het idee van methodieken die al in gebruik zijn bij niet overheden, dat is meer met de flexibile methoden werken die al ingebruik zijn bij bedrijven en niet wat nu volgens de aanbestedings procedures werkt (ik 'vat' veel samen en sla veel over hier, maar ik denk dat het idee wel duidelijk is).

Bovenstaande is waarom het in de ogen van vele mensen een goed idee is waarom er een aparte minister zou zijn voor digitalisering. Dan gaan we het even niet over de Euro hebben (die is in mijn ogen eigenlijk al digitaal), maar over de digitalisering binnen de departementen. Met de geo-politieke problematiek die we nu hebben en wat meerdere kritische mensen (oa : Bert Hubert, Barbara Kathmann) al langer hebben aangegeven dat we meer soeverein moeten zijn, is het verstandig om hier werk van te maken. Het zal zeker niet in een keer kunnen, maar dat hoeft ook niet; het kan en als het opgepakt word, kan het zeker met een paar jaar gerealiseerd worden.

Daarnaast, politiek gezien, zou het denk ik goed zijn dat dit onderdeel niet afhankelijk is van een partij. In de huidige 2e kamer is eigenlijk alleen Barbara Kathmann bekend die het (ondankbare) IT vraagstuk wil behartigen. Het word gezien als lastig en een sluitpost, terwijl we er ontzettend van afhankelijk zijn. Word er op de rode knop gedrukt, dan ligt overheid nederland gewoon plat. Dit is een vraagstuk wat niet politiek beladen moet zijn, maar door alle partijen moet worden ondersteund. en "het gaat ons niet overkomen", gaat niet helemaal meer op. We hebben al een aantal mensen van het internationaal strafhof (ik dacht 5 ?), die niet meer gebruik kunnen maken van USA diensten, omdat ze op de sanctie lijst staan. Het internationaal strafhof, heeft zijn zetel in Nederland, dus hoe groot/klein is de kans dan om ons land dan ook even te "stoppen" ?

Het grote voordeel is dat met nextcloud en mijn-bureau, het eigenlijk ook in de browser 'leeft'. Een overstap naar een ander OS is dan ook sneller te maken; zolang er snelkoppelingen staan op een bureaublad of een aanklikbaar menu, dan kan iedereen zijn tooling gebruiken (we praten even over de generieke communicatie onderdelen, niet over de aparte programma's zelf; die zijn er legio).

Het grootste punt, is dan de training van de mensen om het nieuwe product te gebruiken. De meeste gebruikers zijn eenkenning en willen niet veranderen. Dus daar zit eigenlijk je grootste kostenpost en tijd. Men kan wel snel met een nieuwe telefoon overweg (prive), maar niet als het werk betreft. Het vreemde is, als je dat vergelijkt met een rijbewijs halen, men kan bijvoorbeeld dan wel in een Volkswagen rijden, maar niet in een Mercedes ? waarom ? het zijn beide auto's...

Dat probleem, is er bijvoorbeeld ook vaak bij 'web-ontwikkelaars'. Men kan dan bijvoorbeeld wel met cpanel werken, maar niet met ispconfig om een wordpress site op te zetten. Als je geen basis kennis OS en html hebt (en uiteraard meer, maar dan word de zin te lang ;) ), dan ben je geen web-ontwikkelaar, maar een wordpress gebruiker. En, dat is prima, want vaak betekent het dat je dan een grapfisch ontwerper bent met de extra kennis om de wordpress omgeving in te richten. Maar dat maakt je nog niet een web-ontwikkelaar.

Voor beheerders geld hetzelfde. Als je alleen MS certificaten hebt, betekent nog niet dat je een beheerder bent die kennis heeft van netwerken. Basis kennis in de IT vind ik tegenwoordig onvoldoende aanwezig. Als je bijvoorbeeld kennis van OSI-model + ip + subnet kennis vraagt, dan krijg je vaak een blik in de ogen of water brand. Begrijp me niet verkeerd, met alleen MS cloud, AWS en Gcloud heb je dit minder nodig omdat de focus ligt op de andere dingen, maar zonder die essentiele basis kennis is het al heel snel dat alles naar de andere afdeling gegooid word. Deze basis kennis heb je gewoon nodig om lokaal, cloud, private en public cloud goed te snappen en beheer/onderhoud/trouble-shooting te doen.

Voor ontwikkelaars heb je een zelfde soort probleem; velen leiden aan "het werkt op mijn computer" probleem. Daar heeft een beheerder gewoon niets aan, die moet het werkend hebben in productie en 1+n werkstations.
In het geval van een CI/CD straten, ga aub niet die ene runner in de CI/CD straat dat probleem oplossen want over het algemeen hebben we er meer dan een....

Samenvatting : als men de handen in een slaat, zijn er genoeg mogelijkheden. Men moet alleen de wil hebben.
Vandaag, 19:44 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem: "Heijnen voegt toe dat de complexiteit van de integratie van verschillende losse opensource-oplossingen om tot één werkomgeving te komen niet kan worden onderschat."


ze zijn lui en kunnen het niet meer zelf.... andere partijen laten duidelijk zien dat het wel kan, al kies je voor Google [andere issues natuurlijk, maar het toont aan dat het niet M365 perse hoeft te zijn].
Gelukkig zijn er ITers genoeg te vinden tegenwoordig, die allemaal exotische applicaties goed aan elkaar kunnen knoppen met config files.....

..... Natuurlijk.......

Door Anoniem: De onderhoudscontracten van de opensource providers zijn vele malen goedkoper dan de licentiekosten van Microsoft...
Aldus iemand onder enige ervaring in het MKB of een enterprise omgeving hoe IT kosten in elkaar zitten.

ach hou toch op met die onzin. er zijn genoeg grote bedrijven die google gebruiken en er zijn ook genoeg grote bedrijven die geen google en geen MS gebruiken. omdat een groepje kantoor tuin tijgers het allemaal moeilijk maar vindt wil dat nog niet zeggen dat iets ineens niet kan!
Google zie je inderdaad soms nog wel eens voorbij komen. Maar komt niet in de schaalbaarheid of mogelijkheid van Microsoft.

Bedrijven zitten niet te wachten op exotische configuratie in hun organisatie, tenzij bijvoorbeeld je het over bepaalde specifieke bedrijven hebt. Als bedrijf neem je daarmee vaak risico's, dat het niet goed samen werkt, lastig of complex in beheer is, of dat mogelijke andere software leveranciers geen volledig ondersteuning kunnen geven, of je niet voldoende personeel voor kunt vinden.

Directe bedrijfsrisico's, waar je als bedrijf goed over moet nadenken, voor je continuïteit. Als je de definitie "moeilijk vinden", laat precies het probleem zien. Geen ervaring, maar denken wel de oplossingen te hebben.
Vandaag, 19:48 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Bitje-scheef: Ja er zijn alternatieven. Allemaal even goed? Mwah.
Werken die net zo samen als onder MS? Mwah.
Zetten die alternatieven ook de privé gegevens van burgers bij voorkeur in een Amerikaanse wolk?
Is Microsoft cloud-integratie geen plot om nog meer lock-in te creëren?
Wat is een goed Microsoft alternatief voor OODraw/LODraw?
Visio?
Microsoft Word/PowerPoint?
Microsoft Whiteboard?

Maar moet het een Microsoft product zijn? Al er betere 3de partij software is, kan je misschien beter dat gebruiken?
Vandaag, 19:51 door Anoniem
Door Anoniem: hahaha...bbb.die hebben toch verstand van groenten.

Was dat maar waar. BBB heeft voornamelijk “verstand” van vee. Koeien, varkens, kippen schapen en geiten.
En daar hebben we er veel van. Heel veel. Te veel. Veel te veel.
Vandaar dat daar een partij voor opgericht is want de belangen zijn groot in die industrie.
De IT van de belastingdienst daar kunnen ze zich beter niet mee bemoeien inderdaad.
Vandaag, 20:09 door Anoniem
Volgens de staatssecretaris was dat destijds "de algemeen geldende standaard voor kantoorautomatisering
Bij de overheid misschien wel. Bij werkelijk alle bedrijven waar ik deze eeuw gewerkt heb is de 'back office' een hardened Linux variant. 'Kantoorwerk' meestal een hapklare distributie. En ja, er zwerft ook nog wel ergens wat windows voor legacy.

De overheid en IT... het is en blijft een drama.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.