Organisaties slaan groot alarm over enshittification: 'het internet is stervende'
Een coalitie van tientallen privacyorganisaties, consumentenbonden, mensenrechtenbewegingen, denktanks en maatschappelijke organisaties slaan groot alarm over de enshittification van het internet en roepen beleidsmakers op om in actie te komen. "Het internet dat we kenden is stervende", aldus de Noorse consumentenbond Forbrukerradet in een rapport genaamd "Breaking Free".
Volgens de Noorse consumentenbond worden websites, apps en andere digitale diensten steeds slechter. "Software wordt steeds lastiger en frustrerender om te gebruiken, websites en apps staan vol met advertenties en spamcontent, en bruikbare features worden verwijderd, verslechterd of alleen tegen betaling toegankelijk. Dit is onderdeel van een proces genaamd enshittification."
Enshittification vindt in fases plaats, waarbij een bedrijf eerst gebruikers aantrekt door middel van het bieden van een waardevolle dienst. Vaak gratis of tegen een kunstmatig lage prijs. Vervolgens exploiteert het bedrijf deze gebruikers om zakelijke klanten aan te trekken. Daarna worden deze zakelijke klanten uitgebuit waarmee het bedrijf alle waarde terugpakt voor zichzelf en de aandeelhouders.
"Enshittification is het gevolg van een disfunctionele markt, waar bedrijven ongestraft kunnen wegkomen met het mishandelen en uitbuiten van consumenten", stelt Forbrukerradet. Die voegt toe dat gebruikers vastzitten in digitale diensten, mogelijke concurrenten worden buitengesloten en beleidsmakers en toezichthouders het anti-competitieve, illegale en misbruikende gedrag niet kunnen of willen aanpakken. "In de praktijk is een handvol techbedrijven zo machtig geworden dat ze geen reden hebben om bang te zijn voor welke gevolgen dan ook", benadrukt de Noorse consumentenbond.
Inmiddels is enshittification volgens het rapport overal te vinden, van social media tot met internet verbonden koelkasten. De situatie is zelfs zo erg dat Forbrukerradet letterlijk stelt dat het internet dat iedereen kende stervende is. "In plaats daarvan zijn een paar enorme bedrijven gekomen, ook wel "Big Tech" genoemd, die hun platforms gebruiken om onze tijd, geld en data af te nemen." Big Tech opereert op een wereldwijde schaal en blijft de eigen dominante positie via allerlei diensten versterken, gaat het rapport verder.
Om een betere digitale wereld te krijgen moeten volgens Forbrukerradet verschillende maatregelen worden genomen. Zo moeten consumenten zelf de controle over hun digitale ervaring krijgen en zelf bepalen hoe ze de producten gebruiken waarvan ze de eigenaar zijn. Verder moet de afhankelijkheid van Big Tech worden beëindigd door een fundament voor innovatieve producten en diensten te creëren die zo een alternatief voor Big Tech kunnen zijn. Als laatste moeten toezichthouders bestaande wetgeving ook daadwerkelijk gaan handhaven.
Meer dan zeventig organisaties en personen, waaronder Amnesty International, BEUC – European Consumer Organisation, Electronic Frontier Foundation, noyb, The Civil Liberties Union for Europe en UNICEF, hebben beleidsmakers in een open brief nu opgeroepen om in actie te komen en de enshittification van het internet aan te pakken.
"Dit is hoe platforms ten onder gaan: eerst zijn ze goed voor hun gebruikers; vervolgens misbruiken ze hun gebruikers om het voor hun zakelijke klanten beter te maken; ten slotte misbruiken ze die zakelijke klanten om alle waarde voor zichzelf terug te winnen. Dan gaan ze ten onder. Ik noem dit 'enshittification' (verloedering), en het is een schijnbaar onvermijdelijk gevolg van de combinatie van het gemak waarmee een platform de waardeverdeling kan wijzigen en de aard van een 'tweezijdige markt', waarin een platform zich tussen kopers en verkopers bevindt."
https://en.wikipedia.org/wiki/Cory_Doctorow#Enshittification
Gebruik deze gespecialiseerde search engine van duckduckgo om AI te vermijden;
https://noai.duckduckgo.com/
Een aantal voorbeelden in de EU en Nederland;
-De al bestaande sleepwet.
-De bewaarplicht.
-Chatcontrole.
-OS en app-gebaseerde leeftijdscontrole.
-etc.
En al deze wetten maken op hun beurt weer plaats voor uitbreidingen op deze wetten.
Het wordt een surveillancenachtmerrie, een digitale en daarmee fysieke politiestaat.
komt eraan daar zijn ze allang mee bezig
en er zijn velen handtekeningen gezet in brussel
en in engeland,afgelopen jaar 2025.
EUNL2026
Ik denk dat voor de publieke sector handig is als de overheid apps gaat ontwikkelen met ons belastinggeld. Een mooi voorbeeld hiervan is de KNMI-app. Geen reclame en het biedt de burgers een betrouwbare weerdienst op.
Helemaal mee eens. Een hacker slaat eens in de zoveel tijd toe, maar surveillance continue.
Zie mijn reacties op https://mastodon.social/@Matthijs85/116142352916738403: zelfs sites als https://haveibeenpwned.com/Breach/Odido zijn volkomen enshittified.
"Het is alsof je je moet uitkleden om te kunnen internetten."
#BigTechIsEvil
Interessant daarbij is de zogeheten function creep, waarvoor privacybeschermers al twee decennia waarschuwen. De gezichtsherkenningssoftware van Clearview werd oorspronkelijk door de FBI aangekocht om kindermisbruikers op video’s te identificeren. Maar ja, als je zo’n instrument eenmaal hebt, waarom het dan niet breder inzetten?
https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/amerikaanse-regering-bouwt-samen-met-techbedrijven-aan-surveillancestaat~bd6d2da1/
-Enorme millieuschade door drinkwaterverbruik van datacenters
-Enorme millieuschade door energieverbruik van datacenters
-Stijgende water en energieprijzen voor burgers
-Duurdere hardwarecomponenten (GPU's, RAM, etc)
-Schaarsheid hardwarecomponenten
-Het bederf van het internet door smakeloze AI-slop
-Het bederf van privacy (Microsoft CoPilot, ACR, en andere spionerende AI)
-Doorgeslagen kapitalisme (zoals 14:59 al zei)
-Wereldwijde militaire AI-toepassingen op hardware en software (waaronder geautomiseerde wapens en drones, landen moeten nu bijblijven met de wapenwetrace)
-Massasurveillance via AI (Palentir, Flock, etc)
-Nog veel meer.
Overheid; Maak maar hier maar een lijsje van en bespreek het a.u.b. als jullie daadwerkelijk interesse hebben in het oplossen van sommige van deze problemen.
Het huidige internet is toch niet meer te redden. Het draait op een paar mega corporaties en alles is onder nauw toezicht van overheden. Het gehele idee van een vrij internet is rond 2000 gestorven.
Het internet is dus al erg lange tijd dood en soms moet je gewoon toegeven dat het tijd wordt voor iets nieuws. Een internet waar bijvoorbeeld privacy vanaf de basis gegarandeerd is...
Zie mijn reacties op https://mastodon.social/@Matthijs85/116142352916738403: zelfs sites als https://haveibeenpwned.com/Breach/Odido zijn volkomen enshittified.
"Het is alsof je je moet uitkleden om te kunnen internetten."
#BigTechIsEvil
Ja. En daarom vindt "enshittification" ook niet alleen met betrekking tot internet plaats, maar veel breder in het bestuur en in de samenleving. De "enshittification" van internet is onderdeel van een bredere trend.
Wat ik niet helemaal snap, is waarom alleen autoritaire figuren de wil lijken te hebben om de uitwassen van het kapitalisme te temperen, bijvoorbeeld Xi Jinping in China (toen ie topman Jack Ma tijdelijk liet "verdwijnen").
Waarom heeft een Nederlandse toezichthouder zoals ACM niet de wil om feitelijke, adequate grenzen te stellen (getuige het slappe oordeel van ACM gisteren over de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl, waarin de ACM haar eigen taakopvatting tot ongeveer nul reduceerde)? Terwijl het toch de taak van ACM is om "consumenten" te beschermen, d.w.z. ook burgers die overheidsdiensten "consumeren". De hele taal is hier in het Westen al ge-enshittificeerd.
Je zou er zelf bijna autoritair van worden - en daarmee in een andere valkuil stappen. Het voelt als een soort chantage: "Burgertjes, als jullie geen autoritaire, anti-democratische regeringsvorm willen, dan moeten jullie genoegen nemen met de shit die roofzuchtige, anti-democratische multinationals en miljardairs over jullie uitstorten, onder dekking van 'democratische' - hahaha - regeringen."
Lichtpuntje vandaag: de overwinning van de Britse Groenen in de extra verkiezing (byelection) in Gordon and Denton, waar "Hannah de Plumber" van de Groenen zowel Labour als Reform ver achter zich liet, iets wat tot voor kort als min of meer onmogelijk werd beschouwd. Maar ja, zullen die Britse Groenen in staat blijven om de autoritaire verleiding te weerstaan - dezelfde verleiding waar Labour, Reform en de Tories (Conservatives) al jaren geleden voor bezweken zijn?
M.J.
Ik denk dat voor de publieke sector handig is als de overheid apps gaat ontwikkelen met ons belastinggeld. Een mooi voorbeeld hiervan is de KNMI-app. Geen reclame en het biedt de burgers een betrouwbare weerdienst op.
Met de opmerking dat de KNMI app alleen de geschiedenis mag laten zien en niet vooruit kijkt om commerciële aanbieders te pleasen.
Dit heeft niets te maken met enshitification, het woord staat zelfs uitgelegd in het artikel.
De “hack”, eigenlijk gewoon social engineering maar goed, is een totaal ander iets.
Enshittification
Why Everything Suddenly Went Wrong and What To Do About It
Farrar, Straus and Giroux, 2025 ISBN 9780374619329
https://craphound.com/category/enshittification/
Craphound ('rotzak') is de persoonlijke website van de genoemde auteur, de bedenker van de terrm 'enshittification'. :-]
Volgens Doctorow wordt Facebook door miljoenen gebruikers gehaat, maar blijven ze omdat vrienden en familie er zitten:
https://www.security.nl/posting/768561/Wetgeving+nodig+om+Facebook+te+dumpen+zonder+verlies+vrienden
Wat ik niet helemaal snap, is waarom alleen autoritaire figuren de wil lijken te hebben om de uitwassen van het kapitalisme te temperen, bijvoorbeeld Xi Jinping in China (toen ie topman Jack Ma tijdelijk liet "verdwijnen").
M.J.
Dat weet je toch wel! Dat is om zelf met de groene vlag te kunnen zwaaien en eventuele machtige concurrenten uit te schakelen. Alles voor het bewonderende oog van de bevolking.
Wijs vooral naar een imaginaire vijand anders val je. De top van de voormalige DDR woonde in paleizen terwijl zij de burger aanpraatte dat een 'normale' Zimmertemperatur 's-winters 17°C. was. Met de Ceausescu's (excuses voor de foute spelling. S met een cidille wordt hier niet toegestaan) in Roemenië waren de tegenstellingen nog groter: Hele dorpsgemeenschappen werden opgeofferd aan de bouw van Stalinistiche eenkamerappartement flatcomplexen.
Als je de leugen dat je vecht tegen het Gross Kapital, zelfs gehuld in een nertsmantel, maar lang genoeg volhoudt, ziet het uitgezogen en belogen volk het niet meer en wordt het als de waarheid ervaren.
Waarom heeft een Nederlandse toezichthouder zoals ACM niet de wil om feitelijke, adequate grenzen te stellen (getuige het slappe oordeel van ACM gisteren over de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl, waarin de ACM haar eigen taakopvatting tot ongeveer nul reduceerde)? Terwijl het toch de taak van ACM is om "consumenten" te beschermen, d.w.z. ook burgers die overheidsdiensten "consumeren". De hele taal is hier in het Westen al ge-enshittificeerd.
[...]
Die machtspositie lijkt mij onvermijdelijk, maar dat betekent dat diezelfde overheid een enorme verantwoordelijkheid heeft v.w.b. de risico's waar zij haar burgers, effectief consumenten, aan blootstelt. En dus was het veel te makkelijk van de ACM om te duiken voor háár verantwoordelijkheid.
Naast dat de overheid zélf steeds commerciëler opereert (door steeds meer taken aan commerciële bedrijven uit te besteden) liegen bedrijven als Kyndryl en Solvinity dat ze barsten (https://todon.nl/@ErikvanStraten/116142299225849742) met enorme risico's voor overheids-consumenten als gevolg. De ACM heeft haar plicht verzaakt.
Je bent niet ingelogd en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.
Functionaris Gegevensbescherming
Ben jij die onafhankelijke expert die privacy naar een hoger plan tilt? Als Functionaris Gegevensbescherming (FG) krijg je bij ons een unieke uitdaging: jij bent hét toezichthoudend én adviserend geweten op privacygebied voor maar liefst vier gemeenten: Venray, Peel en Maas, Horst aan de Maas en Beesel.
Digital Designer
Ben jij een Grafisch vormgever, UI/UX-designer, Game-artist of gewoon een ‘self-proclaimed creative genius’, en op zoek naar een unieke en uitdagende baan waar je al je creativiteit in kwijt kan? Dan ben je bij Certified Secure aan het juiste adres! Je werkt samen met onze security developers aan onze Gamified Cybersecurity Challenges.
