De PO-Raad wil dat er een veilig alternatief komt voor Amerikaanse chatbots in het funderend onderwijs. Dat stelt de organisatie in een position paper dat in aanloop naar een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer is gepubliceerd. Het rondetafelgesprek gaat over AI in het funderend onderwijs. De PO-Raad is de sectorvereniging voor het primair onderwijs en behartigt de belangen van schoolorganisaties.

Volgens de PO-Raad werken basisscholen al langere tijd met AI via adaptieve leermiddelen. Hierin wordt het niveau van opdrachten automatisch aangepast aan de eerder gegeven antwoorden van de leerling. "Generatieve AI voegt daar een nieuwe, minder gecontroleerde laag aan toe", zo laat het position paper weten. "Het is goed om onderscheid te maken tussen educatieve AI-leermiddelen en algemene generatieve AI (zoals ChatGPT en Gemini). Waar de eerste categorie specifiek is ontwikkeld voor het onderwijs (en de impact beter is onderzocht), is dat voor generatieve AI niet het geval."

De PO-Raad stelt dat generatieve AI de kwaliteit van leermiddelen kan verbeteren, maar niet automatisch bijdraagt aan een beter leerproces. Zo wordt er gewezen naar een recent OESO-onderzoek dat waarschuwt voor een te groot vertrouwen in AI, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van leervaardigheden. Ook wordt er gewezen naar onderzoek waaruit blijkt dat het gebruik van generatieve AI leerlingen op korte termijn kan helpen, maar dat zij slechter presteren als zij er geen gebruik meer van mogen maken.

Een ander probleem dat de PO-Raad in het position paper noemt is dat veel scholen grotendeels afhankelijk zijn van commerciële, Amerikaanse chatbots zoals ChatGPT en Gemini. "De vraag is in hoeverre publieke waarden als privacy, transparantie en veiligheid hier goed gewaarborgd zijn", aldus de sectorvereniging. Die pleit voor de ontwikkeling van een publieke AI-hub voor het funderend onderwijs als veilig alternatief.

Er zijn inmiddels verschillende initiatieven gestart, zoals een niet-commercieel Nederlands taalmodel en een platform dat een 'veilige schil' voor bestaande commerciële en open-sourcetaalmodellen vormt. Scholen in het primair en voorgezet onderwijs kunnen hier geen gebruik van maken. "Dit is lastig te rechtvaardigen, aangezien het po en vo samen circa 2,4 miljoen leerlingen omvatten. Het is van belang dat deze leerlingen niet pas op latere leeftijd toegang krijgen tot veilige en verantwoorde AI-modellen", stelt de PO-Raad.