Ik pink een traantje weg van geluk, nu maar hopen dat het niet faalt omdat ambtenaren het office lint niet kunnen vinden.

Hadden ze veel eerder moeten doen maar iedereen met weinig verstand van ICT luistert maar naar dure managers die je allemaal onzin verkopen.

25 jaar te laat, maar ja, zo werkt dat nou eenmaal bij de overheid.
Maakt allemaal niet uit, de burgers betalen het wel. En het is tenslotte ook maar data van burgers, dus een probleem is het hoe dan ook niet. Ofzo.

Als Linux-liefhebber hoop ik dat dit slaagt, maar realistisch gezien zie ik het somber in. Gemeenten staan niet bepaald bekend om snelheid of veranderbereidheid, eerder het tegenovergestelde. Elke afwijking van de status quo levert frictie op, waardoor dit soort trajecten al snel vastlopen.
Dit soort initiatieven vraagt om stevige development partners, lange adem, budget en bestuurlijke lef. Precies de factoren die binnen gemeenten vaak beperkt aanwezig zijn.
Ik verwacht eerlijk gezegd eind dit jaar de conclusie: “interessant experiment, maar niet schaalbaar”, waarna het weer jaren stil wordt.

Ahhh, daar is onze Tux, eindelijk!!! Ik zie hem graag. Lieve mascotte.
Over het onderwerp; het is goed dat ze eraan beginnen, ik kan het alleen maar toejuigen. (-:
Alleen jammer van de negatieve reacties, maar we leven in een tijd waar we apathisch zijn geworden door het hopelijke uitzicht in de digitale infrastructuur, dus ergens begrijp ik het wel...

Iemand die veel verstand heeft van ICT, weet hoe complex dit soort veranderingen zijn.

Heeft geen fluit met "de overheid" te maken. Overheids- en bedrijfsapplicaties zijn niet de typische applicaties die je van de plank af trekt. Die kunnen al decennia lang zijn doorontwikkeld, steeds aangepast worden op veranderde wet- en regelgeving, en alleen Windows als ondersteund besturingssysteem hebben. Als jij als leverancier 25 jaar geleden een Linux-applicatie voor overheidswerkplekken had gebouwd en had aangedrongen op de overstap naar Linux, dan had iedereen je volledig terecht links laten liggen. Linux was toen niet klaar voor een werkplek, en ook nu is de vraag of Linux er klaar voor is. Zelfs Linus heeft daar zinnige dingen over gezegd. Filmpjes te zien op Youtube.

Als je voldoet aan bepaalde randvoorwaarden, zoals voornamelijk gebruik van webapplicaties, volwaardige alternatieven voor alle Windows-gebaseerde software, geen fancy hardware waar drivers een probleem vormen, de tijd, het geld en de wil hebt om de gehele gebruikersorganisatie over te zetten etc., dan zie ik zeker kansen. Maar die "het is allemaal zo makkelijk, want bij mij op mijn zolderkamer werkt het ook, en managers hadden 25 jaar geleden een glazen bol moeten hebben want toen wist ik allang dat Linux je-van-het zou worden, dus ze hadden toen moeten migreren" geeft vooral aan hoe groot de disconnect is tussen IT'ers en de business/ werkvloer.

Op jouw kleine puzzelstukje zal Linux best lekker werken. IT managers hebben echter 1001 andere dingen waar ze rekening mee moeten houden, dat wordt nog wel eens vergeten.

Quatch, Dit heeft niets met overheid of privaat te maken,
In het private bedrijfsleven is het net zo erg, zo niet erger met de afhankelijkheid van Microsoft, Adobe, etc.

De grondoorzaken zijn in mijn optiek:

- Onkundige managers,
- Menselijk kuddegedrag,
- Goeie markting van Big-Tech

Ik ben het me u eens dat het 25 jaar te laat is, dat dan weer wel. ;-)

Vrolijk Pasen!

Tja veel beter toch?,zo kan er worden bezuinigd ipv dure commerciele licenties te kopen voor bepaalde software,zo kan je ook het leven goedoper houden in de gemeente waar je woont,en scheeld het misschien gemeente belasting ook nog.

Tja, eerdere poging(en) in Munchen , maar zijn ze van terug gekomen..
Op dit moment wordt een pilot geprobeerd in Denemarken...
Het Deense Ministerie van Digitalisering stapt over op Linux en LibreOffice om de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven (Microsoft) te verminderen en digitale soevereiniteit te vergroten
. Het doel is dat medewerkers nog voor de herfst van 2025 volledig met open-source software werken in plaats van Windows en Microsoft Office 365. (Bright.nl)

Dat is nu net het probleem. Mensen met "verstand van" maken het veel te complex. Ze denken alleen aan macht, efficiëntie en geld verdienen en verliezen de menselijke waarde uit het oog. Waarom moet alles online? Waarom moet alles in de cloud? Waarom moet alles sneller en makkelijker? Dat is alleen maar in belang van de mensen die meer macht en geld willen. De maatschappij is daar niet altijd gebaat bij. De maatschappij is meer gebaat bij rust, regelmaat, veiligheid, gezondheid.
Zijn we gelukkiger geworden met al die sociale media, al die informatie, desinformatie en AI? Nee!
Nu moet alles met AI. Waarom? Om sneller te werken, om meer geld te verdienen.
We geven ons denkvermogen uit handen en de mensen worden dommer en dommer, afhankelijker van BIG-tech en de grote jongens worden rijker en rijker. We hollen er allemaal achteraan en denken dat we er beter op worden maar dat zal flink tegenvallen. Slechts enkelen zullen er van profiteren en iedereen denkt dat hij/zij het is. Wanneer leren we eens van het verleden.

Zolang we in het onderwijs de toekomstige medewerkers alleen met Microsoft werkplekken laten opgroeien, zal de adoptie van Linux werkplekken moeizaam, zo niet onmogelijk, blijken. Strategisch gezien zou Nederland dus vooral ook wat aan de Microsoft hegemonie moeten doen. Dat is mijn ervaring (ruim 35 jaar geleden IT-onderwijs gehad (met ook Linux), nu ruim 25 jaar in grote enterprise omgeving van overheid met vele duizenden Windows werkplekken).

In het buitenland, vooral in Europa, zijn er enkele prominente voorbeelden van gemeenten en regio's die een veel ambitieuzere en verdergaande overstap hebben gemaakt naar open-source software om zich los te maken van big-tech (voornamelijk Microsoft). Hier zijn de meest bekende gevallen:
1. München, Duitsland (Het "LiMux"-project)

München is wereldwijd het bekendste voorbeeld. Het project LiMux begon al in 2003 met als doel de stad volledig te verplaatsen van Windows en Microsoft Office naar een Linux-omgeving (specifiek een aangepaste Ubuntu-versie) en LibreOffice.

Status: Hoewel de stad later deels terugkeerde naar Windows voor specifieke taken (zoals compatibiliteit met externe partijen), blijft LiMux een van de grootste en langstlopende open-source migraties ter wereld. De stad heeft duizenden werkplekken ingericht met open-source software.
Motivatie: Onafhankelijkheid van leveranciers, lagere licentiekosten op lange termijn en meer controle over eigen data.

2. Lyon, Frankrijk

Lyon, de derde stad van Frankrijk, heeft recent (rond 2024/2025) een krachtige stap gezet in het kader van "digitale soevereiniteit".

Actie: De stad migreert actief weg van Microsoft 365, Skype en Windows naar een stack van open-source alternatieven: Linux, OnlyOffice (voor documenten), Nextcloud (voor bestandsdeling en samenwerking) en PostgreSQL (voor databases).
Doel: Niet alleen kostenbesparing, maar vooral het verminderen van de afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen en het stimuleren van lokale en Europese tech-industrie. Ook wordt hierdoor de levensduur van hardware verlengd, wat beter is voor het milieu.

3. Barcelona, Spanje

Barcelona kondigde rond 2018/2019 een ambitieuze roadmap aan om de gemeentelijke administratie volledig over te zetten naar open source.

Doel: De stad streefde ernaar om 70% van het softwarebudget te investeren in open-source oplossingen en wilde tegen het voorjaar van 2019 de overstap van Microsoft naar Linux en andere open-source applicaties grotendeels hebben voltooid.
Filosofie: Het idee was dat software die door de stad wordt ontwikkeld of aangepast, vrij beschikbaar moet zijn voor andere gemeenten (herbruikbaarheid), in plaats van eigendom te zijn van een commercieel bedrijf.

4. Schleswig-Holstein, Duitsland

Deze Duitse deelstaat (geen gemeente, maar een regionaal bestuur) volgde het voorbeeld van München en migreerde grote delen van haar IT-infrastructuur naar Linux en open-source kantoorpakketten. Dit heeft vaak geleid tot een hybride model waar open source de standaard is voor interne processen.
5. Denemarken (Verschillende gemeenten)

Ook in Denemarken zijn diverse gemeenten gestart met het vervangen van proprietary software door open-source alternatieven, vaak gedreven door nationale richtlijnen die open standaarden en interoperabiliteit prioriteren boven leveranciersgebonden oplossingen.

Maar hadden we dit 25 jaar echt kunnen zien aankomen met de kennis van toen?
Met alles wat er nu gebeurt snap ik dat wij zo denken maar toen was dat helemaal niet ter sprake.
Linux was zeker stabieler dan Windows maar gebruiksvriendelijk allerminst. Vandaar dat je dit ook vaker terug ziet bij IT bedrijven door mensen die er daadwerkelijk verstand van hebben.
Voor de gemiddelde eindgebruiker is Linux nu nog steeds lastig in gebruik omdat niet alles kan of werkt zoals je gewend bent. Maar 25 jaar terug was Linux echt maar weggelegd voor een handje vol mensen.

Tuurlijk wil ik ook heel graag weg van Big Tech maar we hebben nou eenmaal een flinke achterstand in te halen en zullen ergens moeten beginnen. Dat is wellicht bij in eerste aanleg kritische processen in kaart te brengen en die als eerst te verhuizen naar lokale oplossingen.
Al het andere kan wel even wachten en is minder vervelend als dat tijdelijk uit- of wegvalt. Zo blijft de migratie behapbaar.

Zoals een eerdere reactie al aan heeft gegeven. Die lokale zolderkamer ervaring waarbij Linux prachtig werkt is natuurlijk voor die enkele gebruiker fantastisch maar simpelweg in geen enkel opzicht een voorbeeld voor een bedrijf met laten we zeggen tussen de 100 en 50.000 werknemers.

Iemand met nog meer verstand en vizie kijkt niet alleen naar hoe het budget voor dit jaar uitgeput kan worden, maar waar de organisatie het beste mee gediend is.
Met linux ben je nog nooit gedwongen geweest om al je computers op te korte termijn af te schrijven en alles opnieuw aan te schaffen. Het beslag op resources is ook minder.

Klopt, en bij uitstek waar voor closed source omgevingen waar functionaliteiten meestal weinig orthogonaal ontworpen zijn en onderlinge afhankelijkheden mede daardoor onduidelijk zijn. Closed source ontwikkelaars hebben nu eenmaal belang bij vendor-lockin en dan geldt een product kan niet mal genoeg in elkaar steken.

Munchen is wel degelijk met ombouw naar linux bezig, en zeker naar libre/open office overal.
Alleen iets minder dogmatisch, als een tool uitsluitend voor windows beschikbaar is dan mag een bestaande omgeving blijven.
Tevens was piging een veel meer ambitieus omdat munchen een eigen distro ging ontwikkelen ipv een standaard debian, ubuntu of mint oid.
Er zijn ook enkele Duitse deelstaten die om zijn, alles nieuw is OS en Linux, Nextcloud etc.

In Denemarken gaat het verder dan microsoft.. Ook chromebooks worden van een open linux distributie voorzien. Ook de overheid helpt hier door regelgeving.

Omdat werknemers er ontevreden mee zouden zijn, iets waarvan een later onderzoek uitwees dat dat niet zo was. Ook is de verdenking uitgesproken dat het verplaatsen van het Duitse hoofdkantoor van Microsoft naar München rond dezelfde tijd ermee te maken had, dat daar dus een deal was gemaakt, wat ontkend is. En ondertussen gaat München weer richting open source, al is het niet meer zo vergaand als eerst. Moeilijk om te beoordelen wat daar nou echt allemaal gespeeld heeft.

Waar, maar waarom zou een producent voor MS Windows als besturingssysteem kiezen?

Verschillende gerenommeerde Linux/BSD distributies zijn zeer stabiel en zonder meer geschikt als desktop. Debian/Ubuntu, RedHat en derivaten enz. O.a. Gnome Shell en KDE bieden zeer bruikbare desktops, zeer regulier en voorspelbaar. Bij de ontwikkeling daarvan heeft steeds het belang van de gebruikers voorop gestaan, niet die van de aandeelhouders.

Oh vast, kritische geesten zijn geen domme dweepers.

De meeste Linux distributies kunnen met zeer veel apparatuur overweg en is in dat opzicht veel compatibeler dan MS Windows. Oude en nieuwe computers draaien er prima onder, oudere printers enz. blijven gewoon werken; dat is heel wat anders dan wat MS Windows en (in mindere mate) macOS ons flikken.

Veel besluitvorming leidt onder de psychologische makke dat de keuze waarop inhoudelijk heel wat valt af te dingen, toch wordt gemaakt als men weet dat vele anderen die keuze ook maken. Met zijn allen fout zitten voelt veiliger dan met weinigen er naast zitten. En marketing is vaak ook schaamteloos daarop gericht (FUD).

Zo'n autonome werkplek gaat wat betreft de typische officefuncties echt wel werken, dat kan vandaag al. Vooral voor gemeenten ligt de complexiteit in het feit dat ze enkele honderden zeer verschillende taken uitvoeren en dus ook honderden apps gebruiken. Dat draaien op een Linux laptop en geïntegreerd met open office apps is wel een dingetje.
Die afhankelijkheid van Amerikaanse IT stamt al uit de jaren '60, dat was nooit een issue want we waren samen 'het westen'. Het beste moment voor meer Europese IT was 60 jaar geleden, maar laten we het nu maar doen dan. En meesmuilende reaguurders: denk en doe vooral mee, kies zelf voor open source of EU alternatieven.

Ik denk dat het 25 jaar geleden veel moeilijker zou zijn geweest. Om verschillende redenen:
1. Linux was toen erg technisch en veel minder geschikt als desktop voor de gemiddelde ambtenaar
2. Veel applicaties die toen nog gebruikt en gebouwd werden waren desktop applicaties die alleen op Windows draaide

Tegenwoordig werken veel applicaties via de browser en daardoor zijn er minder afhankelijkheden met Windows en komt het vooral neer op het trainen van de ambtenaren.

Weer iemand die niet weet wat TOC nu eigenlijk is.

En dat ja vele jaren er nog 25% (als ik het percentage nog goed weet) niet overgezet was. De opbouw slecht in elkaar zat, waardoor men eigenlijk weer opnieuw moest beginnen.
Waren dat ook niet redenen?

alleen al microsoft geeft per jaar 25 miljard uit aan marketing op een omzet van 245 miljard. daar kan geen youtube filmpje van linus torvalds tegen boxen. een paar miljoen pepernoten aan de juiste managers en zo'n gemeente draait weer op big tech.

Omdat de grote spelers om de gemeentemarkt voor specialistische vakappalicaties (Centric, Pink, etc) windows/azure gebruiken. Op database niveau kun je die nog op linux draaien (bv Oracle). Maar ook daar zie je een beweging naar MS-sql.

Dan komt die vendor-lockin weer om de hoek kjken. En het aloude kip en ei verhaal: De klant wil niets anders. We kunnen alleen windows beheerders vinden. De leverancier heeft alleen windows applicaties in de aanbieding.
Of tegenwoordig steeds vaker dezelfde applicaties in hun eigen cloud. (op Azure)

Dat is al 30 jaar (of meer) vechten tegen de bierkaai.

Dus ik hoop dat "ze" deze keer doorzetten en die Linux werkplek een realiteit wordt.
Maar ook een beetje bang wat voor poot de gemeenten deze keer uitgedraaid zal worden om al die vakapplicaties om te laten bouwen of opnieuw te laten bouwen.

Op zich al een goede stap, hulde. Maar op deze manier verbrokkelt het en is tot mislukken gedoemd. Vier gemeenten, vier opvattingen en vier verschillende uitvoeringen. Waar kennen we dit van? Het zou verstandiger zijn als de regering of beter gezegd de ICT-afdeling eerst een stappenplan en tijdslijn zou uitzetten. Dan heb je namelijk een centrale regie waarmee je een systeem opbouwt wat overal hetzelfde is en informatie-uitwisseling makkelijker is.

Ik denk dat men eerst bij de bron moet beginnen: vervang de Microsoft Azure servers door op Linux non-proprietary draaiende servers. Daarna stap voor stap bijvoorbeeld Microsoft Office vervangen door Open Office of LibreOffice. En zo stap voor stap de overstap maken.
Zulke apps kun je in Windows in een Virtual Box laten draaien. Als tussenstap, maar je hebt dan wel meer tijd om zulke applicaties op een gedegen manier ook om te schakelen. Als het mogelijk is om zulke applicaties als webapplicatie te draaien ben je er ook.
Zoals hoofdzakelijk problemen op te lossen die, helaas, ook Windows-gerelateerd zijn...

Luister, ik ben niet alwetend op dit vlak, maar ik schroom niet mijn gedachten hierover met anderen te delen onder het motto "haal er uw voordeel uit".
Ik heb zelf al stappen gezet om weg te draaien van de grote Amerikaanse bedriegers. Ik draaide al een heel lange tijd LibreOffice ipv MS Office op mijn laptops, GIMP ipv Photoshop en meer voorbeelden. Onlangs de stap gezet Linux te installeren op mijn beide laptops. Volgende stap is overstappen naar een andere clouddienst en dan ben ik al een heel eind. Dus ja: ik ben al bezig.

Weer iemand die niet weet wat TCO is (en die is bij Linux aanmerkelijk lager op termijn ;))

Onder welke steen heb jij gezeten zeg. Bij Google werken ze al mer dan 25j bijna allemaal met Linux. Ik kom uit die tijd en wij werkten 25j geleden ook allemaal met Linux. Slackware voor de mail en RH4.2 als werkplek met applixware als office en later wordperfect en staroffice. Netscape was ook superieur aan IE. Er was toen veel meer momentum omdat windows echt bar slecht was en elke dag crashte. Wij hadden een NCD wincenter alleen voor de boekhouding.
Windows werd opgedrongen door managers omdat ze dat thuis ook hadden met hun veel te dure project software. Toen moest het zou het er komen zonder business case en maar klagen als het niet werkte. Het windowsonderhoud heeft heel veel ontwikkeluren gekost. Mooi recent voorbeeldje van standaard windows ge-xxxx is Artemis 2. Ze waren de ruimte nog niet in of er waren al comminicatieproblemen: https://www.businessinsider.com/artemis-astronauts-microsoft-outlook-accessing-email-nasa-mission-control-problem-2026-4
Wat mensen steeds vergeten als het om alternatieven gaat is dat het origineel slecht is en toch wordt gebruikt omdat de rest het ook gebruikt. Vergeet niet dat de FUD campagnes zeer effectief waren naar managers, die ook nog eens hun gratis reisjes en etentjes niet willen inruilen. Daar kan ik heel wat verhalen over vertellen.

Ik ben het ook met je eens maar voeg in lijstje ook maar corruptie toe, ook ivm OOXML
De overheid heeft ODF gekozen als open standaard voor office. Dan zouden ze deze ook als default bestandssysteem moeten configureren en dat doen ze niet!!

Munchen ook een ernstig voorbeeld van een corrupte in FUD gespecialiseerde burgemeester na een bezoekje Microsoft. (hoofdkantoor in 2016 naar München). Inmiddels gaan ze weer terug naar open source dankzij de Green Party: https://www.zdnet.com/article/linux-not-windows-why-munich-is-shifting-back-from-microsoft-to-open-source-again/

Wetenschap en verleden tellen niet meer in deze rechtse wereld. Een ander uitmelken en dan nog trots zijn dat je dat hebt gedaan (want geld verdient) is de nieuwe norm.

Joh houdt eens op. Elk bedrijf (zelfs de gemeente Groningen hier) gebruikt tegenwoordig Linux (met veel minder storingen).
Lastig in gebruik is ook zo'n onzin. Iedereen is moeiteloos overgegaan naar Android/Linux. Velen vinden windows juist vervelend door regelmatige performance en communicatie problemen en drukke GUI's met reclame!

Precies vooral in Nederland als fanclub. Mooi voorbeeld was het niet tegenstemmen voor versnelde OOXML ISO standaard.

En daar is nooit enig bewijs voor geleverd. En vergeet iedereen dat na vele jaren uitloop, er nog steeds een heel groot gedeelte niet over was.

Dat poot-uitdraaien kan je tegenwerken door applicaties open source te eisen rond PostgreSQL en de fantastische tools er voor. Alle ingrediënten zijn aanwezig. De native windows applicaties die niet direct vervangbaar zijn kan je ontsluiten door ze te streamen naar een Linux werkplek (weet je gelijk waar de kosten zitten -> onderhoud windows).
Het probleem is meer hoe vind je capabel personeel. De transitie moet je dus niet door windowsbeheerders laten doen omdat LInux != Windows. Dan krijg je zo'n Linuxomgeving op de windowsmanier (AD en bak met folders) en vergeten ze het superieure software lifecycle management waarmee het onderhouden van een OTAP straat weer leuk is om te doen. Of ze plempen alles vol met antivirus wat juist net een security probleem is (applicatie met root rechten). Of ze gebruiken samba shares en AD/dhcp via windows waardoor je nog vol elk device een MS Cal's moet betalen.
Veel Linux specialisten met belangrijke kennis van infrastructuur zijn met vervroegd pensioen (ik ook). Dat is het grootste probleem, want de keuze is reuze.

Ik kijk uit naar je "herinneringen ophalen" topic met meer van die verhalen!

Een zwaar technisch bedrijf, heel wat anders dan een Enterprise multinational bedrijf of een MKB bedrijf.

Je vergelijkt appels met een bloemkool.

Applicaties zijn niet het probleem. Wij hebben ook een pilot gedaan. Zo lang een werkplek sneller aanvoelt (LInux heeft minder latency dan windows) wil iedereen op een rotte appel na over. De meesten willen op de pilotomgeving blijven werken en niet eens meer terug.
let wel dat een rotte appel veel FUD kan rondstrooien (zie burgemeester munchen).
Waarom iemand een fascinatie heeft voor bigtech is moeilijk te doorgronden. Eigenwijze mannen zijn er genoeg en ja het zijn altijd mannen.
Het grootste probleem is vindt maar eens een goede architect. Bij de grote bedrijven zitten ze niet. Die zijn allemaal rond Azure georganiseerd. Wij hadden een hele goede samenwerking met een internationale Japanse dienstverlener. Helaas is door de verregaande focus op windows en Azure de hele UNIX/Linux groep daar nu weg. Ik denk dat er door de overheid een community opgezet moet worden waar vele kleintjes met specifieke kennis deel van uitmaken. De MKB die ook nog windows erbij doet heb je niks aan want dan weet je wel waar de aandacht gaat zitten om problemen op te lossen.
Het beste is beheerders die niks met windows te maken willen hebben en ja die zijn er.
De windows beheerders zal je moeten omscholen en als ze niet willen ontslaan. Hiervoor kan je gerust (onder begeleiding) een extra laptop geven om ze er thuis alvast mee te laten klooien :)

Voor een desktop maakt dat niet uit. Kijk maar naar Android/Linux (bijna iedereen gebruikt het) en Chromebook/Linux (veel scholieren).
Er is tegenwoordig geen enkele business case voor het gebruik van windows. Het is in alles slechter. Je ontkomt er alleen niet aan als je zo dom bent geweest om je te laten insluiten met een vendor lock.

Vooruit 1 dan. Wij als ontwerpers werkten allemaal met Linux incl de sevice monteurs. Zelfs de boekhouding werkte met LInux met een boekhouding uit de cloud. Alleen sales en de directeur wilden niet over. Dat zijn dus ook de mensen die al die feestjes van het windows oligopolie afliepen en de FUD daar te horen kregen. Daar is ook niet tegenaan te boxen. Op een gegeven moment lag het hele bedrijf plat nadat de directeur om 10h binnen kwam en zijn laptop aansloot. Deze laptop werd door een speciale externe beheerd want een eigen beheerder vertrouw je niet he :) Die weet het immers altijd beter en daar zijn ze niet van gediend! Wij gebruikten zelf Linux omdat er nooit geld was. Dus een geluk bij een ongeluk. Wij hadden ook geen dure Sun workstations meer nodig, er was immers Linux met de veel betere tools. Documenten werden toen gemaakt met MediaWiki. De Citrix winframe bak met folders bleef leeg. Ik zei dat hij een browser moest gebruiken. "Browser wat is dat?"
Hij was al een keer uitgelachen omdat hij met een Microsoft ontwikkelboek kwam aanzetten, maar toen hij die ochtend binnenkwam en ik al snel in de gaten had dat zijn laptop met een windows virus (welke weet ik niet meer) was besmet die het hele netwerk om zeep hielp, kreeg ik nog de schuld ook. Het ligt immers nooit aan windows he, altijd de beheerder.
Ik heb toen een firewall gezet tussen sales+directeur en de rest van het bedrijf met alleen mail en webtoegang. Dat had ik natuurlijk veel eerder moeten doen (ondanks de 100Mb nic) . Wij hebben toen nooit meer last van een virus gehad. De windows laptop was mij niet toevertrouwd. Netwerk segmentatie was toen echt niet gewoon ivm de dure switches etc.
Als de manager de baas was geweest hadden we niet kunnen bereiken wat we uiteindelijk hebben bereikt.

Het echte probleem zit hem in Identity Management icm sso/pta/mfa mogelijkheden, incl sms.
Office kan je al 10 jaar vervangen. Sharepoint/je fs ook.

Maar de overheid mee moet komen is een alternatief of EntraID. Als hier een alternatief op komt, dan kan iedereen zo overstappen. Maar zolang je identiteiten en MFA nog niet op een soevereine manier kan regelen kunnen weinig clubs overgaan naar een soeverein ecosysteem.

Heb je wel eens van IPA gehoord, dat is functioneel gelijk aan AD.
En de andere vormen van sso etc zijn gewoon beschikbaar als in keycloak en dergelijke.

Entra id is niet zo exceptioneel, btw Microsoft is de eigen sleutels al eens kwijtgeweest aan een onbekende derde.

is er gewoon: https://www.univention.com/products/nubus/

Dat is er al lang en beter dan AD! Draaien in je prive cloud of inhuis. https://www.freeipa.org/page/Main_Pagel

Dat triggert een herinnering bij me. Ik werkte in het eerste decennium van deze eeuw als ontwikkelaar bij een mainframe-site (geen Linux/Unix maar Z/OS, wat iets volstrekt anders is), waar management had besloten een conversietraject naar Windows/dotNet te starten. Een hoge IT-manager organiseerde een reeks voorlichtingsbijeenkomsten voor het hele bedrijf, en omdat die voor IT'ers net op een dag viel dat ik er niet was en ik het niet wilde missen schoof ik aan bij een van de bijeenkomsten voor de rest van het bedrijf. Daar begon die manager op urgente toon te verkondigen dat het mainframe volop kwetsbaarheden had en dat het wel mooi de Windows-servers waren die dat buiten de deur hielden.

Ik onderbrak hem om te melden dat de statistieken over kwetsbaarheden op Windows al vele jaren een ruwweg exponentieel stijgende lijn vormden terwijl die voor Z/OS in vergelijking in het niet vielen, daar waren nauwelijks kwetsbaarheden. Pijnlijke stilte. Hij was even van slag, herpakte zich min of meer en ging op een veel minder hoog van de toren blazende toon door met zijn volgende onderwerp, zonder mijn punt tegen te spreken dus.

Gek genoeg had hij dat "argument" voor Windows in de voorlichting voor IT'ers helemaal niet gebruikt, vertelden collega's me na de bijeenkomst desgevraagd. Het is bij in ieder geval één van de voorlichtingen voor de rest van het bedrijf onderuit gehaald.

Ha, en toen gingen jullie in vervolg, in pouletjes alle voorlichtingsbijeenkomsten bedrijfsbreed van deze hoge IT-manager volgen, en in mails naar opzij en naar boven, minstens 5x maal het W-woord droppen, in diverse woordspelingen en vertaliingen. Echt wraak was het niet, maar het voelde wel als gelijk hebben...

Ik herinner mij ene bankpief die in een volle zaal (tot managers) van een open source bijeenkomst in de Jaarbeurs vol bravour wist te vermelden dat windows veel veiliger is dan Linux . Hij ondersteunde dat door te vermelden dat Linux veel meer cve's heeft.
Tegenspraak werd niet gewaardeerd. Rumoer in de zaal volgde. Mijn manager die er geen verstand van had moest er gelukkig ook om lachen.

Je onderschat overduidelijk het bedrijfsleven en je heb ook overduidelijk geen enkel idee hoe men in het bedrijfsleven werkt, als je met dit soort onzin aankomt.

Je opmerkingen laten helaas de gebruikelijke onkunde zien, die vaak voorbij komt. Leuk op een verjaardag, maar geen enkel benul van hoe bijvoorbeeld architectuur gedaan wordt bij bedrijven.

Niemand kan daar dit soort argumenten serieus nemen, zelfs niet van een junior die net van straat komt.

Tegenwoordig ja, maar daar waren een flink aantal grote problemen, vooral bij de overheid (voorbeeldfunctie?) voor nodig.
Om nog maar even de netscaler problematiek bij het OM bij je in herinnering te roepen. In de drugshandel alleen al gaat in Nederland gaat naar schatting 18 miljard om. Die hebben hun eigen afdelingen automatiseriing, chat apps en call centra. Wat andere criminelen doen, blijkt bij bij het bedrijfsleven, het Odidio lek. Dan kom je in elke discussie toch op het punt hoe je vitale infrastructuur politiek gedefinieerd en vormgegeven wordt.

Welnee.

uropa versnelt inderdaad de overstap naar digitale onafhankelijkheid. De drijfveren zijn:

Soevereiniteit: Minder afhankelijkheid van Amerikaanse tech-giganten
Privacy: Betere controle over data onder Europese wetgeving (GDPR)
Kosten: Open source is vaak goedkoper dan propriëtaire licenties
Geopolitieke spanningen: Oorlog in Oekraïne en onzekerheid over VS-relaties

Concrete voorbeelden van overstappers

Denemarken – Deense overheid stapt in 2025 van Microsoft Office 365 over naar LibreOffice. Ongeveer de helft van het ministerie van Digitalisering is in de zomer gemigreerd, de rest volgt in de herfst.

Duitsland – De deelstaat Sleeswijk-Holstein migreert 30.000 werkplekken van Microsoft naar LibreOffice en Nextcloud. Andere Duitse overheden volgen dit voorbeeld.

Frankrijk, Nederland, Scandinavië – Steeds meer overheidsinstanties kiezen voor Europese cloudproviders zoals OVH (Frankrijk), T-Systems (Duitsland) en OpenStack-gebaseerde oplossingen.
Europese initiatieven

Gaia-X: Een federatief Europees cloud-ecosysteem
EU Inc.: Nieuw juridisch kader om Europese tech-bedrijven te laten schalen
Data Act & AI Act: Wetgeving die data-opslag onder Europese wetgeving dwingt

De Amerikaanse reactie
Merken ze het?

Ja, absoluut. De grote tech-bedrijven zien een meetbare impact:

Microsoft rapporteerde een bescheiden daling van cloud-inkomsten in Europa. Verschillende overheidscontracten in Duitsland, Frankrijk en Scandinavië gingen naar Europese providers. Microsoft noemde de Europese regels "disproportioneel" en spande rechtszaken aan tegen bepaalde DMA-bepalingen.

Google zag een lichte daling van advertentie-uitgaven van Europese adverteerders die budget verplaatsen naar lokale platforms die makkelijker voldoen aan GDPR.

Amazon verloor een deel van zijn e-commerce volume nadat grote Europese retailers overstapten naar eigen logistieke partners.
Hoe reageren ze?

Intensieve lobby in Brussel – Miljarden dollars aan lobbykracht om regels te verzachten
Rechtszaken – Apple, Google en Meta vechten DMA-boetes aan
PR-campagnes – Benadrukken van "innovatievoordelen" en "banen in Europa"
Politieke druk – President Trump noemde de Europese antitrust-handhaving een "illegale handelsbarrière"

Ransomware is druk bezig een einde aan het windows ecosysteem te maken.

Apple OS moet er ook nog aan, daarna Linux.

Nee LInux is het meest gebruikte OS met de minste ransomware incidenten. Kwaliteit bestaat! De teller staat nog steeds op 0 voor driveby download infecties (het grote windows syndroom). Blijkbaar is dat een barriere.