Het gebruik van scanauto’s om geparkeerde auto’s te controleren zorgt jaarlijks voor vermoedelijk een half miljoen onterechte boetes, zo stelt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Volgens de privacytoezichthouder zijn kwetsbare groepen relatief vaak de dupe van tekortkomingen in het systeem. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een gehandicaptenparkeerkaart en mensen die digitaal minder vaardig zijn.
Gemeenten gebruiken scanauto’s, omdat die sneller en efficiënter zouden controleren dan handhavers op straat. "Maar de AI en algoritmes in het controlesysteem leiden tot nieuwe problemen", aldus de AP. Scanauto's maken alleen een momentopname en zien geen verdere omstandigheden, zoals iemand die bijvoorbeeld aan het laden of lossen is. Hiervoor kan een uitzondering gelden waardoor een boete onterecht is. Scanauto's kunnen ook geen gehandicaptenkaart achter de voorruit 'zien'.
"Is er niet betaald, dan zijn de systemen onverbiddelijk en volgt automatisch een boete", merkt de toezichthouder op. Mensen die tegen onterechte boetes bezwaar maken krijgen vervolgens te maken met tijdrovende, vaak geautomatiseerde bezwaarprocedures en gebrekkige transparantie, voegt de AP toe. Die stelt dat gemeenten de belangen van kwetsbare groepen onvoldoende meenemen in het ontwerp en de uitvoering van parkeerhandhaving. Daarnaast vergroot digitalisering van het betaald parkeren volgens de AP de digitale kloof voor deze kwetsbare groepen in de samenleving.
Een ander probleem dat de toezichthouder opmerkt is dat mensen niet meteen weten dat ze een boete hebben gekregen. De officiële beschikking volgt namelijk pas dagen later per post van de gemeente of het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), of digitaal via MijnOverheid. Wie de digitale post mist krijgt eerst via dezelfde weg een herinnering en pas daarna een herinneringsbrief per post. Mensen kunnen zo onbewust meerdere overtredingen begaan, waardoor parkeerboetes zich opstapelen.
Verder blijkt dat gemeenten, voordat ze scanauto's mogen inzetten, eerst een privacyonderzoek (DPIA) moeten uitvoeren naar de privacyrisico's en hoe die zijn te beperken. Niet elke gemeente heeft echter een dergelijk onderzoek uitgevoerd. Bovendien besteden gemeenten belangrijke onderdelen van het handhavingsproces uit aan marktpartijen. Daarbij is controle op het proces en scanbedrijven vaak onvoldoende geregeld, zo stelt de Autoriteit Persoonsgegevens.
De AP adviseert gemeenten onder andere om menselijke controle te versterken, mensen beter te informeren en beter vast te stellen hoeveel boetes ten onrechte zijn opgelegd, om zo het systeem en proces te evalueren.
Je bent niet ingelogd en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.