Heb jij een interessante vraag op het snijvlak van privacy, cybersecurity en recht? Stuur je vraag naar juridischevraag@security.nl. Elke week geeft ict-jurist Arnoud Engelfriet in deze rubriek antwoord.

Juridische vraag: Een vriend van me heeft wat van zijn spaargeld omgezet in crypto. Zijn cryptobank heeft een registratie bij De Nederlandse Bank als cryptodienstverlener, dus hij ging ervan uit dat als er iets mis zou gaan met de bank, hij zijn geld terug zou krijgen via het nationaal depositogarantiestelsel. Nu lijkt zijn cryptoplatform inderdaad omgevallen, maar blijkt het dat cryptobanken helemaal niet onder dat stelsel vallen en zou hij, als alles echt mis is, dus zijn geld kwijt zijn. Is er nog een juridische manier om zijn geld terug te eisen van zijn cryptobank?

Antwoord: Het depositogarantiestelsel is een wettelijke bescherming voor geld dat bij banken op een rekening staat. Zoals DNB zegt, "Mocht een bank failliet gaan, dan zorgt De Nederlandsche Bank (DNB) dat u uw geld terugkrijgt. Van 1 cent tot maximaal € 100.000 per persoon, per bank." Wie daar doorklikt, komt bij de veelgestelde vragen en daar wordt vrij snel en hard gezegd "Een crypto (zoals bitcoin) is geen geld dat bij de bank staat. Het is daarom niet beschermd door de Nederlandse Depositogarantie."

De juridische basis voor dit stelsel is de Wet op het financieel toezicht (Wft), afdeling 3.5.6. Alle "banken die een vergunning als bedoeld in artikel 2:11 hebben" (en bepaalde beleggingsinstellingen) moeten meewerken aan dit stelsel. En dan is het antwoord verder heel flauw: een cryptodienstverlener, ook met vergunning, is geen "bank in de zin van artikel 2:11 Wft" en valt dus buiten het depositogarantiestelsel.

De achterliggende motivatie is dat crypto's op één lijn worden gezet met gewone beleggingen, die ook buiten het garantiestelsel vallen. In 2018 meldde de minister bijvoorbeeld dat een probleem daarbij is dat er geen centrale uitgever aan te spreken is op misstanden. Je zou kunnen stellen dat een cryptodienstverlener zo'n centrale rol kan spelen voor de crypto's die daar gestald staan, maar dat vereist een wetswijziging en ik vermoed dat de overheid daar weinig trek in heeft.

Arnoud Engelfriet is ict-jurist, gespecialiseerd in internetrecht waar hij zich al sinds 1993 mee bezighoudt. Hij werkt als chief knowledge officer bij juridisch adviesbureau ICTRecht en blogt dagelijks over internetrecht. Hij schreef onder meer de boeken ICT&Recht en AI&Algorithms, en verzorgt de opleiding tot Certified Cybersecurity Compliance Officer.