EU-leiders samen met de EPP-fractie van het Europees Parlement willen chatcontrole 1.0 door middel van een spoedprocedure opnieuw invoeren, ook al stemde het Europees Parlement al twee keer tegen. Critici spreken van een 'procedurele truc', een 'oneerlijke actie' en noemen het handelen 'ongekend'. Morgenmiddag zal het Europees Parlement stemmen over een verzoek voor het aannemen van een spoedprocedure om zo chatcontrole 1.0, waarvan de regeling afgelopen april verliep, weer aan te nemen. Dat laat voormalig Europarlementariër Patrick Breyer weten.

Als het Europees Parlement morgen voor de spoedprocedure stemt kan de beslissende stemming over de inhoud al aanstaande donderdag plaatsvinden, de laatste dag voor het zomerreces van het Parlement. Volgens Breyer leert de ervaring dat op deze dag veel minder Europarlementariërs aanwezig zijn. Er zijn echter 361 stemmen vereist om het voorstel voor chatcontrole 1.0 te verwerpen of aan te passen. Daardoor is het bijna onvermijdelijk dat chatcontrole 1.0 opnieuw wordt ingevoerd en techbedrijven weer op grote schaal en ongericht privécommunicatie mogen controleren.

Mocht het voorstel voor de spoedprocedure morgen worden weggestemd, dan kan chatcontrole via de normale procedure drie maanden na het zomerreces alsnog worden aangenomen. Volgens Birgit Sippe, de verantwoordelijke rapporteur van het Europees Parlement, proberen de EU-lidstaten het Parlement door middel van een 'oneerlijke manoeuvre' onder druk te zetten om chatcontrole 1.0 alsnog te verlengen.

Een tijdelijke Europese uitzondering waardoor techbedrijven chatberichten en 'interpersoonlijke communicatie' van gebruikers massaal op vrijwillige basis mochten scannen, ook wel 'chatcontrole 1.0' genoemd, verliep begin april. Onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de EU-lidstaten over een verlenging liepen stuk. Daardoor mogen techbedrijven het verkeer van hun gebruikers niet meer scannen.

In een reactie lieten Google, Meta, Microsoft en Snap weten dat Europese beleidsmakers de maatregel alsnog moeten verlengen. In de tussentijd zeggen de techbedrijven dat ze op de betreffende interpersoonlijke communicatiediensten 'vrijwillige actie' blijven ondernemen. Om welke diensten het precies gaat en hoe deze actie eruitziet is niet bekendgemaakt.

De EPP-fractie van het Europees Parlement verspreidt volgens Breyer paniek en valse beweringen dat het verlopen van chatcontrole 1.0 een groot probleem is bij de bestrijding van misbruikmateriaal. De Duitse overheid liet eerder weten dat het wegvallen van chatcontrole 1.0 niet voor een afname van het aantal meldingen heeft gezorgd. Breyer roept burgers op om hun Europarlementariërs te bellen en op te roepen om morgen tegen te stemmen. De fractie van de Europese Volkspartij (EVP, in het Engels EPP) is de grootste parlementsfractie. Van de Nederlandse politieke partijen zijn CDA en NSC lid van de EPP.