Verschillende Nederlandse toezichthouders waarschuwen vandaag voor de afhankelijk van het Amerikaanse techbedrijven en roepen op tot een snellere overgang naar meer digitale autonomie. Dat kan bedrijven ondere andere bereiken door gezamenlijk op te trekken wanneer zij contracten afsluiten met it-leveranciers. De waarschuwing komt van de Autoriteit Consument & Markt (ACM), de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), De Nederlandsche Bank (DNB) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI).

Volgens de toezichthouders brengt de afhankelijkheid van een klein aantal techbedrijven risico's met zich mee voor de continuïteit van digitale dienstverlening aan burgers en bedrijven. "Verstoringen, cyberincidenten en geopolitieke ontwikkelingen kunnen grote gevolgen hebben voor bedrijven, overheden en de samenleving. Bovendien beperkt een sterke afhankelijkheid van een klein aantal niet-Europese dienstverleners de keuzevrijheid en maakt het overstappen naar een andere leverancier kostbaar en complex", zo stellen ze.

Om de digitale autonomie te versterken doen de toezichthouders een aantal aanbevelingen aan overheid, bedrijfsleven en it-leveranciers. Zo kan de overheid een aanjagersrol vervullen door de vraag naar nieuwe Europese digitale diensten te bundelen en op te treden als één van de eerste afnemers. Tevens zouden overheden en bedrijven digitale autonomie moeten meewegen bij de inkoop van it-diensten. It-aanbieders kunnen op hun beurt meer samenwerken aan Europese alternatieven die bijdragen aan meer keuzevrijheid en digitale weerbaarheid.

"Daarnaast is het belangrijk dat bedrijven en instellingen optionaliteit en portabiliteit in hun it-architectuur vergroten en vendor lock-in zoveel mogelijk beperken, bijvoorbeeld via containerisatie, open source software en open standaarden. it-leveranciers dienen hun producten en diensten zo te ontwerpen dat zij overstapmogelijkheden ondersteunen en integratie met andere (Europese) oplossingen faciliteren", zo laten de toezichthouders verder weten.

De toezichthouders stellen dat hun oproep aansluit bij een bredere ontwikkeling om digitale risico's beter te beheersen. Ook de nieuwe Cyberbeveiligingswet (NIS2-richtlijn), die per 15 augustus van kracht is, legt de nadruk op het beheersen van risico's in de toeleveringsketen en het versterken van de weerbaarheid. "Het verminderen van ongewenste afhankelijkheden en het vergroten van de mogelijkheden om over te stappen naar alternatieve aanbieders kunnen hier een belangrijke bijdrage aan leveren."