Rabobank mocht de rekening van een klant wegens alleen het vermoeden van fraude blokkeren en de klant heeft geen recht op een schadevergoeding. Dat oordeelt het financiële klachteninstituut in een zaak die door de klant was aangespannen. De klant wilde afgelopen september 7.000 euro overmaken naar cryptoplatform Kraken, als onderdeel van een investering. Rabobank blokkeerde de transactie, waarna er een gesprek tussen de klant en de bank plaatsvond.

De klant vertelde dat een familielid hem hielp en op afstand kon meekijken met zijn bankzaken. Daarop vond de bankmedewerker dat er sprake was van beleggingsfraude. De klant herhaalde meerdere keren dat hij zelf het initiatief had genomen, niet door een derde met een beleggingsvoorstel was benaderd en niet onder druk was gezet of door iemand werd beïnvloed. De bank besloot om de blokkade niet op te heffen en stuurde een nieuwe betaalpas en pincode. Pas na het activeren van de nieuwe betaalpas werd de blokkade opgeheven.

Misgelopen rendement

Volgens de klant is hij als gevolg van de blokkade een rendement van bijna vijfhonderd euro misgelopen. De klant verzocht Rabobank om de schade te vergoeden, maar de bank wil dit niet. Daarop stapte de klant naar het Kifid. Het Kifid stelt dat in de algemene voorwaarden van de Rabobank staat dat de bank bevoegd is om bij vermoeden van fraude een dienst buiten gebruik te stellen, een beveiligingsmiddel te blokkeren en een betaalpas en pincode te blokkeren. Het fraudedetectiesysteem van de bank blokkeerde op basis van een 'bepaald algoritme' de transactie van de klant. Die nam daarop contact op met de bank.

Volgens het Kifid gaf het telefoongesprek dat volgde genoeg redenen voor de bank om de blokkade te handhaven. "Het vermoeden van fraude was niet helemaal ontzenuwd. Dat de consument in het telefoongesprek heeft verklaard dat hij op eigen initiatief handelde, dat er geen sprake was van benadering door een onbekende derde en dat hij ook niet onder druk is gezet of is beïnvloed, betwist de bank niet. In de praktijk blijkt echter dat slachtoffers van (boilerroom)fraude soms een bepaald, door de fraudeur verstrekt, belscript volgen en dat dan later alsnog blijkt dat hij of zij is opgelicht", legt het klachteninstituut uit.

De verklaring van de klant dat een familielid hem hielp en met zijn bankzaken kon meekijken nam het fraudevermoeden niet weg. "Integendeel, het versterkte dat vermoeden. De bank kon de signalen die zij had, de detectie en hulp van een derde die kon meekijken niet zomaar negeren omdat die kunnen duiden op een vorm van (boilerroom)fraude. Voor zover de blokkade achteraf onterecht blijkt te zijn geweest, is het begrijpelijk dat de consument dat als hinderlijk heeft ervaren. Toch is het ook in het belang van de consument als de bank preventief ingrijpt bij een (gerechtvaardigd) vermoeden van fraude", laat het Kifid verder weten.

Niet disproportioneel

Volgens het Kifid is het aan de klant om zorgvuldig met zijn bankgegevens en betaalinstrumenten om te gaan en derden geen toegang tot zijn bankzaken te geven. De maatregel van de bank, om een nieuwe betaalpas en pincode op te sturen en de blokkade te handhaven tot het nieuwe beveiligingsmiddel was geactiveerd, vindt het klachteninstituut in dit geval dan ook niet disproportioneel. Het klachteninstituut oordeelt dat de bank met de blokkade niet toerekenbaar tekortgeschoten is tegenover de klant en stelt dat die geen recht op een schadevergoeding heeft (pdf).