Een 20-jarige man die verdacht werd van bankhelpdeskfraude is wegens de inzet van een lok-opa vrijgesproken. Volgens de rechtbank Amsterdam wist de undercoveragent die zich voordeed als slachtoffer wat de verdachte aan het doen was, en is er daarom geen sprake van oplichting. Naar aanleiding van het grote aantal aangiftes van bankhelpdeskfraude startte de politie begin dit jaar een opsporingsonderzoek om fraudeurs op heterdaad te betrappen.

Als onderdeel van de operatie voerde de politie op phishingsites unieke persoons- en contactgegevens in, die werden aangeleverd door het Team Heimelijk Operaties van de politie. Vervolgens werd gewacht totdat het ingevoerde telefoonnummer werd gebeld. Op 10 maart, een dag nadat de gegevens waren ingevuld, werd een undercoveragent van het Team Heimelijk Operaties gebeld door een oplichter die zich voordeed als bankmedewerker.

De oplichter vertelde de undercoveragent dat die slachtoffer was geworden van phishing, waardoor er een geldbedrag van zijn rekening zou worden overgemaakt naar een rekening in Duitsland. Om dat te voorkomen wilde de oplichter de bankrekening van de undercoveragent blokkeren. Vervolgens werden de persoons-, verzekerings- en bankgegevens van de undercoveragent geverifieerd en vroeg de zogenaamde bankmedewerker of de undercoveragent waardevolle spullen in huis had.

De undercoveragent bevestigde dit, waarop de oplichter hem vroeg om deze spullen samen met de inloggegevens van zijn bankrekening in een enveloppe te doen en mee te geven aan een veiligheidsmedewerker die de spullen vervolgens veilig zou stellen. Nog tijdens het telefoongesprek werd er aangebeld door iemand die door de oplichter werd geïntroduceerd als veiligheidsmedewerker. De undercoveragent gaf de enveloppe vervolgens mee aan de ophaler. Hierop werd de telefoonverbinding verbroken en zijn zowel de ophaler als beller aangehouden. De verdachte was de ophaler en heeft dit ook bekend. Het Openbaar Ministerie meldde afgelopen juli de inzet van lok-opa's en lok-oma's om bankhelpdeskfraude tegen te gaan.

Geen oplichting
Het Openbaar Ministerie had de verdachte aangeklaagd wegens oplichting, maar de man wordt daar door de rechter van vrijgesproken. De rechter wijst naar het Wetboek van Strafrecht waarin staat dat er geen sprake is van oplichting als het slachtoffer, gelet op alle omstandigheden van het geval, waaronder het eigen gedrag en kennis van zaken, had moeten doorzien dat het om oplichting ging.

"In de onderhavige zaak betrof het slachtoffer een undercoveragent die van meet af aan wist dat de door verdachte en zijn medeverdachte(n) gedane mededelingen, zoals die in de tenlastelegging staan omschreven, niet op waarheid berustten. Daaruit volgt dat de undercoveragent niet door de door verdachte en zijn medeverdachte(n) gebruikte oplichtingsmiddelen is bewogen tot afgifte van de bankpas en de waardevolle goederen en het ter beschikking stellen van zijn inloggegevens, persoonsgegevens en bankgegevens", aldus de rechter, die toevoegt dat er geen sprake is van voltooide oplichting en spreekt de verdachte daarvan vrij.

De rechter laat aanvullend weten dat de omstandigheid dat het slachtoffer in deze zaak vanaf het begin wist dat er sprake was van oplichting, op zichzelf niet in de weg staat aan het aannemen van een poging tot oplichting. Het OM heeft de verdachte echter niet aangeklaagd wegens een poging tot oplichting, waardoor de rechtbank zich niet kan uitlaten over de vraag of daar in deze zaak sprake van is.