De Nederlandse regering heeft geen ruimte om voorstellen te steunen waarbij privécommunicatie van burgers verplicht wordt gescand, waaronder via client-side scanning. Dat stelt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid in een reactie op Kamervragen. Nederland gaf eerder steun voor een 'doorstart' van chatcontrole 1.0. Daarnaast zijn in Europa nu onderhandelingen gaande over chatcontrole 2.0.

Chatcontrole 1.0 is de naam voor een tijdelijke Europese uitzondering waardoor techbedrijven chatberichten en 'interpersoonlijke communicatie' van gebruikers massaal op vrijwillige basis mochten scannen. De uitzondering verliep begin april. Onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de EU-lidstaten over een verlenging liepen stuk. Daardoor mochten techbedrijven het verkeer van hun gebruikers niet meer scannen. Mede door een 'coup' van de president van het Europees Parlement, Roberta Metsola, de EU-lidstaten en de Europese Volkspartij is het alsnog gelukt om chatcontrole 1.0 weer in te voeren. De tijdelijke uitzondering blijft tot 2028 van kracht, of totdat er een akkoord over een permanente verordening is bereikt.

Chatcontrole 2.0 is oorspronkelijk een plan van de Europese Commissie waarbij chatapps en andere aanbieders zouden worden verplicht om de content van hun gebruikers te controleren. In Europa wordt al jaren over de invoering onderhandeld. Eén van de discussiepunten betreft verplichte detectie in de vorm van detectiebevelen.

PRO-Kamerlid Kathmann wilde opheldering over de steun van Nederland voor chatcontrole 1.0. "De steun voor verlenging van de interim derogatie betekent niet dat het kabinet voorstander is van iedere vorm van detectie die daarbinnen juridisch mogelijk is. Nederland heeft daarom bij zijn steun expliciet verklaard geen voorstander te zijn van technologie voor de detectie van onbekend materiaal van seksueel kindermisbruik of grooming", reageert de minister.

Van Weel laat verder weten dat onder de voormalige EU-voorzitter Cyprus er verdere voortgang is geboekt in de onderhandelingen over chatcontrole 2.0, met name op de onderdelen verwijder- en blokkeringsbevelen, alsmede de bepalingen over risicobeoordeling, risicobeperkende maatregelen en rapportageverplichtingen. "Het Ierse voorzitterschap zet de onderhandelingen voort, waarbij de focus zal liggen op de artikelen inzake detectiebevelen en het EU-centrum", stelt de bewindsman.

"Kunt u bevestigen dat Nederland zich ten alle tijden en onomwonden zal verzetten tegen voorstellen die het scannen van versleutelde berichten mogelijk maken, al dan niet via een omweg?", vroeg Kathmann ook aan de minister. "Voor Nederland is het duidelijk dat, mede naar aanleiding van de moties van Raan c.s. en Kathmann c.s., geen ruimte bestaat om voorstellen te ondersteunen die: end-to-end encryptie onmogelijk maken, verplichte detectie in de privécommunicatie van alle burgers inhouden; en detectie verplichten in end-to-end versleutelde omgevingen die in de praktijk uitsluitend kunnen worden uitgevoerd door middel van client-side scanning", reageert Van Weel.