image

AIVD waarschuwt organisaties voor risico van 'security-vermijdende insider'

woensdag 28 oktober 2026, 10:50 door Redactie, 3 reacties

De AIVD waarschuwt organisaties vandaag voor de risico's van 'insiders', medewerkers die bewust of onbewust schade kunnen toebrengen aan de belangen van de organisatie waar diegene werkt. Het gaat onder andere om 'security-vermijdende insiders', medewerkers die bewust beveiligingsmaatregelen negeren en zodoende voor schade kunnen zorgen.

Volgens de AIVD blijkt uit veel zaken rondom het risico van insiders dat dezelfde systeemkwetsbaarheden steeds naar voren komen. "Het is belangrijk dat organisaties en bedrijven voldoende maatregelen treffen om zich te beschermen tegen dreigingen van binnenuit", aldus de inlichtingendienst. In een nieuwe publicatie beschrijft de dienst verschillende soorten insiders. Het kan dan gaan om medewerkers die zich bewust bezighouden met zaken als spionage, sabotage en corruptie.

Daarnaast zijn er volgens de dienst 'niet-intentionele insiders'. Het gaat dan om medewerkers die onbewust schade toebrengen aan de organisatie waarvoor die persoon werkt of heeft gewerkt. Dit kan bijvoorbeeld doordat deze persoon in zijn of haar werk onzorgvuldig, onwetend of security-vermijdend is. Zo is de security-vermijdende insider iemand die de regels wel kent, maar besluit om zich er niet aan te houden bij het uitvoeren van zijn of haar werkzaamheden.

"De security-vermijdende insider heeft niet bewust het doel om schade aan zijn/haar organisatie toe te brengen maar dit kan wel een effect zijn van het negeren van de geldende beveiligingsmaatregelen", aldus de uitleg van de AIVD. Als voorbeeld wordt iemand genoemd die uit gemakzucht bewust vertrouwelijke gesprekken voert op plekken die niet daarvoor geschikt zijn. Bijvoorbeeld het bespreken van bedrijfsgevoelige of staatsgeheime informatie in het openbaar vervoer met een collega.

In de publicatie noemt de AIVD verschillende zaken die organisaties kunnen nemen om de risico's van insiders tegen te gaan. Het gaat onder andere om het nemen van fysieke maatregelen, zoals risico-gebaseerde compartimentering van werkgebieden op basis van het need-to-be-principe en multifactorauthenticatie voor fysieke toegang tot gevoelige werkgebieden. Ook noemt de dienst organisatorische maatregelen zoals beveiligingsbeleid, gedragscodes, een clean desk policy en bewustwording.

Verder moet er voldoende aandacht zijn voor het aanpassen van rechten bij functiewisseling, uitdiensttreding of langdurige ziektetrajecten waarin de medewerkers niet aan het werk zijn. Zo moeten organisaties de autorisaties, rechten en plichten van medewerkers direct aanpassen bij een functieovergang of uitdiensttreding. Tevens pleit de AIVD voor het (periodiek) controleren of de autorisaties van medewerkers nog aansluiten op hun werkzaamheden.

Reacties (3)
Vandaag, 11:07 door Anoniem
Inderdaad. Juist in een maatschappij waar dit actief wordt gecultiveerd is het belangrijk om een plan-B te hebben. Geldt niet alleen voor organisaties. Altijd denken in termen van least privilege met alles wat je doet. Less is more.
Vandaag, 11:11 door Anoniem
Je zou haast kunnen zeggen dat dit ook voornamelijk uitzendkrachten zijn, die er tijdelijk werken voor de laagste loontjes.
Vandaag, 11:16 door EersteEnigeEchte M.J. - EEEMJ - Bijgewerkt: Vandaag, 11:17
Wanneer gaat de AIVD nu eindelijk eens constateren dat de manier waarop administratieve (bedrijfs)processen worden gedigitaliseerd en digitaal georganiseerd, LEIDT tot de creatie van wat de AVID "security-vermijdende insiders" noemt, maar wat in feite gewoon mensen zijn die niet de kadaverdiscipline en extra stress en stroperigheid kunnen opbrengen die deze nieuwe, zogenaamd "efficiëntere" systemen van medewerkers eisen.

Het probleem ligt niet bij de medewerkers, maar bij de hebzucht en kortzichtigheid van de organisatieleiding die financiële kosten wil besparen en de rekening daarvoor, zonder loonsverhoging, neerlegt bij medewerkers, in de vorm van steeds meer extra hoepels waar die medewerkers doorheen moeten springen en steeds meer stress over "veiligheid" en "bedreigingen" die deze medewerkers moeten ondergaan.

De AIVD vindt dat de door de organisatie (d.w.z. de leiding daarvan) aldus gecreëerde, extra risico's vervolgens weer tegengegaan moeten worden met nog meer controle over en beperking van de handelingsvrijheid van medewerkers, en dus nog minder vrijheidsgraden voor hen bij de uitvoering van hun werk. De indirecte kosten die dergelijke extra stress en extra "veiligheids-overhead" met zich meebrengen voor organisaties, die vergeet de AIVD kennelijk liever.

Het is alsof de AIVD wil dat elke organisatie een soort kleine, bureaucratische, paranoïde (in de zin van angstige, zero-trust) Sovjet-Unie wordt met een soort "veiligheids-vijfjarenplannen". We weten uit de geschiedenis allemaal hoe het met de logge, inflexibele Sovjet-Unie is afgelopen.

Ooit was de voorganger van de AIVD, de BVD, bedoeld om ons en onze vrijheid tegen de Sovjet-Unie te beschermen, niet om ons aan te zetten om zelf een archipelago van "gecompartimentaliseerde" Sovjet-achtige organisaties te worden, waarin collega's elkaar alleen nog kunnen bezoeken "op basis van het need-to-be-principe", gecontroleerd via bijv. vingerafdrukken of andere biometrische gegevens zoals voorheen alleen gebruikelijk bij kerncentrales of de centrale kluis van De Nederlandsche Bank. Wat voor wereld wil de AIVD ons aanmoedigen om te creëren? Een dystopie?

Wanneer gaat men zich eindelijk realiseren dat dit een doodlopende weg is? Pas wanneer Nederland en Europa volledig zijn vastgelopen in een autoritaire, dwingende, angstpsychotische bureaucratie waarin elke levensvreugde van zowel werkenden als werklozen uit de mensen wordt geperst en wordt geconsumeerd door een wildgegroeide bureaucratie van statelijke èn nominaal "private" veiligheidsapparatsjiks? Waarbij de AIVD zelf het "neusje van de veiligheidszalm" vormt, oftewel de "creme-de-la-creme" van een alles verstikkend en alles overheersend cyberveiligheidsestablishment?

M.J.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.