image

Kamervragen over risico's van Chinese meetsensoren in slimme meters

vrijdag 2 januari 2026, 12:50 door Redactie, 28 reacties

Opnieuw zijn er in de Tweede Kamer vragen gesteld over de risico's van Chinese meetsensoren in slimme meters, waaronder de gevolgen voor burgers die dit jaar verplicht hun analoge meter moeten vervangen. De Telegraaf meldde eerder deze week dat de regionale netbeheerders Alliander, Enexis en Stedin een opdracht voor deze sensoren hebben gegund aan onder meer het Chinese Kaifa Technology, waarin het staatsbedrijf China Electronics Corporation een meerderheidsbelang heeft.

De opdracht betreft sensorcomponenten voor miljoenen nieuwe meters. Netbeheer Nederland laat tegenover De Telegraaf weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen en er al producten van Kaifa in gebruik zijn. Daarnaast zegt Netbeheer Nederland ook geregeld audits uit te voeren. "Dit is een meetsensor en bevat geen schakelaar of telecommunicatietechnologie. Er is in deze audits nooit iets naar voren gekomen."

Het artikel leidde al tot Kamervragen van D66, CDA, VVD en ChristenUnie. Nu heeft ook JA21 om opheldering aan demissionair ministers Van Oosten van Justitie en Veiligheid en Hermans van Klimaat gevraagd. Zo wil Kamerlid Van den Berg weten welke onderdelen van de slimme meter uit China komen en welke onderdelen in Nederland en de Europese Unie worden geproduceerd of geassembleerd. De bewindslieden moeten ook duidelijk maken of ze slimme meters, gezien hun rol in netbeheer en gegevensverwerking, onderdeel van vitale infrastructuur of “kritieke ketencomponenten" vinden.

Van Oosten en Hermans zijn ook gevraagd of ze kunnen uitsluiten dat via de Chinese sensoren manipulatie van meetwaarden, aanvallen op de toeleveringsketen of ongeautoriseerde toegang tot meterdata mogelijk is. "Zo nee, zijn er mitigatieplannen aanwezig door het Rijk dan wel de netbeheerders, die de risico’s zoveel als mogelijk beperken?", vraagt Van den Berg verder.

De ministers moeten daarnaast laten weten hoe ze borgen dat burgers niet worden gedwongen een meter te accepteren waarvan de risico’s niet transparant zijn beoordeeld, aangezien de Energiewet sinds gisteren is ingegaan en de vervanging van analoge meters verplicht maakt. Er kan worden gekozen uit een digitale meter of een slimme meter, die automatisch gegevens doorstuurt.

Het JA21-Kamerlid vraagt aanvullend welke scenario’s zijn uitgewerkt voor het geval leveringen, onderhoud en updates vanuit China wegvallen door geopolitieke spanningen, en welke alternatieve leveranciers in dat geval beschikbaar zijn. Daarnaast wil Van den Berg een kader voor vertrouwde leveranciers voor vitale energiecomponenten, waaronder slimme meters. De ministers hebben drie weken om met een reactie te komen.

Reacties (28)
02-01-2026, 14:11 door Anoniem
Ik lees steeds, Chinese "Kafkaiaanse" Technologie: beklemmend, beangstigend, bedreigend; met name met betrekking tot vereenzaming en machteloze onderworpenheid aan hogere bureaucratische instanties.
02-01-2026, 14:16 door Anoniem
De discussie over slimme meters wordt nu gevoerd alsof het gaat om herkomst of intentie. Maar dat is de verkeerde vraag. De wezenlijke vraag is deze: kunnen wij een digitaal product dat twintig jaar in onze vitale infrastructuur hangt, gedurende die hele levensduur technisch afdwingen veilig houden?
Precies dát is waar de Cyber Resilience Act over gaat. Niet over wie we vertrouwen, maar over wat aantoonbaar beheersbaar is: updates, kwetsbaarheden, transparantie, exit-opties. Als we bij slimme meters genoegen nemen met formele compliance bij levering, maar geen grip hebben op firmware, keys en ondersteuning over tien of vijftien jaar, dan is het geen geopolitiek risico dat ons kwetsbaar maakt — dan is het onze eigen aannames. En misschien is dát wel de echte test van digitale weerbaarheid: niet of technologie vandaag werkt, maar of we morgen nog durven toe te geven dat we afhankelijk zijn van wat we niet meer kunnen sturen.

Misschien zouden de betrokkenen, niet als waarschuwing maar als oefening in verbeeldingskracht, Black-out eens moeten lezen — niet om de hack te begrijpen, maar om te zien wat er gebeurt wanneer aannames, afhankelijkheden en verantwoordelijkheden elkaar precies missen. Dat raakt de vraag van Oosten en Hermans

Overigens hoeft van den Berg niet te vragen naar een kader, want dat is er dus al.
02-01-2026, 16:55 door Anoniem
Er zijn meerdere gevallen bekend van vermoedelijke hardware-manipulatie in Chinese apparatuur voor de energiesector (bijv. de omstreden Chinese transformatoren in de VS in 2019–2021 waar Sandia Labs hardware vond waarmee de transformator op afstand uitgeschakeld kon worden). Dus het is zeker geen science fiction.

De Chinese National Intelligence Law (2017) verplicht bedrijven om mee te werken aan inlichtingenwerk.
Dus de zorgen zijn zeker terecht hier.
02-01-2026, 18:09 door Anoniem
Door Anoniem: Misschien zouden de betrokkenen, niet als waarschuwing maar als oefening in verbeeldingskracht, Black-out eens moeten lezen
Bedoel je een van de boeken die hier staat:
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout#Novels
en zo ja welke, of misschien iets anders?
03-01-2026, 09:09 door Anoniem
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.
03-01-2026, 13:26 door Anoniem
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.
Zullen we beginnen met De Telegraaf niet meer te lezen? :P Dan worden we iets minder gemanipuleerd.
03-01-2026, 13:52 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: Misschien zouden de betrokkenen, niet als waarschuwing maar als oefening in verbeeldingskracht, Black-out eens moeten lezen
Bedoel je een van de boeken die hier staat:
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout#Novels
en zo ja welke, of misschien iets anders?
kdenk zomaar deze https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout_(Elsberg_novel) als het lezen betreft! De verfilming/mini-serie ervan die ik in het wiki-lijstje mis : https://www.imdb.com/title/tt11470588
andere films gerelateerd aan onderwerp:
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout_(2007_film)
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout_(2010_film) , moviemeter https://www.moviemeter.nl/film/93533
dan laat ik wel de ru film uit 2019 weg, die raakt kant noch wal, ofwel Slecht!
03-01-2026, 14:23 door Anoniem
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.
03-01-2026, 15:09 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem: Misschien zouden de betrokkenen, niet als waarschuwing maar als oefening in verbeeldingskracht, Black-out eens moeten lezen
Bedoel je een van de boeken die hier staat:
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout#Novels
en zo ja welke, of misschien iets anders?
kdenk zomaar deze https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout_(Elsberg_novel) als het lezen betreft! De verfilming/mini-serie ervan die ik in het wiki-lijstje mis : https://www.imdb.com/title/tt11470588
andere films gerelateerd aan onderwerp:
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout_(2007_film)
https://en.wikipedia.org/wiki/Blackout_(2010_film) , moviemeter https://www.moviemeter.nl/film/93533
dan laat ik wel de ru film uit 2019 weg, die raakt kant noch wal, ofwel Slecht!

Oneens, over de Russische film, maar die is wel errug....Russisch.... en als film een camp-hit in het SF genre. Online game bij de film was ook goed.

Russen zijn Europeanen, een mentaliteit in de Westerse wereld die afwijkt van de West-Europese, maar toch herkenbaar. Russen, ook Sovjets, zijn in sommige fantasie en verbeelding invloedrijk geweest in het Westen. Om ons nou schatplichtig aan ze te noemen gaat mij wat te ver, maar de Russische ziel je in die film en het scenario terug. Bekijk het met argwaan, serieuze argwaan.

Kijk, Elsberg wist zijn idee met zijn achtergrond als reclameman, wel goed te verkopen, maar die Russen maakten er weer iets Russisch van.
03-01-2026, 17:53 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.
Zullen we beginnen met De Telegraaf niet meer te lezen? :P Dan worden we iets minder gemanipuleerd.
Is een verwijzing naar https://www.security.nl/posting/919293/Kamer+wil+opheldering+over+Chinese+sensoren+in+slimme+meters
Dus security.nl moet volgens jou dan de Telegraaf ook maar niet meer aanhalen?
Wat een onzin, gewoon meerdere kranten lezen en je gezonde verstand blijven gebruiken.
03-01-2026, 18:15 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.
Dat klopt en dat is in de jaren 90 van de vorige eeuw ingezet door al die slimmeriken in Europa. We zouden een kennis economie worden en alle fabricage zou in lage lonen landen gebeuren en al heel snel werd duidelijk dat we wel erg afhankelijk werden toen in Azië een geheugenbank fabriek afbrandde en wereldwijd leveringsproblemen ontstonden en zo zijn er nog een paar van zulke akkefietjes geweest.
Zonnepaneelfabrieken in Europa zijn door Chinese subsidie op eigen producten om zeep geholpen en zo zijn er nog wel een paar voorbeelden te noemen.
Nu zijn we jaren verder en er is nog steeds niets van geleerd en blijft men maar vooral Chinese troep kopen.
En wat betreft die kenniseconomie, dat zijn we ook niet echt geworden dus tel uit je winst.
04-01-2026, 14:31 door Anoniem
Maar bepaalde zaken worden in ons westen niet meer gedaan.

Wat we verloren, ging naar elders, o.a. het Rijk van het Midden.

Als dat ons in ons achterwerk komt bijten, is dat wel onze eigen stomme schuld.
04-01-2026, 15:46 door Anoniem
Alsof het binnenwandelen van digitale Chinese sensor in de meterkast, hetzelfde is als het volksbevrijdingsleger.
04-01-2026, 16:36 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.
Dat klopt en dat is in de jaren 90 van de vorige eeuw ingezet door al die slimmeriken in Europa. We zouden een kennis economie worden en alle fabricage zou in lage lonen landen gebeuren en al heel snel werd duidelijk dat we wel erg afhankelijk werden toen in Azië een geheugenbank fabriek afbrandde en wereldwijd leveringsproblemen ontstonden en zo zijn er nog een paar van zulke akkefietjes geweest.
Zonnepaneelfabrieken in Europa zijn door Chinese subsidie op eigen producten om zeep geholpen en zo zijn er nog wel een paar voorbeelden te noemen.
Nu zijn we jaren verder en er is nog steeds niets van geleerd en blijft men maar vooral Chinese troep kopen.
En wat betreft die kenniseconomie, dat zijn we ook niet echt geworden dus tel uit je winst.

Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis.

In China verhouden en kennis en leren, zich heel anders tot elkaar dan in Nederland. Maar zelfs dat "weten" jullie niet. Hoe zou dat nou komen?
04-01-2026, 17:49 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.
Dat klopt en dat is in de jaren 90 van de vorige eeuw ingezet door al die slimmeriken in Europa. We zouden een kennis economie worden en alle fabricage zou in lage lonen landen gebeuren en al heel snel werd duidelijk dat we wel erg afhankelijk werden toen in Azië een geheugenbank fabriek afbrandde en wereldwijd leveringsproblemen ontstonden en zo zijn er nog een paar van zulke akkefietjes geweest.
Zonnepaneelfabrieken in Europa zijn door Chinese subsidie op eigen producten om zeep geholpen en zo zijn er nog wel een paar voorbeelden te noemen.
Nu zijn we jaren verder en er is nog steeds niets van geleerd en blijft men maar vooral Chinese troep kopen.
En wat betreft die kenniseconomie, dat zijn we ook niet echt geworden dus tel uit je winst.

Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis.

In China verhouden en kennis en leren, zich heel anders tot elkaar dan in Nederland. Maar zelfs dat "weten" jullie niet. Hoe zou dat nou komen?


Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis
Als je de geschiedenis bekijkt is dat niet zo geweest.
04-01-2026, 18:25 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.
Dat klopt en dat is in de jaren 90 van de vorige eeuw ingezet door al die slimmeriken in Europa. We zouden een kennis economie worden en alle fabricage zou in lage lonen landen gebeuren en al heel snel werd duidelijk dat we wel erg afhankelijk werden toen in Azië een geheugenbank fabriek afbrandde en wereldwijd leveringsproblemen ontstonden en zo zijn er nog een paar van zulke akkefietjes geweest.
Zonnepaneelfabrieken in Europa zijn door Chinese subsidie op eigen producten om zeep geholpen en zo zijn er nog wel een paar voorbeelden te noemen.
Nu zijn we jaren verder en er is nog steeds niets van geleerd en blijft men maar vooral Chinese troep kopen.
En wat betreft die kenniseconomie, dat zijn we ook niet echt geworden dus tel uit je winst.

Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis.

In China verhouden en kennis en leren, zich heel anders tot elkaar dan in Nederland. Maar zelfs dat "weten" jullie niet. Hoe zou dat nou komen?


Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis
Als je de geschiedenis bekijkt is dat niet zo geweest.

Kom maar op met je geschiedenisles. Beschrijf de golfbewegingen.
04-01-2026, 20:23 door Valheru
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.

Je hebt grotendeels gelijk maar wel een klein detail, toen het Suez kanaal dichtzat en de helft van de NL winkels hun schappen niet gevuld konden houden omdat het transport vanuit China op zijn gat lag had de Action geen leveringsproblemen wat in mijn ogen toch suggereert dat zij minder uit China halen dan veel van hun concurrenten.
04-01-2026, 22:09 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.
Dat klopt en dat is in de jaren 90 van de vorige eeuw ingezet door al die slimmeriken in Europa. We zouden een kennis economie worden en alle fabricage zou in lage lonen landen gebeuren en al heel snel werd duidelijk dat we wel erg afhankelijk werden toen in Azië een geheugenbank fabriek afbrandde en wereldwijd leveringsproblemen ontstonden en zo zijn er nog een paar van zulke akkefietjes geweest.
Zonnepaneelfabrieken in Europa zijn door Chinese subsidie op eigen producten om zeep geholpen en zo zijn er nog wel een paar voorbeelden te noemen.
Nu zijn we jaren verder en er is nog steeds niets van geleerd en blijft men maar vooral Chinese troep kopen.
En wat betreft die kenniseconomie, dat zijn we ook niet echt geworden dus tel uit je winst.

Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis.

In China verhouden en kennis en leren, zich heel anders tot elkaar dan in Nederland. Maar zelfs dat "weten" jullie niet. Hoe zou dat nou komen?


Kenniseconomie en Nederlanders, dat is een contradictio in terminis
Als je de geschiedenis bekijkt is dat niet zo geweest.

Kom maar op met je geschiedenisles. Beschrijf de golfbewegingen.
Sla de geschiedenisboeken open en ga zelf op onderzoek welke uitvindingen uit Nederland komen. Maar vooruit ik zal het je enigszins makkelijk maken maar dan hoor ik graag waarom je vindt dat ‘Kenniseconomie en Nederlanders een contradictio in terminis’ is.
https://www.bnnvara.nl/dewerelddraaitdoor/artikelen/wereldberoemde-nederlandse-uitvindingen
04-01-2026, 22:24 door Anoniem
Door Valheru:
Door Anoniem:
Door Anoniem:
De Telegraaf laat weten dat de aanbesteding via Europese richtlijnen is verlopen
Zullen we eens starten met die aanbestedingen Europees te houden zodat werkgelegenheid binnen Europa gegarandeerd kan worden i.p.v. bijv. China?
Lijkt me heel wat gezonder.

China was goedkoper.
Daar wijkt alles voor.
Ook wij Nederlands die veel kopen bij de Action en Alibaba en Shein.
En electrische auto’s zoals Byod o.i.d.
Die paar meters maken dan niet veel meer uit.
Daarom ook het pleidooi van Draghi laatst voor investeringen in Industrien waar Europa in de toekomst geld mee kan verdienen.
Want we stevenen af op een ramp.

Je hebt grotendeels gelijk maar wel een klein detail, toen het Suez kanaal dichtzat en de helft van de NL winkels hun schappen niet gevuld konden houden omdat het transport vanuit China op zijn gat lag had de Action geen leveringsproblemen wat in mijn ogen toch suggereert dat zij minder uit China halen dan veel van hun concurrenten.

Nee dat was waarschijnlijk meer mazzel dat hun contsiners niet toevallig door die kurk werden gestopt. Na een paar dagen gingen er al schepen om afrika heen.
04-01-2026, 22:36 door Anoniem
De sensor is een ding, het platform er achter is meer zeggend. Het platform achter de sensor is de router/modem in de smart meter.
Bij de smart meters is daar meer controle dan het sensorplatform van tesla bmw, mercedes,lynk&co, byd etc.
Bij die telefoons met wielen is de fabrikant de eigenaar van alles.
Alleen de bestuurder betaald zowel geld, privacy, data...

Dat een fabrikant een (al of niet verplicht) een dealtje met de eigen overheid heeft kan betekenen dat je ook meewerkt aan de uitverkoop van data over je eigen land.
05-01-2026, 08:47 door Anoniem
...vanuit China op zijn gat lag had de Action geen leveringsproblemen wat in mijn ogen toch suggereert dat zij minder uit China halen dan veel van hun concurrenten.

Doe je ogen dan ook ff de kost geven aan chatgpt!

Action kan over een breed netwerk van leveranciers beschikken, waardoor ze flexibeler zijn in het verkrijgen van producten vanuit andere locaties. Hierdoor kunnen ze alternatieve transportroutes inschakelen.

Voorraadbeheer
De keten kan optimaal zijn ingericht met voldoende veiligheidsvoorraden. Dit houdt in dat er vooraf genoeg voorraad was om aan de vraag te voldoen, zelfs tijdens verstoringen.

Aangepaste Logistiek
Action kan gebruikmaken van alternatieve transportmethoden, zoals vrachtwagens, schepen via andere routes of luchttransport, om producten tijdig op de markt te krijgen.

Flexibele Inkoopstrategieën
Met een proactieve inkoopstrategie en timing kan Action ervoor zorgen dat ze hun voorraden tijdig aanvullen, ongeacht externe gebeurtenissen.

Grote Aankopen en Contracten
Langlopende contracten en bulkkoopovereenkomsten met leveranciers kunnen ervoor zorgen dat Action prioriteit krijgt bij de aanlevering, ongeacht verstoringen.
Regionale Distributiecentra

Als Action goed functionerende regionale distributiecentra heeft, kunnen ze producten efficiënter herverdelen, wat kan helpen om tekorten te vermijden.

om daarmee de suggestie te wekken dat je één paar ogen -met mogelijke tunnelvisie- niet blindelings als eindconclusie kan aanvarden!

OT
Als onze -digibete, technofobe- politici nu sensors gaan wantrouwen dan kunnen we beter alles waar een stekker aan zit wel bij de vuilnis neer zetten.
En dan hier in een reactie te lezen dat een sensor veel informatie kan bevatten¿¿¿ , mischien nog politieke ambities !?
05-01-2026, 13:56 door Anoniem
Dit artikel laat zien waarom politici en cyberdreiging geen sterke combinatie zijn voor een inhoudelijke discussie. De Kamervragen richten zich op Chinese slimme meters en mogelijke manipulatie van meetdata, terwijl dat bij slimme meters in de praktijk vaak niet het grootste risico is. Het uitvallen of doelbewust uitschakelen van meet- en communicatiefuncties van slimme meters vormt een directer en operationeel kritischer risico voor netbeheer en marktprocessen, en daar is geen sluitende garantie tegen te geven, ongeacht leverancier of land van herkomst. Door de discussie te beperken tot datamanipulatie en nationaliteit blijft het werkelijke cyber-fysieke risico van slimme meters onderbelicht.
05-01-2026, 16:01 door wimton
De netbeheerders laten hun apparatuur door "European Network for Cyber Security" in Den Haag onderzoeken. Ik had beroepsmatig met ze te maken en ze lijken zeer vakbekwaam. Zie WELMEC voor de eisen. De architectuur is zo, dat componenten die je niet vertrouwt de boel niet kunnen verzieken. Een Chinees modem wat alleen versleutelde data doorstuurt, so what?
Betreft sensoren: de smart meter software is in 2 delen gesplitst: het "ijkrechtelijk relevante deel" en de "rest". De rest kan remote geupdate worden, maar de update moet een geldige digitale handtekening van de fabrikant hebben. De verspreiding van de update is weer een taak van de netbeheerder, en die doet dat pas na een grondige kwaliteitscontrole.

Op afstand de stroom uitschakelen wordt in Nederland niet gedaan. Of de hele schakelaar is afwezig (bespaart weer 10 euro), of de firmware die deze schakelaar bestuurt is niet meegecompileerd.

Als de meter niet meer functioneert, stuur het elektriciteitsbedrijf gewoon een rekening op basis van het geextrapoleerde gebruik en als de meter leverancier niet met een oplossing en een goede verklaring komt, kunnen ze de tent sluiten.
Disclaimer: ik heb 11 jaar voor Landis + Gyr gewerkt, een van de grote fabrikanten van smart meters.
05-01-2026, 16:57 door Anoniem
Door wimton: De netbeheerders laten hun apparatuur door "European Network for Cyber Security" in Den Haag onderzoeken. Ik had beroepsmatig met ze te maken en ze lijken zeer vakbekwaam.

Dat moge zo zijn - maar als de vraagstelling een bepaalde (/beperkte) scope heeft kunnen vakbekwame personen of instituten toch "het gevraagde" antwoord geven zonder het heel relevant is .

Er kan best een verschil tussen "het is een heel veilig apparaat" , en bijvoorbeeld "het voldoet aan de eis om data AES-encrypted te versturen" .

An sich is AES encryptie erg prima - maar (on)veiligheid bestaat uit meer dan het gebruiken van een goed algorithme.
Mogelijk wordt de sleutel voorspelbaar gecreeerd, of zijn er een massa APIs met bugs (zoals allerhande firewall producten).

Helaas is "veiligheid" ontzettend moeilijk meetbaar of testbaar . Er zijn een aantal basis criteria , maar het vinden van de _af_wezigheid van security relevante bugs is moeilijk.

Ik ken verder de eisen niet - maar wil toch opmerken dat sommige (andere) test/onderzoek instituten wel eens beperkt geweest zijn .
(je kunt denken aan allerlei automotive test centra die het diesel-sjoemel verhaal NIET naar boven brachten, hoewel er toch echt wel wat te verdenken was )


Zie WELMEC voor de eisen. De architectuur is zo, dat componenten die je niet vertrouwt de boel niet kunnen verzieken. Een Chinees modem wat alleen versleutelde data doorstuurt, so what?

Je kunt bezorgd zijn of zo'n modem 'on demand' het metergedrag veranderd - of afwijkende data gaat sturen .


Betreft sensoren: de smart meter software is in 2 delen gesplitst: het "ijkrechtelijk relevante deel" en de "rest". De rest kan remote geupdate worden, maar de update moet een geldige digitale handtekening van de fabrikant hebben. De verspreiding van de update is weer een taak van de netbeheerder, en die doet dat pas na een grondige kwaliteitscontrole.

Ook hier is het _ontzettend moeilijk_ om malicious features bij testen te vinden, als de 'af-fabriek' en subtiel toegevoegd zijn.


Op afstand de stroom uitschakelen wordt in Nederland niet gedaan. Of de hele schakelaar is afwezig (bespaart weer 10 euro), of de firmware die deze schakelaar bestuurt is niet meegecompileerd.

De firmware is toch het deel dat remote ge-update kan worden ?


Als de meter niet meer functioneert, stuur het elektriciteitsbedrijf gewoon een rekening op basis van het geextrapoleerde gebruik en als de meter leverancier niet met een oplossing en een goede verklaring komt, kunnen ze de tent sluiten.
Disclaimer: ik heb 11 jaar voor Landis + Gyr gewerkt, een van de grote fabrikanten van smart meters.

Thx, dan heb je in elk geval een goed beeld hoe jullie het deden.
Werden er bij jullie ook apparaten van de concurrenten geanalyseerd ?
05-01-2026, 19:16 door Anoniem
Lang geleden hebben wij besloten om bijna alles lekker goedkoop in de PRC te laten produceren.
Nu zijn we totaal afhankelijk van China voor de productie van veel van wat we nodig hebben.
Verslaan kunnen we hen niet meer en nu is het misschien beter dat we ons met de Chinezen verenigen.
In deze wereld waar het recht van de sterkste geldt en je oude vrienden je in de steek laten is het van levensbelang om niet met alle grootmachten ruzie te hebben.
Een goede samenwerking met China is in het belang van Nederland en Europa.
Laten we de waarschuwing van Trump ter harte nemen.
Volgens hem staat Europa op omvallen.
Hopelijk kunnen we het tij nog keren als we de Chinezen de hand schudden en vriendschap sluiten.
06-01-2026, 13:46 door Anoniem
Door Anoniem: Lang geleden hebben wij besloten om bijna alles lekker goedkoop in de PRC te laten produceren.
Nu zijn we totaal afhankelijk van China voor de productie van veel van wat we nodig hebben.
Verslaan kunnen we hen niet meer en nu is het misschien beter dat we ons met de Chinezen verenigen.
In deze wereld waar het recht van de sterkste geldt en je oude vrienden je in de steek laten is het van levensbelang om niet met alle grootmachten ruzie te hebben.
Een goede samenwerking met China is in het belang van Nederland en Europa.
Laten we de waarschuwing van Trump ter harte nemen.
Volgens hem staat Europa op omvallen.
Hopelijk kunnen we het tij nog keren als we de Chinezen de hand schudden en vriendschap sluiten.

Staat het ook, omdat ze vonden nog een oude schuld moesten betalen, aan de verkeerde. Wilders en zijn "dream team" konden hun geluk niet op, toen ze Rutte zijn promotie naar de Nato konden verzilveren in verkiezingswinst, met een AIVD-er aan het roer nog wel.

Ik moet toegeven, in die tijd, 22-23, luisterde ik ook naar de verkeerde radiozender. Gewoon omdat ik toen niet wist wat ik nu weet, en van inzicht en mening veranderd ben.

Zouden best meer mensen mogen doen. Mentaal in beweging blijven.
07-01-2026, 00:27 door wimton

Dat moge zo zijn - maar als de vraagstelling een bepaalde (/beperkte) scope heeft kunnen vakbekwame personen of instituten toch "het gevraagde" antwoord geven zonder het heel relevant is .

Er kan best een verschil tussen "het is een heel veilig apparaat" , en bijvoorbeeld "het voldoet aan de eis om data AES-encrypted te versturen" .

An sich is AES encryptie erg prima - maar (on)veiligheid bestaat uit meer dan het gebruiken van een goed algorithme.
Mogelijk wordt de sleutel voorspelbaar gecreeerd, of zijn er een massa APIs met bugs (zoals allerhande firewall producten).
Het gebuikelijke proces is dat elke meter unieke sleutels krijgt. Wij hadden een Thales HSM bij de productielijn als random generator. Een kopie van de sleutel gaat versleuteld naar de klant. Als de klant de boel niet vertrouwd, kan hij de sleutels door zijn eigen vervangen. De meters in Europa gebruiken het DLMS protocol, wat een erg kleine aanvalsmogelijkheid geeft. Zie de afstudeerscriptie van Weith van de TUE.

Helaas is "veiligheid" ontzettend moeilijk meetbaar of testbaar . Er zijn een aantal basis criteria , maar het vinden van de _af_wezigheid van security relevante bugs is moeilijk
Het niveau van de veiligheidstesten is ongeveer Common Criteria EAL4, een beetje vergelijkbaar met een betaalterminal.

Ik ken verder de eisen niet - maar wil toch opmerken dat sommige (andere) test/onderzoek instituten wel eens beperkt geweest zijn .
(je kunt denken aan allerlei automotive test centra die het diesel-sjoemel verhaal NIET naar boven brachten, hoewel er toch echt wel wat te verdenken was )
n er bij jullie ook apparaten van de concurrenten geanalyseerd ?
Ik heb er nooit naar gekeken. De voorschriften zijn zo duidelijk dat je niet veel vrijheid hebt, en dan zijn er nog beperkingen aan BOM kosten en energieverbruik.
07-01-2026, 00:55 door Anoniem
Door wimton:
[..]
Het gebuikelijke proces is dat elke meter unieke sleutels krijgt. Wij hadden een Thales HSM bij de productielijn als random generator. Een kopie van de sleutel gaat versleuteld naar de klant. Als de klant de boel niet vertrouwd, kan hij de sleutels door zijn eigen vervangen. De meters in Europa gebruiken het DLMS protocol, wat een erg kleine aanvalsmogelijkheid geeft. Zie de afstudeerscriptie van Weith van de TUE.

Bedankt - ziet er erg lezenswaardig uit.
https://pure.tue.nl/ws/files/46962657/773263-
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.