image

PO-Raad wil alternatief voor Amerikaanse chatbots in het funderend onderwijs

vrijdag 27 maart 2026, 17:07 door Redactie, 4 reacties

De PO-Raad wil dat er een veilig alternatief komt voor Amerikaanse chatbots in het funderend onderwijs. Dat stelt de organisatie in een position paper dat in aanloop naar een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer is gepubliceerd. Het rondetafelgesprek gaat over AI in het funderend onderwijs. De PO-Raad is de sectorvereniging voor het primair onderwijs en behartigt de belangen van schoolorganisaties.

Volgens de PO-Raad werken basisscholen al langere tijd met AI via adaptieve leermiddelen. Hierin wordt het niveau van opdrachten automatisch aangepast aan de eerder gegeven antwoorden van de leerling. "Generatieve AI voegt daar een nieuwe, minder gecontroleerde laag aan toe", zo laat het position paper weten. "Het is goed om onderscheid te maken tussen educatieve AI-leermiddelen en algemene generatieve AI (zoals ChatGPT en Gemini). Waar de eerste categorie specifiek is ontwikkeld voor het onderwijs (en de impact beter is onderzocht), is dat voor generatieve AI niet het geval."

De PO-Raad stelt dat generatieve AI de kwaliteit van leermiddelen kan verbeteren, maar niet automatisch bijdraagt aan een beter leerproces. Zo wordt er gewezen naar een recent OESO-onderzoek dat waarschuwt voor een te groot vertrouwen in AI, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van leervaardigheden. Ook wordt er gewezen naar onderzoek waaruit blijkt dat het gebruik van generatieve AI leerlingen op korte termijn kan helpen, maar dat zij slechter presteren als zij er geen gebruik meer van mogen maken.

Een ander probleem dat de PO-Raad in het position paper noemt is dat veel scholen grotendeels afhankelijk zijn van commerciële, Amerikaanse chatbots zoals ChatGPT en Gemini. "De vraag is in hoeverre publieke waarden als privacy, transparantie en veiligheid hier goed gewaarborgd zijn", aldus de sectorvereniging. Die pleit voor de ontwikkeling van een publieke AI-hub voor het funderend onderwijs als veilig alternatief.

Er zijn inmiddels verschillende initiatieven gestart, zoals een niet-commercieel Nederlands taalmodel en een platform dat een 'veilige schil' voor bestaande commerciële en open-sourcetaalmodellen vormt. Scholen in het primair en voorgezet onderwijs kunnen hier geen gebruik van maken. "Dit is lastig te rechtvaardigen, aangezien het po en vo samen circa 2,4 miljoen leerlingen omvatten. Het is van belang dat deze leerlingen niet pas op latere leeftijd toegang krijgen tot veilige en verantwoorde AI-modellen", stelt de PO-Raad.

Reacties (4)
27-03-2026, 21:30 door Anoniem
Een ander probleem dat de PO-Raad in het position paper noemt is dat veel scholen grotendeels afhankelijk zijn van commerciële, Amerikaanse chatbots zoals ChatGPT en Gemini. "De vraag is in hoeverre publieke waarden als privacy, transparantie en veiligheid hier goed gewaarborgd zijn", aldus de sectorvereniging. Die pleit voor de ontwikkeling van een publieke AI-hub voor het funderend onderwijs als veilig alternatief.

Al vijfentwintig jaar is automatisering in het onderwijs, als een te dure onderwijsassistent opgevat, ook door de PO-Raad. Dat kon de leraar met affiniteit met IT er wel bij doen. Was leuk, lekker hobbyen op school als taakaccent.

En dan maar wereldvreemd reageren toen ik bezwaar maakte tegen foto's van mijn kinderen op de website, of gebruik eductieve software waar kinderen al hun persoonsgegevens op invulden.

Nee, nu is er iets nieuws, het heet AI, en gaat men denken over het serieus nemen van automatisering in het onderwijs. Vijf en twintig jaar te laat dus, en dat krijg je met niet serieus nemen van onderwijs aan kinderen en jongeren.

Het SIVON heeft eigen position paper gemaakt https://sivon.nl/position-paper-visie-op-big-tech-en-edtech/ Staan nuttige, en haalbare ideeen in, alleen het budget nog.
GenAI kan leerlingen helpen maar ze gaan slechter "presteren" als ze er geen gebruik meer van moge maken.
Dus: de chatbot doet het werk, zodra je het speeltje afneemt dan kunnen ze niets meer.
Dat geldt voor heel veel gebruikers van dit soort spul.

Overigens noemen ze specifiek ontwikkelde leermethoden die de moeilijkheid automatisch aanpast op basis van de eerder gegeven antwoorden ook ineens AI. Dat lijkt me nogal overdreven.
30-03-2026, 16:12 door Anoniem
Door Drs Security en Privacy: GenAI kan leerlingen helpen maar ze gaan slechter "presteren" als ze er geen gebruik meer van moge maken.
Dus: de chatbot doet het werk, zodra je het speeltje afneemt dan kunnen ze niets meer.
Dat geldt voor heel veel gebruikers van dit soort spul.

Overigens noemen ze specifiek ontwikkelde leermethoden die de moeilijkheid automatisch aanpast op basis van de eerder gegeven antwoorden ook ineens AI. Dat lijkt me nogal overdreven.

GenAI is in maar weinig opzicht een goed idee. Gebruikers proppen er alles in en vertrouwen blind op de output. Ze zijn niet in staat dit te verifieren omdat ze zelf geen kennis meer hebben.
Studenten die hier gretig gebruik van maken komen van school met een diploma maar nul kennis want alles is gemaakt door AI. Waar voorheen de stukken nog door een reverse AI heen gehaald konden worden om dit te bevestigen zijn er nu al trucjes om dit weer te omzeilen. Daarbij is het niet altijd waterdicht vast te stellen dat iets met AI is gemaakt en wordt iemand vals beschuldigt.

GenAI is de nieuwe propaganda met alle gevaren die daarbij komen kijken, hacken/vibe coden neemt explosief toe waardoor enorme risico's ontstaan. Banen staan op de tocht omdat die worden overgenomen door AI. Maar men beseft zich niet dat als dit instrument wegvalt dat niemand dat werk ooit nog kan doen omdat de kennis verdwenen is.

AI is ook een groot privacyrisico omdat niemand nadenkt over welke informatie zij hier in verwerken. Niemand schijnt een geheim te hebben of iets voor zichzelf te willen. Gebruikersgemak wordt ver boven privacy gesteld en dat gebeurt al jaren. Gratis doet het goed maar gratis betekend alleen maar dat jij betaalt met andere dingen zoals jouw eigen data. NIETS is gratis.

Nee, ik ben geen voorstander van AI en zou zelfs graag zien dat helemaal verboden wordt maar dat zal helaas nooit gebeuren.
01-04-2026, 15:29 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Drs Security en Privacy: GenAI kan leerlingen helpen maar ze gaan slechter "presteren" als ze er geen gebruik meer van moge maken.
Dus: de chatbot doet het werk, zodra je het speeltje afneemt dan kunnen ze niets meer.
Dat geldt voor heel veel gebruikers van dit soort spul.

Overigens noemen ze specifiek ontwikkelde leermethoden die de moeilijkheid automatisch aanpast op basis van de eerder gegeven antwoorden ook ineens AI. Dat lijkt me nogal overdreven.

GenAI is in maar weinig opzicht een goed idee. Gebruikers proppen er alles in en vertrouwen blind op de output. Ze zijn niet in staat dit te verifieren omdat ze zelf geen kennis meer hebben.
Studenten die hier gretig gebruik van maken komen van school met een diploma maar nul kennis want alles is gemaakt door AI. Waar voorheen de stukken nog door een reverse AI heen gehaald konden worden om dit te bevestigen zijn er nu al trucjes om dit weer te omzeilen. Daarbij is het niet altijd waterdicht vast te stellen dat iets met AI is gemaakt en wordt iemand vals beschuldigt.

GenAI is de nieuwe propaganda met alle gevaren die daarbij komen kijken, hacken/vibe coden neemt explosief toe waardoor enorme risico's ontstaan. Banen staan op de tocht omdat die worden overgenomen door AI. Maar men beseft zich niet dat als dit instrument wegvalt dat niemand dat werk ooit nog kan doen omdat de kennis verdwenen is.

AI is ook een groot privacyrisico omdat niemand nadenkt over welke informatie zij hier in verwerken. Niemand schijnt een geheim te hebben of iets voor zichzelf te willen. Gebruikersgemak wordt ver boven privacy gesteld en dat gebeurt al jaren. Gratis doet het goed maar gratis betekend alleen maar dat jij betaalt met andere dingen zoals jouw eigen data. NIETS is gratis.

Nee, ik ben geen voorstander van AI en zou zelfs graag zien dat helemaal verboden wordt maar dat zal helaas nooit gebeuren.

Ik heb wel eens de indruk dat er politieke krachten zijn die vinden dat het hele onderwijs zoals we dat nu kennen wel opgedoekt kan worden, in ieder geval in duur drastisch teruggebracht kan worden. Zoals in US al aan de gang is door vervolgonderwijs simpelweg onbetaalbaar te maken. Omdat de nieuwe wereldorde en gedigitaliseerde samenleving om heel ander menstype vraagt, dus die moet anders "getraind" worden door zijn opvoeders en minder gevoed worden met wetenswaardigheden over maatschappelijke onzin en diverse psychologische no go's.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.