Lector Willem Bantema van NHL Stenden is kritisch over de plannen van het kabinet om de politie online meer bevoegdheden te geven, zodat agenten de mogelijkheid krijgen om mensen online te volgen en hun gegevens te verzamelen, ook als ze niet verdacht worden van iets strafbaars. Het wetsvoorstel dat hiervoor moet zorgen gaat nog voor advies naar de Raad van State, zo werd afgelopen vrijdag bekendgemaakt.

Met het voorstel mag de politie persoonsgegevens verzamelen uit het openbare deel van het internet en online gegevens verzamelen van personen en hun openbare accounts, zoals social media. "Het gaat hierbij om personen waarvan het vermoeden bestaat dat zij een belangrijke rol spelen bij een (mogelijk) ernstige verstoring van de openbare orde", aldus het ministerie van Justitie en Veiligheid.

“Ik ben er een beetje van geschrokken”, zegt lector 'Bestuur en Veiligheid in een Digitaliserende Samenleving' Willem Bantema tegenover Trouw. De lector voegt toe dat een herziening nodig is, omdat de politie ook online onderzoek moet kunnen doen. "Maar dit is echt een vergaand wetsvoorstel. Gaan ze straks bijvoorbeeld bij iedereen van Extinction Rebellion rondkijken wat diegene zoal aan het doen is?"

Bantema merkt op dat demonstranten niet per definitie relschoppers zijn. "En als je vaker preventief gaat kijken, loop je het risico op discriminatie of een onevenredige focus op groepen met afwijkende ideeën." Eerder lieten zich ook de Autoriteit Persoonsgegevens en het College voor de Rechten van de Mens zich kritisch uit over het wetsvoorstel. Zo zijn er zorgen dat de politie in de toekomst mensen mogelijk geautomatiseerd online zal volgen.

Volgens lector Bantema is het nu aangekondigde voorstel pas het begin. Het kabinet heeft ook plannen om politie in besloten groepen te laten meekijken. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar een landelijk meldpunt voor burgemeesters om online content ontoegankelijk te laten maken of te verwijderen die tot openbare ordeverstoringen kan leiden. Bij de aankondiging liet voormalig minister Van Oosten van Justitie en Veiligheid toen weten dat dit grondrechten van burgers raakt. "Want ook op sociale media heeft iedereen de vrijheid om zijn of haar mening te delen. Dit is een belangrijk recht maar het kan ook zorgen voor onrust in de fysieke wereld."