Leeftijdsverificatie, of beter gezegd 'identiteitsverificatie', kan het einde van het vrije internet betekenen, zo vreest vpn-provider Mullvad. Het bedrijf stelt in een lang betoog dat het bang is voor een toekomst zoals beschreven in het boek 1984 van George Orwell, waarbij straks alleen door de staat geleverde telefoons en computers zijn toegestaan. Steeds meer landen zijn bezig met de invoering van leeftijdsverificatie voor social media en andere websites of hebben hier plannen voor. In sommige landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, wordt ook gesproken over leeftijdsverificatie voor vpn-providers.

"Als leeftijdsverificatie wordt geïntroduceerd, zal iedereen zich moeten identificeren bij de service/website die ze willen gebruiken of tegenover een derde partij die hen kan koppelen aan hun activiteit op die service/website", aldus Mullvad. "De juiste term voor leeftijdsverificatie zoals het nu wordt geïmplementeerd is daarom identiteitsverificatie. Gegeven de infrastructuur van het internet is het onredelijk om aan te nemen dat deze informatie niet via commerciële overeenkomsten of met overheden zal worden gedeeld."

De introductie van 'identiteitsverificatie' zal daarom de vrijheid van informatie aan banden leggen, stelt Mullvad. "Je kunt niet langer anoniem gereguleerde websites bezoeken en je kunt niet langer anoniem op social media reageren. Je weet niet langer of je kritiek op de overheid consequenties heeft. Je kunt niet langer een digitaal initiatief op social media starten om mensen bijeen te brengen om een autoriteit te bekritiseren, zonder dat dit grote gevolgen heeft. Afhankelijk van het land waar je woont kan dit zelfs je leven in gevaar brengen."

1984

Landen die volledige controle willen en dat iedereen identiteitsverificatie ondergaat zouden mensen dan ook moeten verbieden om eigen apparatuur te bezitten waar ze zelf de controle over hebben, gaat Mullvad verder. "Omdat opensourcesystemen niet te controleren zijn, zouden politici uiteindelijk apparaten moeten verbieden die niet door de staat worden gecontroleerd. Het eindpunt: telescreens zoals die in 1984 van George Orwell, apparaten die je zowel in de gaten houden als alleen door de staat goedgekeurde informatie uitzenden."

'Europese leeftijdsverificatie-app niet anoniem'

De partij de verificatie uitvoert verstrekt vervolgens een credential waarmee het socialmediaplatform kan zien dat de betreffende gebruiker oud genoeg is. Volgens Mullvad is er een probleem met deze opzet. De derde partij weet namelijk welke credentials bij welke persoon horen. Wanneer de autoriteiten onwelgevallige content op social media tegenkomen zouden ze het platform om de bijbehorende leeftijds-credential kunnen vragen, waarmee het eenvoudig is om de bijbehorende persoon te identificeren. "Het gevolg is dat je niet meer anoniem kunt posten", waarschuwt de vpn-provider.

Een oplossing voor dit probleem is Zero-Knowledge Proof (ZKP) cryptografie. Hierbij moeten gebruikers nog steeds hun identiteit bij een derde partij laten verifiëren, maar die partij kan de verstrekte credentials niet koppelen aan de accounts van gebruikers op websites en platforms. De Europese leeftijdsverificatie-app beschikt op dit moment niet over ZKP-functionaliteit. Zelfs als de app dit gaat ondersteunen zou het een optionele extra feature zijn die landen kunnen uitschakelen en die de EU op elk moment kan verwijderen, claimt Mullvad.

De vpn-provider schrijft dat de "veiligheid" van kinderen al geruime tijd door inlichtingendiensten en autoriteiten wordt gebruikt als breekijzer voor het introduceren van massasurveillance. "De haast waarmee leeftijdsverificatie wordt ingevoerd, moet worden afgeremd, en politici die geen samenleving willen met totale surveillance van burgers, moeten de gevolgen van verschillende soorten wetgeving beseffen", besluit Mullvad het betoog.