Europese onderhandelingen over de invoering van chatcontrole 2.0 zijn na een langere periode van beperkte voortgang weer in beweging gekomen, zo laat minister Van Weel van Justitie en Veiligheid weten. Chatcontrole 2.0 is oorspronkelijk een plan van de Europese Commissie waarbij chatapps en andere aanbieders zouden worden verplicht om de content van hun gebruikers te controleren. In Europa wordt al jaren over de invoering onderhandeld. Eén van de discussiepunten betreft verplichte detectie in de vorm van detectiebevelen.

Chatcontrole 2.0 verschilt van Chatcontrole 1.0. De laatstgenoemde is de omschrijving van een tijdelijke Europese uitzondering waardoor techbedrijven chatberichten en 'interpersoonlijke communicatie' van gebruikers massaal op vrijwillige basis mochten scannen. De uitzondering verliep afgelopen april, omdat de Europese Commissie, de lidstaten en het Europees Parlement geen overeenstemming konden bereiken. Het Europees Parlement stemde twee keer tegen het voorstel. Onlangs wisten de autoriteiten het voorstel op slinkse wijze weer van kracht te laten worden. Daarnaast zijn de onderhandelingen over chatcontrole 2.0 nog altijd gaande.

"Om de impasse rond de bepalingen over detectiebevelen te doorbreken, heeft het Cypriotische voorzitterschap verschillende nieuwe denkrichtingen gepresenteerd. Daarbij wordt onder meer onderscheid gemaakt tussen vrijwillige en verplichte detectie, alsmede tussen openbaar toegankelijke en niet-openbaar toegankelijke communicatie", laat minister Van Weel weten. Hij merkt op dat Nederland, doordat een compromisvoorstel ontbreekt, nog geen kabinetspositie heeft ingenomen.

"Het kabinet constateert wel dat na een langere periode van beperkte voortgang de onderhandelingen weer in beweging zijn gekomen. Het recent aangetreden Ierse voorzitterschap heeft de uitwerking van de denkrichtingen van zijn voorganger nog niet in de vorm van een nieuw compromisvoorstel gepresenteerd, maar heeft wel aangegeven te willen verkennen welke compromissen mogelijk zijn ten aanzien van de bepalingen over detectie", voegt Van Weel toe.

Volgens de bewindsman is het de verwachting dat Ierland, sinds 1 juli de nieuwe voorzitter van de Europese Unie, de onderhandelingen over chatcontrole 2.0 zal voortzetten, waarbij de focus met name zal liggen op de bepalingen inzake detectie en de locatie van het EU-centrum. Het centrum zal meldingen van gedetecteerd materiaal ontvangen en verder onderzoeken.

Van Weel stelt dat het onduidelijk is wanneer er een akkoord over chatcontrole 2.0 wordt bereikt. "Zoals eerder is gebleken, zijn de onderhandelingen over deze verordening complex en weerbarstig. Het kabinet blijft zich inzetten voor een spoedige totstandkoming van een permanent juridisch kader dat de verspreiding van online seksueel kindermisbruik effectief bestrijdt en tegelijkertijd recht doet aan de aandachtspunten die Nederland gedurende de onderhandelingen heeft ingebracht, waaronder de waarborgen voor grondrechten en de digitale weerbaarheid."