Door Anoniem: Door Anoniem: Door Anoniem: En voordat iedereen weer gaat roepen dat de overheid iedereen in de gaten wil houden, nee, daarom is dit niet. Dit komt voort uit onwetendheid en gebrek aan vermogen om in risico's te denken. Het moeilijkste aan risicobeheersing is risicoacceptatie. Wanneer is een risico klein genoeg om het restant te accepteren? De overheid durft dat niet te doen. Het feit dat we vingerafdrukken hebben in paspoorten komt voor uit onduidelijkheid bij tweelingen bij paspoortcontroles op Schiphol. In de meeste gevallen waren daarbij helemaal geen kwade bedoelingen en het ging maar om enkele tientallen gevallen per jaar. Uiteraard speelde dat niet alleen bij Schiphol, maar dan heb je een idee van de grootte van het probleem. Er was dus geen probleem. Overheden durven niet hardop te zeggen dat een restrisico acceptabel is. Met andere woorden: soms gaat er iets mis en dat is oke. Liever duwen ze een draconische maatregel door, want stel dat er iets misgaat, dan willen ze daar een antwoord op hebben wat hen vrijpleit in plaats van dat ze zeggen dat dat hoort bij een klein geaccepteert restrisico.
Dank voor deze reactie. Eindelijk iemand die WEL snapt hoe dingen uitwerken als je no-risk nastreeft.
Bent u een (burger-wantrouwende) ambtenaar? Het doel heiligt alle middelen? What's next? Iedereen chippen?!
Totalitarisme in het caféIk kwam laatst in een café aan een tafel terecht met twee mij totaal onbekende mensen, die bijna meteen vroegen of ik uit de buurt kwam. Vervolgens vroegen ze plompverloren in welke straat ik dan woonde. Toen ik die tweede vraag ontweek, begonnen ze te pushen. "Waarom zeg je niet in welke straat je woont. Dat is toch niet normaal? Wat heb je te verbergen?"
Ik vroeg aan welke straat zij woonden. Dat vertelden ze meteen. En eisten toen alsnog de naam van mijn straat.
Ik probeerde vriendelijk uit te leggen dat ik op een beetje privacy-vriendelijke manier probeer te leven.
Toen keek één van die dames mij recht aan en zei met een strakke blik: "Ben jij een wap?"
Ik antwoordde diplomatiek: "Dat hangt ervan af wat je onder een wap verstaat."
Zij: "Nou, dat je aan conspiracies doet."
Ik: "Ik sta heel kritisch tegenover conspiracy-theorieën."
Dat leek haar enigszins gerust te stellen, ook al checkte ze niet wat ik dan eigenlijk als een samenzweringstheorie beschouwde. Bijvoorbeeld samenzweringstheorieën waarin bepaalde mensen worden opgevat en aangeduid als "wappen". Ik zei daar maar niks over.
De dame verkondigde: "Al dat gedoe over privacy. Gewone mensen zoals jij en ik hebben toch niks te verbergen."
Ik vroeg wat voor soort werk ze deed. Ze kaatste terug: "Wat voor soort werk doe jij?"
Ik: "Nee, ik vroeg het het eerst."
Ze probeerde me te forceren: "Nee! Wat voor werk doe jij?"
Ik: "Wat voor werk doe jij?"
Na deze "battle of the wills" gaf ze impliciet toe en bleek als ambtenaar te werken bij een overheidsorganisatie die zich met veiligheid bezighoudt.
OMG, dacht ik. Deze dame werkt als ambtenaar voor het doel van een specifiek soort "veiligheid" maar heeft kennelijk geen flauw benul van het belang van privacy en informatiestromen bij het beschermen van veiligheid meer in het algemeen.
Wat later in het gesprek, toen ze kennelijk had ingeschat dat ik een serieus en betrouwbaar iemand was, vertelde ze me een aantal behoorlijk intieme dingen over haar privéleven, d.w.z. op het gebied van relaties en intimiteit.
Ik dacht: "Yeah, go ahead, tell me all your secrets... Je hebt immers niks te verbergen." Maar dat zei ik niet. Ik hield mijn gezicht rustig en betrouwbaar.
Deze persoon zat met haar hoofd diep, diep in de anus van het systeem, waar de zon van het privacy-bewustzijn niet schijnt. Ze voelde zich veilig, omdat ze zo naadloos in de pas liep met de huidige cliché's in overheidsland. Ze voelde zich veilig in het systeem waar ze deel van uitmaakte. Maar iedereen die zulke(!) veiligheid in twijfel trok, vond ze een potentiële "wap".
Mijn afdronk is dat er bij veel mensen inderdaad, zoals @Anoniem hierboven aangeeft, een gebrek aan vermogen is om serieus over risico's na te denken, en tegelijk een grote hang naar conformisme. Veiligheid door middel van je eigen conformisme in een groep. Een groep waaraan jij een positie en wellicht macht ontleent, die je vervolgens niet alleen in functie uitoefent, maar ook sociaal in je vrije tijd.
Maar dezelfde ambtenaren die zichzelf zo veilig voelen omdat ze zich in hun denken hebben laten drillen en vernauwen door hun bazen en door de collectieve tunnelvisie van hun collega's, staan uitermate wantrouwend tegenover iedereen die ook maar een sprankje zelfstandig denken vertoont. Dat vinden ze eng! Dat vinden ze onveilig en gevaarlijk!
De echte vijanden in NL zijn voor hen niet de datagraaiers, niet de netwerkcorrupte overheidsfunctionarissen en ook niet de meedogenloze zakenlieden, maar de "wappen". Die wappen moeten daarom driedubbel gecontroleerd worden, met vingerafdrukken, biometrische gezichtsherkenning, tracking via hun smartfoon, camera's op elke hoek van elke straat.
Want die vermeende "wappen" kunnen met hun kritische blik en hun kritische uitlatingen het systeem relativeren waar zulke ambtenaren hun persoonlijke gevoel van veiligheid aan ontlenen. Het relativeren van het systeem ervaren deze ambtenaren namelijk al als een bedreiging, omdat hun gevoel van veiligheid gebaseerd is op de continue, kritiekloze acceptatie van ALLE vigerende aannames en gedachten die op enig moment door (de leiding van) het systeem worden vereist. De hypes moeten worden gevolgd. Dit is het nieuwe totalitarisme.
Dit totalitarisme bestaat uit een in beginsel totaal conformisme in denken en doen, waarbij overigens in het privéleven dingen zijn toegestaan die een halve eeuw geleden zeer onfatsoenlijk zouden zijn gevonden, maar waar je nu aan een cafétafel tegenover een wildvreemde rustig over kunt vertellen, zoals die dame tegenover mij deed. Van het systeem mag je tegenwoordig in je privéleven, en stiekem zelfs ook in je werkende leven, van alles doen, zolang je op de door het systeem vereiste punten maar keurig in de pas loopt.
Je mag vreemd gaan, aan polyamorie doen, genderbenden zoveel als je lief is, en calculerend met je relatiepartners omgaan alsof het wegwerpobjecten zijn. Je mag ook best bij een cafébezoek in team-verband, op kosten van de baas en dus de belastingbetaler, dure cocktails drinken en lijntjes coke snuiven, zolang je dat laatste maar discreet op het toilet doet. Graag maximaal in tweetallen daarnaartoe gaan, en zonder zichtbare sporen naar buiten komen. Beetje groggy mag, zolang je maar wel met een uitgesnoven - pardon, uitgestreken - gezicht recht kunt lopen en nette kleren draagt, die je trouwens van je nette ambtenarensalaris prima kunt kopen.
Na ons schijnbaar prettige gesprek aan die cafétafel heb ik beleefd afscheid genomen van deze kleine sergeant in het totalitair denkende apparaat van NL, en ben maar weer eens huiswaarts gegaan. Eenmaal buiten op straat moest ik enkele kokhalzende bewegingen onderdrukken, geen idee waar die opeens vandaan kwamen. Gelukkig leken er geen camera's te zijn die mijn plotselinge verkramping registreerden met gekoppelde gezichtsherkenning en risico-analyse door AI. Wel zag ik enkele personen met verdachte brillen naar mij kijken. Ik kon echter niet zien of het gluurbrillen van Ray-Ban waren, want ik had mijn contactlenzen niet in.
Om de één of andere reden moest ik denken aan boeken zoals "De avonden" van Gerard Reve en "Knielen op een bed violen" van Jan Siebelink. Bekrompenheid. Totalitaire bekrompenheid. Het is gezien, het is niet onopgemerkt gebleven.
M.J.