Honderden wetenschappers uit dertig landen, waaronder ook Nederland, wijzen in een open brief op de gevaren van online leeftijdsverificatie en pleiten tegen de uitrol ervan (pdf). De wetenschappers maken zich zorgen dat als hier niet goed over wordt nagedacht, wetgeving voor verplichte leeftijdsverificatie meer kwaad dan goed doet. Daarnaast is er geen garantie dat leeftijdsverificatie een oplossing voor bestaande problemen is, terwijl het wel kan leiden tot een infrastructuur die kan worden misbruikt om mensen geen toegang meer tot internetdiensten te geven, voor redenen die niets met veiligheid te maken hebben.

De afgelopen maanden hebben steeds meer landen besloten om leeftijdsverificatie in te voeren of zijn van plan dit te doen. Voorstanders claimen dat dit nodig is voor de veiligheid van kinderen, maar de wetenschappers zijn daar niet van overtuigd. Ze waarschuwen dat het internetgebruikers zelfs minder veilig kan maken. Wanneer leeftijdsverificatie wordt ingevoerd zullen gebruikers vermoedelijk alternatieve diensten zoeken die geen leeftijdsverificatie toepassen, en zo worden blootgesteld aan malware en scams, of het verstrekken van meer persoonlijke informatie.

Een andere optie om leeftijdsverificatie te omzeilen is het installeren van een vpn-dienst, waarmee er vanuit een ander land dat geen leeftijdsverificatie verplicht toch toegang tot een dienst kan worden verkregen. De wetenschappers stellen ook dat de technologie die voor leeftijdsverificatie wordt toegepast niet foutloos is. Daarnaast is er een risico op het lekken van gevoelige data. Het populaire communicatieplatform Discord lekte de identiteitsbewijzen van 70.000 gebruikers die voor leeftijdsverificatie waren verstrekt.

De wetenschappers vrezen ook dat leeftijdsverificatie leidt tot een machtsconcentratie. "Degenen die bepalen welke leeftijdsverificatie er moet zijn, en die ze handhaven, krijgen enorme invloed over welke content voor wie toegankelijk is op internet." Vanwege alle gevaren is volgens de wetenschappers de uitrol van leeftijdsverificatie niet gerechtvaardigd, tenzij bewezen is dat de voordelen zwaarder wegen dan de nadelen.

"Naast technische problemen is er geen wetenschappelijk bewijs dat de aanname ondersteunt dat het verbieden van bepaalde diensten voor minderjarigen een positief effect op hun mentale gezondheid en ontwikkeling heeft", aldus de wetenschappers. "Gegeven de potentiële risico's en beschikbare alternatieven, kan het uitrollen van een technologie met zo'n grote impact, zonder de gevolgen voor de online veiligheid en privacy van personen, gemeenschappen en samenleving te begrijpen, geen proportionele oplossing worden genoemd." Het kabinet maakte vorige week bekend dat het laat onderzoeken hoe online leeftijdsverificatie in Nederland kan worden ingevoerd.