image

AP: politieteam mist grondslag voor verzamelen van informatie over burgers

vrijdag 6 maart 2026, 09:42 door Redactie, 15 reacties

Het Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI) van de politie mist een wettelijke basis voor het heimelijk verzamelen en verwerken van persoonsgegevens van burgers, zo stelt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Als de wet niet wordt aangepast moet het politieteam met een deel van het inlichtingenwerk stoppen, aldus de privacytoezichthouder. Ook blijkt dat de aansturing van het TOOI en de controle van het inlichtingenwerk niet altijd goed is.

Het TOOI verzamelt informatie om vooraf ernstige verstoringen van de openbare orde in te schatten. Het gaat dan bijvoorbeeld om voetbalwedstrijden of demonstraties. De informatie die het politieteam verzamelt betreft personen die eerder betrokken waren bij ordeverstoringen, bijvoorbeeld bij demonstraties of voetbalwedstrijden. Het team krijgt hierover informatie van burgerinformanten uit de omgeving van deze mensen.

De politie baseert het werk van het TOOI op artikel 3 van de Politiewet. Dat artikel staat alleen een ‘geringe inbreuk op iemands privacy’ toe. Uit onderzoek van de AP blijkt dat het TOOI soms echter verder gaat dan een ‘geringe inbreuk’, als het langdurig informatie verzamelt over iemand en zo een min of meer compleet beeld opbouwt van het leven van diegene. Bijvoorbeeld als iemand vaker demonstreert. "Dat kan grote gevolgen hebben voor deze persoon", stelt de Autoriteit Persoonsgegevens.

Volgens de AP heeft het politieteam op dit moment geen wettelijk kader voor het heimelijk verzamelen en verwerken van persoonsgegevens. Ook stelt de toezichthouder vast dat er een grondslag ontbreekt voor de verwerking van persoonsgegevens van potentiële informanten door het TOOI. Het politieteam verzamelt al informatie over mensen voordat zij zijn gevraagd om politie-informant te worden. Deze mensen weten dus niet dat de politie informatie over hen verzamelt.

Daarnaast verwerkt het team in sommige gevallen bijzondere persoonsgegevens, zonder dat daarvoor een toereikende grondslag bestaat. Het gaat dan bijvoorbeeld om informatie over iemands gezondheid, religie, politieke overtuiging of seksuele voorkeur. "Deze persoonsgegevens mogen alleen worden verwerkt als dat strikt noodzakelijk is én als daarvoor een duidelijke grondslag bestaat. Dat is voor de activiteiten van TOOI niet het geval", stelt de AP.

Inperken van grondrechten

In een brief aan de vaste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid is de AP kritisch op beleidsmakers, die wetgeving zouden moeten opstellen zodat persoonsgegevens alleen op rechtmatige wijze worden verwerkt. "Alleen met een duidelijke en nauwkeurige wettelijke regeling, die bovendien in lijn moet zijn met het evenredigheidsbeginsel, mag de overheid inbreuk maken op de grondrechten van mensen. Dergelijke wetgeving voorkomt willekeur bij het optreden van de politie en waarborgt dat dergelijke inbreuken democratisch zijn gelegitimeerd."

Het ontbreken van een wettelijke basis brengt allerlei risico's met zich mee, aldus de AP. "Het stukje bij beetje inperken van grondrechten draagt het risico in zich dat de som der delen leidt tot een onevenredige inbreuk op grondrechten. En de ervaring leert dat het terugdraaien van genomen maatregelen of verleende bevoegdheden maar weinig gebeurt. Een ander belangrijk aspect is het chilling effect dat kan optreden en ook andere grondrechten raakt, zoals demonstratievrijheid: de mogelijkheid bestaat dat mensen steeds minder gebruik zullen (durven) maken van hun grondwettelijke vrijheden."

"De vrijheid om jezelf te zijn, te demonstreren en je mening te uiten, is de kern van een democratie. Ook als dat haaks staat op de levensstijl en overtuigingen van anderen of het beleid van de overheid. Als we aan het demonstratierecht komen, komen we aan onze vrijheid en aan onze democratie", zegt AP-voorzitter Aleid Wolfsen. De AP adviseert de Tweede Kamer een breed politiek debat te voeren over de activiteiten van het TOOI, de grenzen waarbinnen deze zouden moeten plaatsvinden en de invulling van het gezag bij de inzet. Als de wet niet wordt aangepast moet het TOOI met een deel van de werkzaamheden stoppen. De AP zegt hier toezicht op te houden en zo nodig handhavend te zullen optreden.

Reacties (15)
Gisteren, 09:59 door Anoniem
Dat maakt in NEderland toch niet uit?
De belastingidienst, de popo... Zo'n beetje alles wat overheid is verzamelt maar raak. En er gaat nooit iemand voor het gevang in ofzo. Maakt niet uit. het zijn maar burgers.
Gisteren, 10:12 door Anoniem
Het Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI) van de politie mist een wettelijke basis voor het heimelijk verzamelen en verwerken van persoonsgegevens van burgers

Waarom verbaasd me dit niet. Het lijkt wel schering en inslag.
Politie die de wet overtreed. Maar ondertussen wel verwacht dat de burger zich er aan houdt.
Iets van het goede voorbeeld geven.


Volgens de AP heeft het politieteam op dit moment geen wettelijk kader voor het heimelijk verzamelen en verwerken van persoonsgegevens.
Daarnaast verwerkt het team in sommige gevallen bijzondere persoonsgegevens, zonder dat daarvoor een toereikende grondslag bestaat. Het gaat dan bijvoorbeeld om informatie over iemands gezondheid, religie, politieke overtuiging of seksuele voorkeur. "Deze persoonsgegevens mogen alleen worden verwerkt als dat strikt noodzakelijk is én als daarvoor een duidelijke grondslag bestaat. Dat is voor de activiteiten van TOOI niet het geval"

Waarom ontbreken die wettelijke kaders, als deze dataverzameling echt nodig is?
Is de politiek/minister weer eens aan het slapen. Of moet dit achteraf met terugwerkende kracht onder de mat geveegd worden door de minister. Het is een VVDer. Dus redelijk normaal aan het worden.

Waarom moet de politie zaken als "gezondheid, religie, politieke overtuiging of seksuele voorkeur" weten voor hun onderzoek.
Hebben zij in hun schooltijd niet opgelet bij de geschiedenislessen?


beleidsmakers, die wetgeving zouden moeten opstellen zodat persoonsgegevens alleen op rechtmatige wijze worden verwerkt. "Alleen met een duidelijke en nauwkeurige wettelijke regeling, die bovendien in lijn moet zijn met het evenredigheidsbeginsel, mag de overheid inbreuk maken op de grondrechten van mensen. Dergelijke wetgeving voorkomt willekeur bij het optreden van de politie en waarborgt dat dergelijke inbreuken democratisch zijn gelegitimeerd."

Nogmaals; waarom hebben die beleidsmakers zitten slapen, als dit zo belangrijk is?
Het is niet alsof ze iets anders te doen hebben dan beleid schrijven/maken.


"Het stukje bij beetje inperken van grondrechten draagt het risico in zich dat de som der delen leidt tot een onevenredige inbreuk op grondrechten. En de ervaring leert dat het terugdraaien van genomen maatregelen of verleende bevoegdheden maar weinig gebeurt. Een ander belangrijk aspect is het chilling effect dat kan optreden en ook andere grondrechten raakt, zoals demonstratievrijheid: de mogelijkheid bestaat dat mensen steeds minder gebruik zullen (durven) maken van hun grondwettelijke vrijheden."

Hier hebben politici de afgelopen jaren te weinig aandacht of intersse in gehad.
Het kwam ze zelfs wel goed uit.

Het wordt tijd dat de rechter in Nederland aan de grondwet kan toetsen. Dan kunnen dit soort politieke blunders tenminste nog terug gefloten worden.

Jammer dat het zo moet gaan, maar politici hebben de afgelopend jaren (decennia?) veel goodwill bij burgers verspeeld.
De kloof tussen politici en burgers is alleen maar groter geworden.

Of heeft iemand nog echt het idee dat politici er zijn voor de belangen van de burger en niet voor het bedrijfsleven en hun lobbygroepen. (verhoging pensioenleeftijd en eigen bijdrage zorg (opblazen sociaal akkoord), verlaging WW (maar niet van hun wachtgeldregeling), de oneerlijke verdeling van de lasten voor de vrijheidsbijdrage, het Schiphol dossier, vennootschapsbelasting, etc)
Gisteren, 10:29 door Anoniem
zo werkt de NCTV altijd al,
achteraf een wettelijke grondslag maken
en ja de politie.....tja
Geen nieuws dit.
bewijs:
https://bomenenbos.substack.com/p/de-orkestratie-van-een-staatsgreep
Gisteren, 11:22 door Anoniem
Het gaat dan bijvoorbeeld om voetbalwedstrijden of demonstraties.

Beide volkomen normale, legale activiteiten. Dit is precies wat er mis gaat bij TOOI, als ze nu alleen data zouden verzamelen bij voetbalrellen en uit de hand gelopen demonstraties, maar ze gaan er bij voorbaat van uit dat íedere voetbalwedstrijd en íedere demonstratie een orde verstoring is. Vandaar dat bij elke grote demo de gezichtherkenningscamerawagens tevoorschijn komen.
Zie ook dit artikel van BoF "De politie trekt zich van niemand wat aan bij de inzet van gezichtsherkenning" https://www.security.nl/posting/835885/BoF+wil+dat+Autoriteit+Persoonsgegevens+gezichtsherkenning+politie+onderzoekt
Gisteren, 12:34 door Anoniem
Nou ja, dan moet gewoon de wet worden aangepast, of een nieuwe wet door de regering worden gemaakt.

En wat de politie-organisatie betreft: ik ben zelf niet tegen de politie. Ik wil ze wel graag verzoeken om geen ergernis te geven aan de burger. Die wordt namelijk wel behoorlijk afgestraft als hij of zij zich niet aan de wet houdt.
Gisteren, 12:37 door Anoniem
Huh?! Dit is een beetje de omgekeerde wereld, niet?

In plaats van dat de AP de overtreder terugfluit, laat staan 'sanctioneert', zeggen ze; "wanneer je dit blijft doen, dan moet je wel even de wet aanpassen".

Is niets dan meer (v)(h)eilig?
Gisteren, 12:37 door Anoniem
Politie opereert heel vaak op of over de grens net zoals hier. Het OM gaat daar volledig in mee, het is te hopen dat de rechter er wat vaker doorheen prikt.
Gisteren, 13:36 door Hendrik de tweede
Door Anoniem: Politie opereert heel vaak op of over de grens net zoals hier. Het OM gaat daar volledig in mee, het is te hopen dat de rechter er wat vaker doorheen prikt.

Dat is altijd zo geweest. Als politie niet op die grens manouvreert maar daar ver vandaan blijft is de essentie van het politiewerk zinloos en kan de politie opgeheven worden.

Mijn inwonende opa memoreerde dat ver terug in de vorige eeuw hij 's-avonds laat vanuit de voorkamer van mijn ouderlijk huis hij de brievenklep hoorde. Loerend door een kier van de gesloten gordijnen zag hij een politieagent aan het raam voorbijlopen.
Gisteren, 13:57 door Anoniem
Door Hendrik de tweede:
Door Anoniem: Politie opereert heel vaak op of over de grens net zoals hier. Het OM gaat daar volledig in mee, het is te hopen dat de rechter er wat vaker doorheen prikt.

Dat is altijd zo geweest. Als politie niet op die grens manouvreert maar daar ver vandaan blijft is de essentie van het politiewerk zinloos en kan de politie opgeheven worden.

Dat laatste is echt onzin. De politie heeft echt ruime bevoegdheden en kan binnen de grenzen van die bevoegdheden veel bereiken. Het probleem is dat veel politiemensen weinig competent zijn en ook denklui. Helaas, en de goeden niet te na gesproken.

Als de politie vaker teruggefloten zou worden als ze over de grens gaan, dan zou dat de kwaliteit van het politiewerk hoogstwaaarschijnlijk sterk verbeteren. Ze moeten dan beter gaan nadenken over wat ze doen.
Gisteren, 14:08 door Anoniem
Door Anoniem: Huh?! Dit is een beetje de omgekeerde wereld, niet?

In plaats van dat de AP de overtreder terugfluit, laat staan 'sanctioneert', zeggen ze; "wanneer je dit blijft doen, dan moet je wel even de wet aanpassen".

Is niets dan meer (v)(h)eilig?
Ja hoor, sanctioneren kan. Maar daar los je alleen het probleem niet mee op.
Gisteren, 14:39 door Anoniem
Daar tooit de Nederlandse Staat zich dan mee, om zich een beetje mooier te maken.

Valt niet mee, om hier nog grapjes ter verlichting over te maken. Dan te bedenken dat er ook Nederlandse overheidsdiensten zijn die hele levens documenteren, filen en tegen individuen gebruiken.

Schokkend nieuws.
Gisteren, 14:57 door Anoniem
Wat is het doel van de AP?
A) wetvoorstellen doen om mogelijke overtredingen te voorkomen?
B) handhaven GDPR/AVG?

Laat het voorstellen van aanpassingen aan wetten aan de 2e kamer, en doe de hoofdtaak B.
Mbt sanctioneren... Why not.
Als de overtreders zelfs geen budget hoeven in te leveren is het een vrijbrief om fout gedrag gewoon door te zetten.

Het politie management wordt afgerekend op het doelmatig inzetten van middellen, als ze het min. Fin. Moeten subsidieren is dat niet positief, dus sanctioneren yes please.
Gisteren, 15:00 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: Huh?! Dit is een beetje de omgekeerde wereld, niet?

In plaats van dat de AP de overtreder terugfluit, laat staan 'sanctioneert', zeggen ze; "wanneer je dit blijft doen, dan moet je wel even de wet aanpassen".

Is niets dan meer (v)(h)eilig?
Ja hoor, sanctioneren kan. Maar daar los je alleen het probleem niet mee op.

Zoals gewoonlijk begint het bij een falen in de politiek, via de minster die zijn werk niet goed doet, het OM dat voorbij de randjes van de wet loopt door deze acties goed te keuren, en de politieleiding die de naleving van personeel vwb procedures en regels niet monitort en aanstuurt.

Wat gaat er nog wel goed, vraag ik me af?

Mogelijk permanente oplossingen:
- Geef het ministerie maar eens een aantal decennia aan andere partijen dat de VVD. Ze bakken er niets (meer) van.
- Of stuur de politietop weg, en zet er capabele mensen neer. Of plaats ze onder verscherpt toezicht van een groep buitenstaanders die geen banden met de politie heeft maar wel de wet kent.

Het is tijd voor een grote schoonmaak.
Gisteren, 15:32 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem:
Door Anoniem: Huh?! Dit is een beetje de omgekeerde wereld, niet?

In plaats van dat de AP de overtreder terugfluit, laat staan 'sanctioneert', zeggen ze; "wanneer je dit blijft doen, dan moet je wel even de wet aanpassen".

Is niets dan meer (v)(h)eilig?
Ja hoor, sanctioneren kan. Maar daar los je alleen het probleem niet mee op.

Zoals gewoonlijk begint het bij een falen in de politiek, via de minster die zijn werk niet goed doet, het OM dat voorbij de randjes van de wet loopt door deze acties goed te keuren, en de politieleiding die de naleving van personeel vwb procedures en regels niet monitort en aanstuurt.

Wat gaat er nog wel goed, vraag ik me af?

Mogelijk permanente oplossingen:
- Geef het ministerie maar eens een aantal decennia aan andere partijen dat de VVD. Ze bakken er niets (meer) van.
- Of stuur de politietop weg, en zet er capabele mensen neer. Of plaats ze onder verscherpt toezicht van een groep buitenstaanders die geen banden met de politie heeft maar wel de wet kent.

Het is tijd voor een grote schoonmaak.

Het is niet dat ze niet capabel zijn, het is de morele misvorming die in de bestuurscultuur geslopen is, afgelopen decennia.
Gisteren, 19:27 door Anoniem
Het gaat dan bijvoorbeeld om informatie over iemands gezondheid
Handig, zo'n EPD of wat ons nu weer door de strot gedrukt wordt: EHDS. Erg handig.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.