EU-voorzitter Cyprus werkt aan een nieuw compromisvoorstel voor chatcontrole en hoopt dat binnenkort aan de Europese Commissie, Raad en het Europees Parlement aan te bieden. Dat schrijft minister Van Weel van Justitie en Veiligheid in een brief aan de Tweede Kamer. Cyprus had begin dit jaar, toen het aantrad als EU-voorzitter, al aangegeven dat het deze maand een Europees akkoord over chatcontrole wil.

Eind vorig jaar besloten de EU-lidstaten voor een Deens voorstel voor chatcontrole te stemmen. Het voorstel laat techbedrijven op vrijwillige basis permanent het verkeer van gebruikers controleren, met de mogelijkheid om dit later te verplichten. Daarnaast bevat het voorstel ook verplichte online leeftijdsverificatie. Voorstanders van het voorstel stellen dat het uitvoeren van chatcontrole vrijwillig blijft, maar het voorstel is ook voorzien van een reviewclausule die chatcontrole alsnog kan verplichten.

"In het laatste voorstel van de verordening is wel een reviewclausule opgenomen waarin is opgenomen dat over 3 jaar zal worden gekeken naar de noodzaak en haalbaarheid van het opnemen van detectieverplichtingen in het toepassingsgebied van deze verordening", zo liet voormalig minister Van Justitie en Veiligheid Van Oosten vorig jaar weten. Op dit moment onderhandelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement over de verordening.

"Het huidige Cypriotische voorzitterschap hoopt binnenkort op dit onderwerp met een compromisvoorstel te komen dat aan de drie partijen zal worden voorgelegd; het kabinet zal zich daar dan over buigen", stelt Van Weel. Het CDA had de minister nog gevraagd welke positie hij inneemt rond de zogenoemde detectiebevelen. De Europese Commissie wil diensten kunnen verplichten om al het verkeer van hun gebruikers te controleren, zoals chatberichten. Daarop reageert de minister dat in de onderhandelingen rond de verordening nog niet is gesproken over detectiebevelen.

"De definitieve inhoud van de chatcontrole 2.0-regelgeving wordt momenteel in een trialoog besproken", stelt voormalig Europarlementariër Patrick Breyer en criticus van chatcontrole. "Wat erop het spel staat: permanente, willekeurige massale surveillance van berichten en chats naar eigen inzicht van providers, niet effectieve netwerkblokkering, verplichte leeftijdsverificatie wat het einde van anonieme communicatie betekent, censuur in appstores en uitsluiting van minderjarigen van de digitale wereld."